Kod zawodu ZUS – 315104
Pasujące kody PKD – PKD 33.15.Z – naprawa i konserwacja statków i łodzi; PKD 50.30.Z – transport wodny śródlądowy.
Czym się zajmuje stermotorzysta żeglugi śródlądowej?
Stermotorzysta żeglugi śródlądowej to osoba, która w imieniu armatora (właściciela) kieruje statkiem i załogą, nadzoruje i ponosi odpowiedzialność za statek, przewożone osoby i ładunek oraz bezpieczeństwo żeglugi.
To zawód łączący elementy kierownicze i techniczne – stermotorzysta pełni na śródlądowych drogach wodnych rolę zbliżoną do kapitana, odpowiadając za całokształt operacyjny statku i jego bezpieczną eksploatację.
Uprawnienia i zakres kierowania
Patent stermotorzysty żeglugi śródlądowej uprawnia do kierowania małym statkiem (jednostka o długości kadłuba poniżej 20 m, z wyłączeniem promów, statków przewożących powyżej 12 pasażerów oraz przeznaczonych do holowania lub pchania) oraz łodzią przewozową o napędzie mechanicznym.
Kierowanie odbywać się może bez ograniczeń mocy silnika.
Wymagania i ścieżka uzyskania patentów
Drogi uzyskania patentu
Aby uzyskać patent stermotorzysty żeglugi śródlądowej, skorzystaj z jednej z trzech ścieżek – szybkie porównanie:
| Droga | Praktyka pływania | Egzamin | Dodatkowe warunki |
|---|---|---|---|
| Podstawowa | 10 miesięcy na statkach żeglugi śródlądowej o napędzie mechanicznym | wymagany – pozytywny wynik z wiedzy i umiejętności praktycznych | — |
| Dla Marynarki Wojennej/Straży Granicznej | 3 miesiące na statkach żeglugi śródlądowej | nie wymagany | stopień chorążego w dziale pokładowym |
| Dla służb mundurowych (MSWiA) | 3 miesiące w ramach służby na statkach o napędzie mechanicznym | wymagany – pozytywny wynik z wiedzy i umiejętności praktycznych | służba w jednostce podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych |
Definicja praktyki pływania
Praktyką pływania jest okres pływania na statku żeglugi śródlądowej w charakterze członka załogi w służbie pokładowej lub mechanicznej. Za 1 rok praktyki uznaje się 180 faktycznych dni żeglugi odbytej w ciągu 365 kolejnych dni.
Za 1 miesiąc praktyki uznaje się 15 dni faktycznej żeglugi odbytej w ciągu 30 kolejnych dni. Praktykę pływania na statku morskim zalicza się w służbie pokładowej do uzyskania patentów żeglugi śródlądowej.
Egzaminy
Szczegółowy zakres wymagań egzaminacyjnych określa Załącznik nr 5 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej.
Obowiązki i czynności zawodowe
Stermotorzysta odpowiada za szeroki zakres czynności praktycznych i administracyjnych, które zapewniają bezpieczną i efektywną eksploatację jednostki.
Zarządzanie statkiem
Do zadań z obszaru zarządzania statkiem należą:
- realizacja zadań eksploatacyjnych statku,
- sterowanie i wykonywanie manewrów,
- prowadzenie jednostki po zaplanowanej trasie zgodnie z przepisami ruchu i postoju,
- wydawanie komend i kontrola manewrów podczas cumowania, kotwiczenia, mijania i wyprzedzania się statków.
Nadzór techniczny
W zakresie nadzoru technicznego stermotorzysta wykonuje m.in.:
- dbanie o stan techniczny statku, urządzeń i wyposażenia,
- zapewnienie konserwacji, właściwego wyglądu i stanu sanitarnego,
- nadzór nad zaopatrzeniem w paliwo, smary i wodę,
- obsługę silnika i instalacji pokładowych,
- utrzymywanie siłowni, mechanizmów i instalacji w pełnej gotowości technicznej.
Kierowanie załadunkiem
Stermotorzysta kieruje pracami załadunkowymi i wyładunkowymi oraz organizuje i nadzoruje pracę podległych członków załogi.
Obowiązki administracyjne
W zakresie spraw formalnych do obowiązków należą:
- przechowywanie dokumentów statku i pilnowanie terminów przeglądów dla odnowienia ich ważności,
- sporządzanie specyfikacji remontowych jednostki,
- współpraca ze służbami armatora w zakresie eksploatacji i remontów.
Zgodność z przepisami
Stermotorzysta bezwzględnie przestrzega przepisów żeglugi śródlądowej oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP).
Dla kogo jest to uprawnienie?
Patent stermotorzysty żeglugi śródlądowej jest uprawnieniem zawodowym niezbędnym lub szczególnie przydatnym dla:
- pracowników Straży Pożarnej i ochotniczych straży pożarnych,
- pracowników Policji,
- pracowników służb mundurowych podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji,
- ratowników wodnych,
- osób fizycznych chcących świadczyć usługi przewozu osób na małym statku.
Uprawnienie bywa honorowane dodatkowymi punktami przy naborze do Państwowej Straży Pożarnej.
Ścieżka kariery i rozwoju
Pozycja na rynku pracy
Stermotorzysta zajmuje stanowisko kierownika małego statku żeglugi śródlądowej. To odpowiedzialna funkcja, wysoko umiejscowiona w hierarchii załogi.
Możliwości awansu
Ścieżka rozwoju w zawodzie stermotorzysty może obejmować:
- pracowników, którzy po kilkumiesięcznej praktyce awansują na stanowisko starszego marynarza,
- bosmana w służbie pokładowej,
- po odbyciu wymaganej praktyki pływania i zdaniu egzaminów na stopnie oficerskie – objęcie stanowisk kapitana statku lub kierownika maszyn.
Powiązane zawody i specjalizacje
Blisko powiązane zawody to: technik żeglugi śródlądowej – marynarz przygotowany do pracy w dziale maszynowym i pokładowym, z szeroką wiedzą techniczną i nawigacyjną; specjalista żeglugi śródlądowej – ekspert w zakresie nowoczesnego transportu ładunków na śródlądowych drogach wodnych.
Branże i sektor zatrudnienia
Stermotorzysta znajdzie zatrudnienie przede wszystkim w:
- portach śródlądowych,
- przedsiębiorstwach armatorskich (firmy zarządzające flotą statków),
- podmiotach gospodarczych stanowiących zaplecze transportu wodnego – logistyka rzeczna,
- służbach publicznych – Straż Pożarna, Policja, Straż Graniczna,
- organizacjach ratunkowych – wodne służby ratownicze,
- firmach świadczących usługi transportu osobowego na małych statkach (turystyka, przewozy pasażerskie).
Wymagania zawodowe i kompetencje
Aby skutecznie pracować na stanowisku stermotorzysty, niezbędne są:
- umiejętności nawigacyjne – znajomość zasad ruchu na śródlądowych drogach wodnych;
- wiedza techniczna – obsługa silnika, instalacji i wyposażenia statku;
- umiejętności kierownicze – wydawanie poleceń, organizacja pracy i nadzór nad załogą;
- odpowiedzialność – świadomość odpowiedzialności za bezpieczeństwo ludzi, ładunku i jednostki;
- zdyscyplinowanie – przestrzeganie przepisów BHP i regulacji żeglugi;
- wytrzymałość fizyczna – gotowość do pracy w zmiennych warunkach na wodzie.
Zobacz też:
Sadownik, Salowa, Sanitariusz szpitalny, Scenarzysta, Scenograf, Sekretarka, Sekretarka medyczna, Sekretarka notarialna, Sekretarka w kancelarii prawnej, Sekretarz konsularny, Sekretarz planu filmowego, Sekretarz sądowy, Serowar, Serwisant sprzętu komputerowego, Serwisant urządzeń biurowych, Serwisant urządzeń medycznych, Sędzia, Sędzia sportowy, Siostra PCK, Sitarz, Skarbnik bankowy, Składacz sprzętu spadochronowego, Skoczek spadochronowy, Socjolog, Sommelier, Sortowacz, Sortowacz materiałów drzewnych, Sortowacz odpadów komunalnych, Sortowacz surowców wtórnych, Sortowacz-brakarz ceramiki, Sortowacz-brakarz szkła, Spawacz, Specjalista administracji publicznej, Specjalista analizy i rozwoju rynku, Specjalista bankowości, Specjalista bezpieczeństwa i higieny pracy, Specjalista bezpieczeństwa oprogramowania, Specjalista do spraw adopcji, Specjalista do spraw analizy ryzyka ubezpieczeniowego (underwriter), Specjalista do spraw animacji multimedialnej, Specjalista do spraw audytu zabezpieczenia, Specjalista do spraw badań społeczno-ekonomicznych, Specjalista do spraw badań w obszarze cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity researcher), Specjalista do spraw bezpieczeństwa wewnętrznego, Specjalista do spraw chmury obliczeniowej (cloud computing), Specjalista do spraw controllingu, Specjalista do spraw cudzoziemców, migracji i integracji, Specjalista do spraw cyberbezpieczeństwa, Specjalista do spraw czasowego zatrudniania pracowników, Specjalista do spraw dietetyki, Specjalista do spraw doskonalenia i rozwoju aplikacji, Specjalista do spraw doskonalenia organizacji, Specjalista do spraw ergonomii i projektowania form użytkowych, Specjalista do spraw factoringu, Specjalista do spraw handlu zagranicznego, Specjalista do spraw informatyki przemysłowej, Specjalista do spraw informatyki śledczej, Specjalista do spraw integracji europejskiej, Specjalista do spraw integracji technologii informatycznych, Specjalista do spraw jakości oprogramowania, Specjalista do spraw kadr, Specjalista do spraw kluczowych klientów (key account manager), Specjalista do spraw komercjalizacji innowacyjnych technologii, Specjalista do spraw konsultingu, Specjalista do spraw kultury firmy, Specjalista do spraw logistyki, Specjalista do spraw marketingu i handlu, Specjalista do spraw mediów interaktywnych, Specjalista do spraw mediów społecznościowych, Specjalista do spraw obsługi incydentów (Cyber incident responder), Specjalista do spraw obsługi posprzedażowej, Specjalista do spraw obsługi projektów i programów, Specjalista do spraw ochrony praw dziecka i rodziny, Specjalista do spraw ochrony własności intelektualnej, Specjalista do spraw organizacji i rozwoju przemysłu, Specjalista do spraw organizacji i rozwoju sprzedaży, Specjalista do spraw organizacji i rozwoju transportu, Specjalista do spraw organizacji usług gastronomicznych, hotelowych i turystycznych, Specjalista do spraw pakowania i opakowań, Specjalista do spraw planowania strategicznego, Specjalista do spraw pozyskiwania funduszy (fundraiser), Specjalista do spraw pozyskiwania i analizy informacji o cyberzagrożeniach (Cyber threat intelligence specialist), Specjalista do spraw prawnych i zgodności w zakresie cyberbezpieczeństwa (Cyber legal, policy & compliance officer), Specjalista do spraw przewozów intermodalnych, Specjalista do spraw public relations, Specjalista do spraw rachunkowości, Specjalista do spraw rachunkowości inwestycyjnej, Specjalista do spraw rachunkowości podatkowej, Specjalista do spraw rachunkowości zarządczej, Specjalista do spraw ratownictwa medycznego, Specjalista do spraw reklamy, Specjalista do spraw rekrutacji pracowników, Specjalista do spraw rozwoju i stosowania metod sztucznej inteligencji, Specjalista do spraw rozwoju oprogramowania, Specjalista do spraw rozwoju stron internetowych, Specjalista do spraw rozwoju zawodowego, Specjalista do spraw społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, Specjalista do spraw sprzedaży, Specjalista do spraw stosunków międzynarodowych, Specjalista do spraw systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji, Specjalista do spraw szkoleń, Specjalista do spraw szkoleń z zakresu cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity educator), Specjalista do spraw techniki dentystycznej, Specjalista do spraw technologii blockchain, Specjalista do spraw testów bezpieczeństwa systemów informacyjnych (Penetration tester), Specjalista do spraw tworzenia biznes planów, Specjalista do spraw ubezpieczeń majątkowych i osobowych, Specjalista do spraw ubezpieczeń społecznych, Specjalista do spraw ubezpieczeń zdrowotnych, Specjalista do spraw uczenia maszynowego, Specjalista do spraw uzależnień od mediów cyfrowych, Specjalista do spraw wdrażania rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa Cybersecurity implementer), Specjalista do spraw wirtualnej rzeczywistości, Specjalista do spraw wynagrodzeń, Specjalista do spraw zamówień publicznych, Specjalista do spraw zarządzania, Specjalista do spraw zarządzania ryzykiem, Specjalista do spraw zarządzania ryzykiem w obszarze cyberbezpieczeństwa (Cybersecurity risk manager), Specjalista do spraw zarządzania talentami, Specjalista do spraw zarządzania w oświacie, Specjalista etyki biznesu, Specjalista fizjoterapii, Specjalista informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej, Specjalista integracji międzykulturowej, Specjalista inżynierii medycznej, Specjalista komunikacji społecznej, Specjalista kontroli jakości, Specjalista marketingu społecznego, Specjalista monitoringu systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Specjalista ochrony informacji niejawnych, Specjalista ochrony środowiska, Specjalista organizacji i zarządzania w ochronie zdrowia, Specjalista polityki społecznej, Specjalista poradnictwa psychospołecznego i rodzinnego, Specjalista pracy socjalnej, Specjalista promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, Specjalista psychoterapii uzależnień, Specjalista radiofarmacji, Specjalista resocjalizacji, Specjalista sprzedaży internetowej, Specjalista sprzedaży technologii i usług informatycznych, Specjalista systemów rozpoznawania mowy, Specjalista terapii uzależnień, Specjalista w dopasowaniu siodeł (Saddle fitter), Specjalista w dziedzinie psychologii klinicznej, Specjalista zaopatrzenia medycznego, Specjalista zarządzania dokumentacją, Specjalista zarządzania informacją, Specjalista zarządzania kryzysowego, Specjalista zastosowań informatyki, Specjalista zdrowia publicznego, Specjalista zdrowia środowiskowego, Specjalista żywienia człowieka, Spedytor, Spiker radiowy, Sprzątacz pojazdów, Sprzątaczka domowa, Sprzedawca, Sprzedawca na targowisku / bazarze, Sprzedawca na telefon, Sprzedawca obwoźny z samochodu (vanseller), Sprzedawca reklam internetowych, Sprzedawca w branży mięsnej, Sprzedawca w branży przemysłowej, Sprzedawca w branży spożywczej, Sprzedawca w stacji paliw, Statysta, Statystyk, Stenograf-protokolant, Sternik żeglugi śródlądowej, Sterowniczy linii sztaplowania i pakietowania tarcicy, Steward statku morskiego, Stewardesa / Steward, Stokażowy, Stolarz, Stolarz budowlany, Stolarz galanterii drzewnej, Stolarz mebli artystycznych i wzorcowych, Stolarz meblowy, Stolarz modelarz instrumentów muzycznych, Strażak, Strażnik gminny / miejski, Strażnik leśny, Strażnik łowiecki, Strażnik ochrony przyrody / środowiska, Strażnik rybacki, Strażnik straży marszałkowskiej, Strażnik w zakładzie dla nieletnich, Stroiciel fortepianów i pianin, Strugacz, Strugacz drewna, Strzałowy (górnik strzałowy), Studniarz, Sufler, Surdologopeda, Suszarnik ceramiki i wyrobów gipsowych, Suszarniowy drewna, Sygnalista szybowy, Syndyk, Synoptyk, Szaleciarz, Szatniarz, Szczotkarz, Szef kuchni (kuchmistrz), Szeregowy zawodowy Sił Zbrojnych, Szewc, Szklarz, Szklarz budowlany, Szklarz pojazdów, Szkliwierz ceramiki, Szkutnik, Szlifierz ceramiki, Szlifierz kamieni szlachetnych i ozdobnych, Szlifierz kamienia, Szlifierz materiałów drzewnych, Szlifierz metali, Szlifierz szkła gospodarczego i technicznego, Szlifierz szkła płaskiego, Szlifierz-ostrzarz, Szlifierz-polerowacz szkła optycznego, Szlifierz-polerowacz wyrobów artystycznych, Szpachlarz, Sztauer-trymer, Szwaczka maszynowa, Szwaczka ręczna, Szyldziarz, Szyper, Ślusarz, Ślusarz galanterii metalowej, Ślusarz narzędziowy, Świecki krzewiciel wiary
