Tokarz/frezer obrabiarek sterowanych numerycznie – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 722313

Zawód tokarza/frezera obrabiarek sterowanych numerycznie klasyfikuje się w następujących kodach PKD:

Charakterystyka zawodu

Tokarz/frezer obrabiarek sterowanych numerycznie nadzoruje proces wytwarzania produktów na tokarce lub frezarce sterowanej numerycznie (CNC), zapewniając wysoką precyzję i powtarzalność obróbki.

Zawód obejmuje obsługę zarówno tokarek CNC, jak i frezarek CNC, a także pracę z dokumentacją techniczną, doborem narzędzi oraz programami obróbkowymi.

Stanowisko wymaga połączenia umiejętności manualnych z wiedzą techniczną oraz biegłości w pracy z układami sterowania.

Główne obowiązki

Podstawowe zadania tokarza/frezera obrabiarek sterowanych numerycznie obejmują:

• analizowanie dokumentacji technicznej – wyrobu do wykonania na tokarce/frezarce CNC;
• dobieranie uchwytów, oprawek i narzędzi skrawających – adekwatnie do materiału i operacji;
• ustalanie parametrów technologicznych obróbki – takich jak prędkość, posuw czy głębokość skrawania;
• dobieranie i przygotowywanie surowca – zgodnie z wymaganiami projektu;
• przygotowywanie obrabiarki – ustawianie, przezbrajanie i kalibrację;
• wczytywanie lub wpisywanie programu obróbkowego – do sterownika obrabiarki;
• uruchamianie programu – wykonanie testowej partii próbnej lub pojedynczego wyrobu i wprowadzenie korekt;
• obsługę obrabiarek CNC podczas produkcji – monitorowanie pracy i korekty narzędzi;
• kontrolowanie jakości – pomiar detali i weryfikację zgodności z dokumentacją;
• nadzorowanie pracy obrabiarki – czuwanie nad przebiegiem procesu i minimalizacją przestojów;
• organizowanie stanowiska pracy – zgodnie z zasadami BHP, ochrony ppoż., ergonomii i ochrony środowiska.

Wymagania edukacyjne i kwalifikacje

Pracodawcy zatrudniają na stanowisku tokarza/frezera osoby posiadające:

• ukończoną zasadniczą szkołę zawodową w zawodzie operator obrabiarek skrawających (kod 722307),
• technikum o kierunku technik mechanik (kod 311504),
• potwierdzoną kwalifikację M.19 – użytkowanie obrabiarek skrawających.

Alternatywnie, kompetencje można zdobyć poprzez szkolenie praktyczne (przyuczenie) na stanowisku pracy, staże oraz doświadczenie zawodowe.

Szkolenia specjalistyczne – przed podjęciem pracy zalecane jest ukończenie kursów z zakresu obsługi obrabiarek, doboru narzędzi, a także czytania i edycji programów obróbkowych.

Umiejętności językowe – przydatna jest podstawowa znajomość języka angielskiego lub niemieckiego, niezbędna do rozumienia komunikatów i poleceń generowanych przez układy sterowania.

Praktyczne umiejętności

Zawód wymaga praktycznych kompetencji w obróbce elementów metalowych i z tworzyw. Operator musi posiadać zdolność do:

• czytania i interpretacji rysunków technicznych oraz dokumentacji technologicznej,
• wykonywania operacji, takich jak: toczenie powierzchni walcowych, stożkowych, czołowych i kształtowych, toczenie gwintów, przecinanie, roztaczanie otworów, wytaczanie, rozwiercanie, wiercenie,
• precyzyjnego ustawiania parametrów skrawania,
• poprawnego mocowania i przygotowania materiałów do obróbki.

Gałęzie przemysłu i branże

Tokarz/frezer obrabiarek sterowanych numerycznie znajduje zatrudnienie w przedsiębiorstwach prowadzących działalność w zakresie:

• obróbki metali i nakładania powłok na metale,
• obróbki mechanicznej elementów metalowych,
• produkcji łożysk, kół zębatych i elementów napędowych,
• produkcji maszyn do obróbki metalu,
• produkcji maszyn dla metalurgii,
• produkcji maszyn specjalnego przeznaczenia.

Zawód ma zastosowanie w branżach: motoryzacyjnej, maszynowej, elektronicznej, lotniczej oraz we wszystkich sektorach wymagających precyzyjnej obróbki elementów metalowych.

Ścieżka kariery i rozwój

Pracownik zatrudniony na stanowisku tokarza/frezera obrabiarek sterowanych numerycznie ma możliwość:

• specjalizacji w obróbce bardziej skomplikowanych elementów,
• pracy na stanowisku mistrza lub kierownika produkcji,
• rozwijania umiejętności programowania zaawansowanych systemów CNC,
• przejścia na stanowiska związane z planowaniem produkcji lub kontrolą jakości,
• zdobycia kwalifikacji odpowiadającej dyplomowi mistrzowskiemu w zawodzie operator obrabiarek skrawających.

Wymagania bezpieczeństwa

Stanowisko wiąże się z zagrożeniami zawodowymi, w tym:

• zagrożeniami fizycznymi związanymi z pracą przy maszynach,
• narażeniem na pyły i pary,
• zagrożeniami wynikającymi z obsługi maszyn obrotowych,
• wymogiem ścisłego przestrzegania procedur BHP i ergonomii stanowiska pracy.

Pracodawcy są zobowiązani do przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego i wdrażania skutecznych środków ochrony, w tym środków ochrony indywidualnej oraz procedur bezpiecznej eksploatacji maszyn.