Kod zawodu i PKD dla scenarzysty
Kod zawodu ZUS dla scenarzysty to 264105. Kod wpisuje się w formularzach ZUS ZUA i ZUS ZZA w polu 01 bloku X, zgodnie z klasyfikacją zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 7 sierpnia 2014 r., Dz.U. z 2021 r. poz. 2285).
Najważniejsze kody dla scenarzysty przedstawia poniższa tabela:
| Kod | Opis | Zastosowanie |
|---|---|---|
| 264105 | Scenarzysta (twórca literacki) – klasyfikacja zawodów i specjalności | ZUS ZUA i ZUS ZZA, pole 01 bloku X |
| 58.21.Z | działalność wydawnicza w zakresie gier komputerowych | scenariusze i narracje do gier; produkcja oraz rozpowszechnianie dóbr kultury |
| 59.11.Z | działalność związana z produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych | scenariusze filmowe i telewizyjne; prace rozwojowe i produkcyjne |
Pasujące kody PKD to 58.21.Z oraz 59.11.Z – obejmują produkcję i rozpowszechnianie dóbr kultury, w tym scenariuszy do filmów, gier i programów.
Scenarzysta to twórca literacki specjalizujący się w przygotowywaniu tekstów przedstawiających akcję i dialogi filmów fabularnych, dokumentalnych, oświatowych czy animowanych – zarówno oryginalnych, jak i adaptowanych.
Czym zajmuje się scenarzysta?
Scenarzysta tworzy podstawę narracyjną produkcji audiowizualnych, przekształcając pomysły w gotowe scenariusze. Jego praca stanowi plan dla reżyserów, aktorów i producentów – definiuje fabułę, postacie oraz wizualną strukturę filmu. Zawód łączy kreatywność literacką ze zrozumieniem języka obrazu i dialogu. Scenarzyści działają w branżach filmowej, telewizyjnej, reklamowej i gier wideo, gdzie ich teksty stają się fundamentem multimediów.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki scenarzysty dzielą się na etapy tworzenia, adaptacji, współpracy i promocji. Podstawowe zadania to:
- zapoznawanie się z dziełem literackim przeznaczonym do adaptacji filmowej,
- przygotowywanie zarysu koncepcji adaptacji,
- opracowywanie koncepcji scenariusza: wybór miejsca akcji, fabuła, ramowa charakterystyka postaci, sceneria,
- tworzenie dialogów między postaciami oraz didaskaliów (opisów scen i działań),
- przygotowywanie wskazówek dla reżysera dotyczących akcji i zachowania aktorów,
- zgłaszanie scenariusza do zespołu filmowego,
- analiza recenzji, opinii reżysera i producenta,
- wprowadzanie poprawek i uzupełnień,
- zawieranie umów po akceptacji scenariusza,
- współpraca z reżyserem podczas realizacji filmu,
- śledzenie wydarzeń filmowych i zgłaszanie prac na konkursy,
- rozpoznawanie potrzeb rynku, zainteresowań publiczności i możliwości producentów,
- uczestnictwo w spotkaniach autorskich, życiu literackim i filmowym.
Dodatkowe zadania
Do częstych aktywności dodatkowych należą:
- recenzowanie scenariuszy na konkursy,
- udział w jury festiwali filmowych,
- prowadzenie zajęć dydaktycznych w szkołach filmowych i teatralnych,
- publicystyka filmowa.
Wymagania i kwalifikacje
Nie ma formalnego systemu licencyjnego – kluczowe są wybitne umiejętności pisarskie, kreatywność i znajomość struktury filmowej. Rekomendowane jest wykształcenie kierunkowe (filologia polska, scenariopisarstwo, kulturoznawstwo, filmoznawstwo), choć wielu twórców startuje od samokształcenia i praktyki. Kluczowe kompetencje to:
- umiejętność budowania fabuły i postaci,
- znajomość dramaturgii i konwencji gatunkowych,
- biegła znajomość języka polskiego i zasad edycji tekstu,
- orientacja w trendach filmowych i rynkowych,
- umiejętności negocjacyjne i współpraca zespołowa.
Scenarzyści często należą do stowarzyszeń, takich jak ZAiKS, co ułatwia ochronę praw autorskich oraz dostęp do ulg ZUS dla twórców (np. preferencyjne składki od 60% prognozowanego wynagrodzenia po wpisie do CEIDG).
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Początek kariery
Start zwykle obejmuje krótkie formy, udział w konkursach scenariuszowych (np. Script Fiesta) i współpracę z niezależnymi twórcami.
Etapy rozwoju
Najczęstsze kamienie milowe wyglądają następująco:
- Tworzenie portfolio oryginalnych scenariuszy.
- Realizowanie adaptacji literackich i sprzedaż pomysłów studiom.
- Współpraca przy serialach TV lub grach komputerowych.
- Awans na showrunnera (głównego scenarzystę serialu) lub wejście w rolę wykładowcy.
- Udział w festiwalach (np. Camerimage) i projektach międzynarodowych.
Kierunkowy rozwój wspierają kursy (Łódzka Szkoła Filmowa, Warszawska Szkoła Filmowa), warsztaty oraz networking. Doświadczeni scenarzyści zarabiają z tantiem (ok. 10–20% zysków z produkcji) lub w oparciu o stałe umowy – mediana dochodów bywa zmienna i zależy od sukcesu projektu.
Gdzie pracować jako scenarzysta – firmy i branże
Scenarzyści zatrudnieni są lub współpracują z:
- studia filmowe i telewizyjne – np. TVP, Canal+, Netflix Polska; PKD 59.11.Z;
- producenci gier – CD Projekt RED, Techland; PKD 58.21.Z;
- agencje reklamowe i studia animacji – koncepcje kreatywne, copy i dialogi do spotów;
- teatry i platformy VOD – m.in. HBO, Player.pl;
- freelancerzy – umowy o dzieło z producentami lub jednoosobowa działalność gospodarcza.
Branże to głównie kultura, rozrywka i media cyfrowe. Praca bywa zdalna lub na planie, często w formule kontraktów projektowych.
Perspektywy i wyzwania
Zawód oferuje dużą swobodę twórczą, ale wiąże się z niestabilnością dochodów i częstymi odrzuceniami. Rynek rośnie wraz z rozwojem streamingu i gier; prognozy na 2026 r. wskazują na wzrost produkcji w polskim kinie niezależnym.
O sukcesie decydują sieć kontaktów, konsekwencja w rozwijaniu projektów i umiejętność pracy z narzędziami AI w preprodukcji.
Zobacz też:
Sadownik, Salowa, Sanitariusz szpitalny, Scenograf, Sekretarka, Sekretarka medyczna, Sekretarka notarialna, Sekretarka w kancelarii prawnej, Sekretarz konsularny, Sekretarz planu filmowego, Sekretarz sądowy, Serowar, Serwisant sprzętu komputerowego, Serwisant urządzeń biurowych, Serwisant urządzeń medycznych, Sędzia, Sędzia sportowy, Siostra PCK, Sitarz, Skarbnik bankowy, Składacz sprzętu spadochronowego, Skoczek spadochronowy, Socjolog, Sommelier, Sortowacz, Sortowacz materiałów drzewnych, Sortowacz odpadów komunalnych, Sortowacz surowców wtórnych, Sortowacz-brakarz ceramiki, Sortowacz-brakarz szkła, Spawacz, Specjalista administracji publicznej, Specjalista analizy i rozwoju rynku, Specjalista bankowości, Specjalista bezpieczeństwa i higieny pracy, Specjalista bezpieczeństwa oprogramowania, Specjalista do spraw adopcji, Specjalista do spraw analizy ryzyka ubezpieczeniowego (underwriter), Specjalista do spraw animacji multimedialnej, Specjalista do spraw audytu zabezpieczenia, Specjalista do spraw badań społeczno-ekonomicznych, Specjalista do spraw badań w obszarze cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity researcher), Specjalista do spraw bezpieczeństwa wewnętrznego, Specjalista do spraw chmury obliczeniowej (cloud computing), Specjalista do spraw controllingu, Specjalista do spraw cudzoziemców, migracji i integracji, Specjalista do spraw cyberbezpieczeństwa, Specjalista do spraw czasowego zatrudniania pracowników, Specjalista do spraw dietetyki, Specjalista do spraw doskonalenia i rozwoju aplikacji, Specjalista do spraw doskonalenia organizacji, Specjalista do spraw ergonomii i projektowania form użytkowych, Specjalista do spraw factoringu, Specjalista do spraw handlu zagranicznego, Specjalista do spraw informatyki przemysłowej, Specjalista do spraw informatyki śledczej, Specjalista do spraw integracji europejskiej, Specjalista do spraw integracji technologii informatycznych, Specjalista do spraw jakości oprogramowania, Specjalista do spraw kadr, Specjalista do spraw kluczowych klientów (key account manager), Specjalista do spraw komercjalizacji innowacyjnych technologii, Specjalista do spraw konsultingu, Specjalista do spraw kultury firmy, Specjalista do spraw logistyki, Specjalista do spraw marketingu i handlu, Specjalista do spraw mediów interaktywnych, Specjalista do spraw mediów społecznościowych, Specjalista do spraw obsługi incydentów (Cyber incident responder), Specjalista do spraw obsługi posprzedażowej, Specjalista do spraw obsługi projektów i programów, Specjalista do spraw ochrony praw dziecka i rodziny, Specjalista do spraw ochrony własności intelektualnej, Specjalista do spraw organizacji i rozwoju przemysłu, Specjalista do spraw organizacji i rozwoju sprzedaży, Specjalista do spraw organizacji i rozwoju transportu, Specjalista do spraw organizacji usług gastronomicznych, hotelowych i turystycznych, Specjalista do spraw pakowania i opakowań, Specjalista do spraw planowania strategicznego, Specjalista do spraw pozyskiwania funduszy (fundraiser), Specjalista do spraw pozyskiwania i analizy informacji o cyberzagrożeniach (Cyber threat intelligence specialist), Specjalista do spraw prawnych i zgodności w zakresie cyberbezpieczeństwa (Cyber legal, policy & compliance officer), Specjalista do spraw przewozów intermodalnych, Specjalista do spraw public relations, Specjalista do spraw rachunkowości, Specjalista do spraw rachunkowości inwestycyjnej, Specjalista do spraw rachunkowości podatkowej, Specjalista do spraw rachunkowości zarządczej, Specjalista do spraw ratownictwa medycznego, Specjalista do spraw reklamy, Specjalista do spraw rekrutacji pracowników, Specjalista do spraw rozwoju i stosowania metod sztucznej inteligencji, Specjalista do spraw rozwoju oprogramowania, Specjalista do spraw rozwoju stron internetowych, Specjalista do spraw rozwoju zawodowego, Specjalista do spraw społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, Specjalista do spraw sprzedaży, Specjalista do spraw stosunków międzynarodowych, Specjalista do spraw systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji, Specjalista do spraw szkoleń, Specjalista do spraw szkoleń z zakresu cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity educator), Specjalista do spraw techniki dentystycznej, Specjalista do spraw technologii blockchain, Specjalista do spraw testów bezpieczeństwa systemów informacyjnych (Penetration tester), Specjalista do spraw tworzenia biznes planów, Specjalista do spraw ubezpieczeń majątkowych i osobowych, Specjalista do spraw ubezpieczeń społecznych, Specjalista do spraw ubezpieczeń zdrowotnych, Specjalista do spraw uczenia maszynowego, Specjalista do spraw uzależnień od mediów cyfrowych, Specjalista do spraw wdrażania rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa Cybersecurity implementer), Specjalista do spraw wirtualnej rzeczywistości, Specjalista do spraw wynagrodzeń, Specjalista do spraw zamówień publicznych, Specjalista do spraw zarządzania, Specjalista do spraw zarządzania ryzykiem, Specjalista do spraw zarządzania ryzykiem w obszarze cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity risk manager), Specjalista do spraw zarządzania talentami, Specjalista do spraw zarządzania w oświacie, Specjalista etyki biznesu, Specjalista fizjoterapii, Specjalista informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej, Specjalista integracji międzykulturowej, Specjalista inżynierii medycznej, Specjalista komunikacji społecznej, Specjalista kontroli jakości, Specjalista marketingu społecznego, Specjalista monitoringu systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Specjalista ochrony informacji niejawnych, Specjalista ochrony środowiska, Specjalista organizacji i zarządzania w ochronie zdrowia, Specjalista polityki społecznej, Specjalista poradnictwa psychospołecznego i rodzinnego, Specjalista pracy socjalnej, Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, Specjalista psychoterapii uzależnień, Specjalista radiofarmacji, Specjalista resocjalizacji, Specjalista sprzedaży internetowej, Specjalista sprzedaży technologii i usług informatycznych, Specjalista systemów rozpoznawania mowy, Specjalista terapii uzależnień, Specjalista w dopasowaniu siodeł (Saddle fitter), Specjalista w dziedzinie psychologii klinicznej, Specjalista zaopatrzenia medycznego, Specjalista zarządzania dokumentacją, Specjalista zarządzania informacją, Specjalista zarządzania kryzysowego, Specjalista zastosowań informatyki, Specjalista zdrowia publicznego, Specjalista zdrowia środowiskowego, Specjalista żywienia człowieka, Spedytor, Spiker radiowy, Sprzątacz pojazdów, Sprzątaczka domowa, Sprzedawca, Sprzedawca na targowisku / bazarze, Sprzedawca na telefon, Sprzedawca obwoźny z samochodu (vanseller), Sprzedawca reklam internetowych, Sprzedawca w branży mięsnej, Sprzedawca w branży przemysłowej, Sprzedawca w branży spożywczej, Sprzedawca w stacji paliw, Statysta, Statystyk, Stenograf-protokolant, Stermotorzysta żeglugi śródlądowej, Sternik żeglugi śródlądowej, Sterowniczy linii sztaplowania i pakietowania tarcicy, Steward statku morskiego, Stewardesa / Steward, Stokażowy, Stolarz, Stolarz budowlany, Stolarz galanterii drzewnej, Stolarz mebli artystycznych i wzorcowych, Stolarz meblowy, Stolarz modelarz instrumentów muzycznych, Strażak, Strażnik gminny / miejski, Strażnik leśny, Strażnik łowiecki, Strażnik ochrony przyrody / środowiska, Strażnik rybacki, Strażnik straży marszałkowskiej, Strażnik w zakładzie dla nieletnich, Stroiciel fortepianów i pianin, Strugacz, Strugacz drewna, Strzałowy (górnik strzałowy), Studniarz, Sufler, Surdologopeda, Suszarnik ceramiki i wyrobów gipsowych, Suszarniowy drewna, Sygnalista szybowy, Syndyk, Synoptyk, Szaleciarz, Szatniarz, Szczotkarz, Szef kuchni (kuchmistrz), Szeregowy zawodowy Sił Zbrojnych, Szewc, Szklarz, Szklarz budowlany, Szklarz pojazdów, Szkliwierz ceramiki, Szkutnik, Szlifierz ceramiki, Szlifierz kamieni szlachetnych i ozdobnych, Szlifierz kamienia, Szlifierz materiałów drzewnych, Szlifierz metali, Szlifierz szkła gospodarczego i technicznego, Szlifierz szkła płaskiego, Szlifierz-ostrzarz, Szlifierz-polerowacz szkła optycznego, Szlifierz-polerowacz wyrobów artystycznych, Szpachlarz, Sztauer-trymer, Szwaczka maszynowa, Szwaczka ręczna, Szyldziarz, Szyper, Ślusarz, Ślusarz galanterii metalowej, Ślusarz narzędziowy, Świecki krzewiciel wiary
