Kod zawodu ZUS: 229302 – specjalista żywienia człowieka
Stanowisko specjalista żywienia człowieka figuruje w klasyfikacji zawodów i specjalności w kategorii specjalistów do spraw zdrowia. Zawód należy do grupy medycznej wspierającej działalność zdrowotną.
Powiązane kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności)
Specjalista żywienia człowieka może pracować w branżach objętych następującymi kodami PKD:
- PKD 01.26.Z – uprawa drzew oleistych;
- PKD 01.28.Z – uprawa roślin przyprawowych i aromatycznych oraz roślin wykorzystywanych do produkcji leków;
- PKD 10.42.Z – produkcja margaryny i podobnych tłuszczów jadalnych;
- PKD 10.51.Z – przetwórstwo mleka i wyrób serów;
- PKD 10.52.Z – produkcja lodów;
- PKD 10.82.Z – produkcja kakao, czekolady i wyrobów cukierniczych;
- PKD 10.86.Z – produkcja artykułów spożywczych homogenizowanych i żywności dietetycznej;
- PKD 11.07.Z – produkcja napojów bezalkoholowych i wód butelkowanych;
- PKD 47.11.Z – sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności;
- PKD 47.29.Z – sprzedaż detaliczna żywności w sklepach wyspecjalizowanych.
Czym zajmuje się specjalista żywienia człowieka?
Specjalista żywienia człowieka łączy obszary nauki, zdrowia i przemysłu spożywczego. Odpowiada za badania, ekspertyzy z zakresu technologii i analizy żywności oraz upowszechnianie wiedzy o żywieniu.
W praktyce specjalista żywienia człowieka:
- prowadzi badania naukowe dotyczące wpływu żywienia na zdrowie,
- wykonuje analizy żywności i opracowuje ekspertyzy,
- uczestniczy w opracowywaniu nowych produktów spożywczych,
- ocenia wartość odżywczą i bezpieczeństwo żywności,
- wspiera standardy technologiczne w przemyśle spożywczym,
- edukuje i upowszechnia wiedzę o żywieniu oraz zdrowszych wyborach żywieniowych,
- współpracuje z instytucjami badawczymi, laboratoriami i zakładami produkcyjnymi.
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować jako specjalista żywienia człowieka, wymagane są:
- studia wyższe na kierunku technologia żywności, żywienie człowieka lub pokrewnych dziedzin,
- specjalizacja w zakresie żywienia człowieka lub technologii żywności,
- certyfikaty i uprawnienia w zakresie analizy i bezpieczeństwa żywności,
- doświadczenie zawodowe w branży spożywczej, badawczej lub ochronie zdrowia,
- znajomość przepisów prawnych dotyczących żywności i żywienia,
- umiejętność obsługi laboratoryjnych urządzeń pomiarowych.
Obowiązki zawodowe
Specjalista żywienia człowieka odpowiada za:
- planowanie i nadzorowanie żywienia osób zdrowych i chorych na podstawie aktualnej wiedzy naukowej,
- organizowanie i nadzorowanie etapów produkcji potraw oraz wdrażanie systemu HACCP (analiza zagrożeń i krytyczne punkty kontroli),
- ocenianie stanu odżywienia, sposobu żywienia oraz zapotrzebowania na składniki odżywcze,
- prowadzenie dokumentacji medycznej i żywieniowej w podmiotach leczniczych,
- opracowywanie i wdrażanie programów zapewnienia bezpieczeństwa żywności,
- monitoring zgodności produkcji z recepturą i standardami jakości,
- ocenianie prawidłowości opracowanych receptur zgodnie z aktualnymi normami żywienia,
- prowadzenie dokumentacji produkcji dotyczącej ilości wyprodukowanych potraw, wartości kalorycznej i surowców.
Ścieżka kariery i rozwoju
Początek kariery
Stanowisko można uzyskać po ukończeniu studiów licencjackich lub magisterskich na kierunku technologia żywności i żywienie człowieka. Początkujący specjaliści startują zwykle w laboratoriach analitycznych, zakładach przetwórstwa spożywczego lub instytutach badawczych.
Rozwój zawodowy
Specjalista żywienia człowieka ma możliwość:
- Specjalizacja – w określonych obszarach (żywność dla osób starszych, dietetyka kliniczna, żywność funkcjonalna);
- Podnoszenie kwalifikacji – poprzez szkolenia z zakresu nowych technologii spożywczych;
- Awans – na stanowiska kierownicze (kierownik laboratorium, kierownik ds. jakości);
- Praca badawcza – na uniwersytetach i w instytutach naukowych;
- Konsultacje – dla producentów żywności i firm doradczych;
- Publikacje naukowe – oraz udział w konferencjach branżowych.
Branże i miejsca pracy
Specjalista żywienia człowieka może pracować w:
- Przemysł spożywczy – zakłady produkcji żywności, piekarnie, mleczarnie, producenci napojów;
- Laboratoria analityczne – kontrola jakości surowców i produktów gotowych;
- Instytucje badawcze – uniwersytety, instytuty naukowe, ośrodki badawcze;
- Sektor zdrowotny – szpitale, kliniki, ośrodki zdrowia;
- Organy regulacyjne – inspekcje sanitarne, urzędy ds. bezpieczeństwa żywności;
- Firmy doradcze – konsultacje dla przedsiębiorstw z branży spożywczej;
- Firmy e-commerce – doradztwo żywieniowe online;
- Media i edukacja – opracowywanie treści edukacyjnych o żywieniu.
Perspektywy i zarobki
Zawód specjalisty żywienia człowieka należy do zawodów deficytowych na rynku pracy ze względu na rosnące wymagania dotyczące bezpieczeństwa żywności i zdrowotne trendy konsumenckie. Perspektywy zatrudnienia są pozytywne, zwłaszcza dla osób ze specjalizacją i doświadczeniem.
Zarobki zależą od:
- miejsca pracy (przemysł, sektor publiczny, szpital),
- poziomu doświadczenia i kwalifikacji,
- stanowiska i zakresu odpowiedzialności,
- lokalizacji geograficznej.
Umiejętności wymagane
Aby być skutecznym specjalistą żywienia człowieka, należy posiadać:
- Umiejętności analityczne – interpretacja wyników badań, analiza danych;
- Wiedza o przepisach – regulacje dotyczące żywności i żywienia;
- Kreatywność – opracowywanie nowych produktów i rozwiązań;
- Komunikacja – edukacja oraz współpraca z zespołami wielodyscyplinarnymi;
- Precyzja – dokładne prowadzenie dokumentacji i analiz;
- Znajomość języków obcych – dostęp do międzynarodowej literatury naukowej.
Zobacz też:
Sadownik, Salowa, Sanitariusz szpitalny, Scenarzysta, Scenograf, Sekretarka, Sekretarka medyczna, Sekretarka notarialna, Sekretarka w kancelarii prawnej, Sekretarz konsularny, Sekretarz planu filmowego, Sekretarz sądowy, Serowar, Serwisant sprzętu komputerowego, Serwisant urządzeń biurowych, Serwisant urządzeń medycznych, Sędzia, Sędzia sportowy, Siostra PCK, Sitarz, Skarbnik bankowy, Składacz sprzętu spadochronowego, Skoczek spadochronowy, Socjolog, Sommelier, Sortowacz, Sortowacz materiałów drzewnych, Sortowacz odpadów komunalnych, Sortowacz surowców wtórnych, Sortowacz-brakarz ceramiki, Sortowacz-brakarz szkła, Spawacz, Specjalista administracji publicznej, Specjalista analizy i rozwoju rynku, Specjalista bankowości, Specjalista bezpieczeństwa i higieny pracy, Specjalista bezpieczeństwa oprogramowania, Specjalista do spraw adopcji, Specjalista do spraw analizy ryzyka ubezpieczeniowego (underwriter), Specjalista do spraw animacji multimedialnej, Specjalista do spraw audytu zabezpieczenia, Specjalista do spraw badań społeczno-ekonomicznych, Specjalista do spraw badań w obszarze cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity researcher), Specjalista do spraw bezpieczeństwa wewnętrznego, Specjalista do spraw chmury obliczeniowej (cloud computing), Specjalista do spraw controllingu, Specjalista do spraw cudzoziemców, migracji i integracji, Specjalista do spraw cyberbezpieczeństwa, Specjalista do spraw czasowego zatrudniania pracowników, Specjalista do spraw dietetyki, Specjalista do spraw doskonalenia i rozwoju aplikacji, Specjalista do spraw doskonalenia organizacji, Specjalista do spraw ergonomii i projektowania form użytkowych, Specjalista do spraw factoringu, Specjalista do spraw handlu zagranicznego, Specjalista do spraw informatyki przemysłowej, Specjalista do spraw informatyki śledczej, Specjalista do spraw integracji europejskiej, Specjalista do spraw integracji technologii informatycznych, Specjalista do spraw jakości oprogramowania, Specjalista do spraw kadr, Specjalista do spraw kluczowych klientów (key account manager), Specjalista do spraw komercjalizacji innowacyjnych technologii, Specjalista do spraw konsultingu, Specjalista do spraw kultury firmy, Specjalista do spraw logistyki, Specjalista do spraw marketingu i handlu, Specjalista do spraw mediów interaktywnych, Specjalista do spraw mediów społecznościowych, Specjalista do spraw obsługi incydentów (Cyber incident responder), Specjalista do spraw obsługi posprzedażowej, Specjalista do spraw obsługi projektów i programów, Specjalista do spraw ochrony praw dziecka i rodziny, Specjalista do spraw ochrony własności intelektualnej, Specjalista do spraw organizacji i rozwoju przemysłu, Specjalista do spraw organizacji i rozwoju sprzedaży, Specjalista do spraw organizacji i rozwoju transportu, Specjalista do spraw organizacji usług gastronomicznych, hotelowych i turystycznych, Specjalista do spraw pakowania i opakowań, Specjalista do spraw planowania strategicznego, Specjalista do spraw pozyskiwania funduszy (fundraiser), Specjalista do spraw pozyskiwania i analizy informacji o cyberzagrożeniach (Cyber threat intelligence specialist), Specjalista do spraw prawnych i zgodności w zakresie cyberbezpieczeństwa (Cyber legal, policy & compliance officer), Specjalista do spraw przewozów intermodalnych, Specjalista do spraw public relations, Specjalista do spraw rachunkowości, Specjalista do spraw rachunkowości inwestycyjnej, Specjalista do spraw rachunkowości podatkowej, Specjalista do spraw rachunkowości zarządczej, Specjalista do spraw ratownictwa medycznego, Specjalista do spraw reklamy, Specjalista do spraw rekrutacji pracowników, Specjalista do spraw rozwoju i stosowania metod sztucznej inteligencji, Specjalista do spraw rozwoju oprogramowania, Specjalista do spraw rozwoju stron internetowych, Specjalista do spraw rozwoju zawodowego, Specjalista do spraw społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, Specjalista do spraw sprzedaży, Specjalista do spraw stosunków międzynarodowych, Specjalista do spraw systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji, Specjalista do spraw szkoleń, Specjalista do spraw szkoleń z zakresu cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity educator), Specjalista do spraw techniki dentystycznej, Specjalista do spraw technologii blockchain, Specjalista do spraw testów bezpieczeństwa systemów informacyjnych (Penetration tester), Specjalista do spraw tworzenia biznes planów, Specjalista do spraw ubezpieczeń majątkowych i osobowych, Specjalista do spraw ubezpieczeń społecznych, Specjalista do spraw ubezpieczeń zdrowotnych, Specjalista do spraw uczenia maszynowego, Specjalista do spraw uzależnień od mediów cyfrowych, Specjalista do spraw wdrażania rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa Cybersecurity implementer), Specjalista do spraw wirtualnej rzeczywistości, Specjalista do spraw wynagrodzeń, Specjalista do spraw zamówień publicznych, Specjalista do spraw zarządzania, Specjalista do spraw zarządzania ryzykiem, Specjalista do spraw zarządzania ryzykiem w obszarze cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity risk manager), Specjalista do spraw zarządzania talentami, Specjalista do spraw zarządzania w oświacie, Specjalista etyki biznesu, Specjalista fizjoterapii, Specjalista informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej, Specjalista integracji międzykulturowej, Specjalista inżynierii medycznej, Specjalista komunikacji społecznej, Specjalista kontroli jakości, Specjalista marketingu społecznego, Specjalista monitoringu systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Specjalista ochrony informacji niejawnych, Specjalista ochrony środowiska, Specjalista organizacji i zarządzania w ochronie zdrowia, Specjalista polityki społecznej, Specjalista poradnictwa psychospołecznego i rodzinnego, Specjalista pracy socjalnej, Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, Specjalista psychoterapii uzależnień, Specjalista radiofarmacji, Specjalista resocjalizacji, Specjalista sprzedaży internetowej, Specjalista sprzedaży technologii i usług informatycznych, Specjalista systemów rozpoznawania mowy, Specjalista terapii uzależnień, Specjalista w dopasowaniu siodeł (Saddle fitter), Specjalista w dziedzinie psychologii klinicznej, Specjalista zaopatrzenia medycznego, Specjalista zarządzania dokumentacją, Specjalista zarządzania informacją, Specjalista zarządzania kryzysowego, Specjalista zastosowań informatyki, Specjalista zdrowia publicznego, Specjalista zdrowia środowiskowego, Spedytor, Spiker radiowy, Sprzątacz pojazdów, Sprzątaczka domowa, Sprzedawca, Sprzedawca na targowisku / bazarze, Sprzedawca na telefon, Sprzedawca obwoźny z samochodu (vanseller), Sprzedawca reklam internetowych, Sprzedawca w branży mięsnej, Sprzedawca w branży przemysłowej, Sprzedawca w branży spożywczej, Sprzedawca w stacji paliw, Statysta, Statystyk, Stenograf-protokolant, Stermotorzysta żeglugi śródlądowej, Sternik żeglugi śródlądowej, Sterowniczy linii sztaplowania i pakietowania tarcicy, Steward statku morskiego, Stewardesa / Steward, Stokażowy, Stolarz, Stolarz budowlany, Stolarz galanterii drzewnej, Stolarz mebli artystycznych i wzorcowych, Stolarz meblowy, Stolarz modelarz instrumentów muzycznych, Strażak, Strażnik gminny / miejski, Strażnik leśny, Strażnik łowiecki, Strażnik ochrony przyrody / środowiska, Strażnik rybacki, Strażnik straży marszałkowskiej, Strażnik w zakładzie dla nieletnich, Stroiciel fortepianów i pianin, Strugacz, Strugacz drewna, Strzałowy (górnik strzałowy), Studniarz, Sufler, Surdologopeda, Suszarnik ceramiki i wyrobów gipsowych, Suszarniowy drewna, Sygnalista szybowy, Syndyk, Synoptyk, Szaleciarz, Szatniarz, Szczotkarz, Szef kuchni (kuchmistrz), Szeregowy zawodowy Sił Zbrojnych, Szewc, Szklarz, Szklarz budowlany, Szklarz pojazdów, Szkliwierz ceramiki, Szkutnik, Szlifierz ceramiki, Szlifierz kamieni szlachetnych i ozdobnych, Szlifierz kamienia, Szlifierz materiałów drzewnych, Szlifierz metali, Szlifierz szkła gospodarczego i technicznego, Szlifierz szkła płaskiego, Szlifierz-ostrzarz, Szlifierz-polerowacz szkła optycznego, Szlifierz-polerowacz wyrobów artystycznych, Szpachlarz, Sztauer-trymer, Szwaczka maszynowa, Szwaczka ręczna, Szyldziarz, Szyper, Ślusarz, Ślusarz galanterii metalowej, Ślusarz narzędziowy, Świecki krzewiciel wiary
