Szlifierz metali – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS – 722312

Kody PKD – zawód szlifierza metali może być praktykowany w przedsiębiorstwach zajmujących się:

• PKD 24.20.Z – produkcja rur, przewodów, kształtowników zamkniętych i łączników ze stali,
• PKD 24.42.A – produkcja aluminium hutniczego,
• PKD 24.42.B – produkcja wyrobów z aluminium i stopów aluminium,
• PKD 24.45.Z – produkcja pozostałych metali nieżelaznych,
• PKD 24.52.Z – odlewnictwo staliwa,
• PKD 25.12.Z – produkcja metalowych elementów stolarki budowlanej,
• PKD 25.29.Z – produkcja pozostałych zbiorników, cystern i pojemników metalowych,
• PKD 25.50.Z – kucie, prasowanie, wytłaczanie i walcowanie metali; metalurgia proszków,
• PKD 25.91.Z – produkcja pojemników metalowych.

Czym zajmuje się szlifierz metali?

Zadaniem szlifierza metali jest obróbka metali przez szlifowanie zewnętrznych oraz wewnętrznych powierzchni walcowych i stożkowych w celu uzyskania pożądanego kształtu. Zawód wymaga połączenia precyzji technicznej z umiejętnościami obsługi zaawansowanego sprzętu przemysłowego.

Szlifierz rozpoczyna pracę od analizy dokumentacji technologicznej (rysunku wykonawczego, karty technologicznej, instrukcji operacyjnych), a następnie dobiera narzędzia i parametry skrawania, by uzyskać wymiar, kształt i chropowatość zgodne z wymaganiami.

Obowiązki szlifierza metali

Do obowiązków szlifierza metali należy obsługa urządzeń, nadzór nad nimi i odpowiedzialność za ich właściwy stan techniczny.

Główne zadania zawodowe:

Obsługa urządzeń

Do kluczowych czynności w zakresie obsługi urządzeń należą:

• obsługa szlifierek do wałków (kłowe uniwersalne, produkcyjne i bezkłowe),
• obsługa szlifierek do otworów (uniwersalne, produkcyjne, obiegowe i bezuchwytowe),
• obsługa szlifierek do płaszczyzn (ze stołem prostokątnym i obrotowym),
• obsługa szlifierek do gwintów,
• obsługa ostrzarek uniwersalnych i specjalnych,
• dobieranie i regenerowanie ściernic (np. przez diamentowanie),
• ustawianie szlifierek do pracy z optymalnymi parametrami skrawania,
• mocowanie ściernic i obrabianych przedmiotów.

Wykonywanie prac szlifierskich

W ramach prac szlifierskich realizowane są następujące operacje:

• szlifowanie powierzchni walcowych i stożkowych (wewnętrznych i zewnętrznych),
• szlifowanie płaszczyzn, wałków i otworów,
• szlifowanie gwintów,
• szlifowanie powierzchni kształtowych.

Obsługa narzędzi skrawających

W obszarze narzędzi skrawających szlifierz odpowiada za:

• ostrzenie różnorodnych narzędzi skrawających na ostrzarkach uniwersalnych i specjalnych (noże tokarskie, wiertła, pogłębiacze, rozwiertaki, frezy, gwintowniki, narzynki, przeciągacze, przepychacze),
• szlifowanie pilników,
• ostrzenie narzędzi do obróbki kół zębatych.

Kontrola i pomiary

W trakcie i po obróbce wykonywana jest kontrola jakości i pomiary:

• bieżące kontrolowanie i korygowanie przebiegu obróbki,
• bieżąca kontrola jakościowa wykonanych prac,
• wykonywanie pomiarów narzędziowych,
• użytkowanie sprawdzianów oraz uniwersalnych i specjalnych narzędzi/pomiarów,
• mierzenie i sprawdzanie wymiarów oraz kształtu obrabianych przedmiotów.

Konserwacja i bezpieczeństwo

Utrzymanie ruchu i bezpieczeństwo pracy obejmują:

• czyszczenie i konserwowanie użytkowanych szlifierek, sprawdzianów, narzędzi pomiarowych i uchwytów,
• dbałość o sprawny przebieg procesów obróbki,
• stosowanie bezpiecznych metod pracy,
• przestrzeganie przepisów BHP i ppoż..

Obowiązki administracyjne

W zakresie dokumentacji i organizacji pracy wymagane jest:

• odczyt dokumentacji technicznej,
• wykonywanie czynności zgodnie z dokumentacją,
• dbałość o właściwą kolejność czynności,
• ustalanie kolejności zabiegów przy operacjach wielozabiegowych.

Zaawansowane zadania zawodowe:

Szlifierz z doświadczeniem może realizować także zadania zaawansowane:

• szlifowanie na szlifierkach współrzędnościowych skomplikowanych powierzchni kształtowych i otworów w kilku płaszczyznach,
• prace na innych uniwersalnych obrabiarkach skrawających do metali (tokarki, frezarki, wiertarki, wytaczarki),
• szlifowanie kół zębatych metodami kształtowymi i obwiedniowymi,
• obrabianie przedmiotów na obrabiarkach zespołowych,
• kontrolowanie pracy linii obrabiarek i elastycznie zautomatyzowanych obrabiarek,
• po uzyskaniu uprawnień pedagogicznych – prowadzenie szkoleń dla uczniów na stanowisku pracy,
• pełnienie funkcji ustawiacza na szlifierkach.

Wymagania i kwalifikacje

Wykształcenie i doświadczenie:

Wymagane jest odpowiednie przygotowanie zawodowe:

• minimum wykształcenie zawodowe mechaniczne lub średnie techniczne,
• doświadczenie jako szlifierz, narzędziowiec lub w wytwarzaniu precyzyjnych elementów maszynowych,
• znajomość technologii procesu precyzyjnego szlifowania,
• znajomość budowy i zasad eksploatacji szlifierek.

Umiejętności i cechy osobowości:

Predyspozycje psychofizyczne

W pracy szczególnie cenione są następujące predyspozycje:

• duża cierpliwość – praca wiąże się z wykonywaniem czynności powtarzalnych i monotonnych,
• dokładność, precyzja i dbałość o detale,
• rozróżnianie form i wyobraźnia przestrzenna,
• spostrzegawczość i zdolność do długotrwałej koncentracji na detalach,
• sprawność kończyn górnych – szczególnie dłoni i palców, niezbędna do sprawnego manipulowania małymi elementami,
• dobrze rozwinięty zmysł dotyku,
• uzdolnienia techniczne.

Wymagania wzrokowe

Do bezpiecznej i precyzyjnej pracy konieczne są:

• bardzo dobry wzrok,
• widzenie stereoskopowe,
• umiejętność rozróżniania małych szczegółów,
• percepcja kształtów i rozróżnianie barw.

Kompetencje zawodowe

Cenione kompetencje miękkie i techniczne obejmują:

• komunikatywność i umiejętność pracy w zespole,
• dobra organizacja pracy własnej,
• umiejętność bezpiecznego obsługiwania maszyn i narzędzi,
• znajomość gwintów.

Dodatkowe kwalifikacje (mile widziane):

Mile widziane są uprawnienia do obsługi suwnic, które zwiększają elastyczność na stanowisku.

Charakterystyka pracy

Charakter pracy

Stanowisko ma charakter chodząco-stojący. Pracownik spędza czas zarówno przy maszynie, jak i poruszając się po stanowisku pracy w celu przygotowania materiałów i narzędzi.

Wymiary czasowe

Praca szlifierza zazwyczaj trwa 8 godzin dziennie i cechuje się powtarzalnością oraz dominacją bardzo precyzyjnych czynności.

Środowisko pracy

Warunki typowe dla stanowiska szlifierza obejmują:

• pracę w dużej hali pośród innych szlifierzy lub samodzielnie w małym zakładzie,
• duże natężenie hałasu na stanowisku pracy,
• sporadyczny nadzór przełożonych – zależnie od miejsca pracy,
• samodzielny charakter zadań mimo obecności innych pracowników.

Branże i sektory zatrudnienia

Szlifierz metali znajduje zatrudnienie w następujących obszarach:

• produkcji metalowych komponentów i części zamiennych,
• odlewnictwie i metalurgii,
• produkcji rur, przewodów i kształtowników metalowych,
• produkcji elementów aluminiowych i metali nieżelaznych,
• produkcji pojemników i zbiorników metalowych,
• kuciu i prasowaniu metali,
• produkcji narzędzi i osprzętu metalowego,
• dużych halach produkcyjnych oraz małych specjalistycznych zakładach.

Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego

Możliwości awansu i specjalizacji:

Poziom podstawowy

Na starcie kariery stanowisko obejmuje rola szlifierza wykonawcy – operatora szlifierki pracującego pod nadzorem.

Poziom zaawansowany

• Szlifierz-ustawiacz – odpowiedzialny za konfigurację maszyn i parametrów pracy dla operatorów;
• Szlifierz specjalista – wyspecjalizowany w konkretnych typach szlifowania (gwintów, otworów, kół zębatych itp.);
• Szlifierz-ostrzarz (kod zawodu ZUS: 722402) – specjalizujący się w ostrzeniu narzędzi skrawających.

Rozwój w kierunku zarządzania i edukacji

Po uzyskaniu uprawnień pedagogicznych możliwe jest prowadzenie szkoleń dla uczniów bezpośrednio na stanowisku pracy.

Doświadczeni specjaliści mogą awansować na stanowiska kierownika hali lub koordynatora produkcji.

Możliwości doskonalenia umiejętności:

Kompetencje warto rozwijać poprzez specjalistyczne szkolenia i kursy:

• szkolenia z zakresu obsługi nowych typów szlifierek i technologii,
• kursy dotyczące precyzyjnego szlifowania i obróbki materiałów specjalistycznych,
• szkolenia z zakresu metrologii i kontroli jakości,
• kursy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pracy,
• kursy z obsługi automatycznych linii produkcyjnych.

Perspektywy zawodowe

Zawód szlifierza metali pozostaje poszukiwany w polskim przemyśle, szczególnie w sektorze produkcji precyzyjnych komponentów metalowych. Dynamiczny rozwój branż motoryzacyjnej, lotniczej i energetycznej generuje stałe zapotrzebowanie na doświadczonych specjalistów. Obsługa nowoczesnych, skomputeryzowanych szlifierek oraz znajomość obróbki zaawansowanych materiałów istotnie zwiększają konkurencyjność pracownika na rynku pracy.