Technik mechanik okrętowy – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 315105

Tytuł zawodowy „technik mechanik okrętowy” otrzymują absolwenci szkół technicznych lub policealnych po zdaniu zewnętrznego egzaminu zawodowego.

Pasujące kody PKD – poniżej przykładowe klasyfikacje działalności powiązane z zawodem:

• PKD 33.15.Z – naprawa i konserwacja statków i łodzi,
• PKD 33.11.Z – naprawa i konserwacja metalowych wyrobów gotowych,
• PKD 24.20.Z – produkcja rur, przewodów, kształtowników zamkniętych i łączników ze stali,
• PKD 25.94.Z – produkcja złączy i śrub,
• PKD 51.22.Z – transport kosmiczny,
• PKD 85.32.A – technika.

Czym zajmuje się technik mechanik okrętowy?

Technik mechanik okrętowy to specjalista odpowiedzialny za sprawne działanie wszystkich maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych na statku. Wykonuje i nadzoruje prace produkcyjne, montażowe oraz naprawcze urządzeń siłowni i pokładu, urządzeń przeładunkowych, wyposażenia wnętrza oraz rurociągów okrętowych.

Pracuje w siłowniach statków rozmaitych typów – od drobnicowców po specjalistyczne i nowoczesne jednostki, takie jak gazowce i chemikaliowce. Jest specjalistą w zakresie eksploatacji statków handlowych i rybackich zgodnie z międzynarodowymi wymogami.

Główne obszary działalności

Obsługa i konserwacja – dba o ciągłość pracy maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych. W szczególności nadzoruje:

• obsługę i konserwację silników głównych – monitorowanie parametrów, kontrolę pracy i regularne przeglądy,
• obsługę generatorów oraz systemów elektrycznych – zapewnianie nieprzerwanego zasilania statku,
• naprawy i utrzymanie systemów pomocniczych, w tym chłodzenia, wentylacji, klimatyzacji, pomp, sprężarek i układów hydraulicznych.

Diagnostyka i naprawa – diagnozuje uszkodzenia oraz wykonuje demontaż, naprawy i montaż układów siłowni okrętowej, skutecznie rozwiązując problemy techniczne przy użyciu zaawansowanych narzędzi diagnostycznych.

Ocena stanu technicznego – ocenia zużycie elementów maszyn i instalacji, przeprowadza przeglądy oraz dobiera materiały i technologie niezbędne do remontu.

Pełnienie wachty maszynowej – pełni pod nadzorem wachtę maszynową portową i morską.

Szczegółowe obowiązki zawodowe

Obowiązki podstawowe

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik mechanik okrętowy powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań:

1. Obsługiwania maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych;
2. Oceniania stanu technicznego oraz wykonywania napraw i remontów maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych;
3. Pełnienia pod nadzorem wachty maszynowej portowej i morskiej;
4. Uczestniczenia w akcjach ratowniczych, ratunkowych, pożarowych i ochrony statku prowadzonych przez załogę.

Zadania techniczne i administracyjne

W codziennej pracy technik mechanik okrętowy realizuje poniższe zadania:

• Czytanie rysunków i schematów – czytanie rysunku technicznego i schematów podstawowych systemów siłowni okrętowych oraz wykonywanie rysunków i schematów maszyn, urządzeń i instalacji;
• Projektowanie – projektowanie elementów konstrukcyjnych i wyposażenia siłowni okrętowych;
• Diagnozowanie i naprawa – diagnozowanie pracy maszyn i urządzeń, wykonywanie demontażu, napraw i montażu maszyn i urządzeń okrętowych;
• Ochrona przed korozją – dobieranie właściwych metod ochrony przed korozją i nakładania powłok ochronnych;
• Nadzorowanie – nadzorowanie prawidłowości pracy i eksploatacji mechanizmów i urządzeń okrętowych;
• Przeglądy techniczne – przeprowadzanie przeglądów, określanie stopnia zużycia elementów i technologii napraw maszyn i urządzeń siłowni okrętowej;
• Przygotowanie do remontów – przygotowanie siłowni okrętowej do remontu stoczniowego oraz nadzorowanie przebiegu remontu;
• Regulacje parametrów – przeprowadzanie regulacji podstawowych parametrów pracy układów i systemów siłowni okrętowej;
• Konserwacja – wykonywanie montażu i napraw części maszyn siłowni okrętowej i pokładowej oraz przeprowadzanie konserwacji mechanizmów i urządzeń siłowni;
• Pomiary i kontrola – dobieranie i wykorzystywanie właściwych przyrządów kontrolno-pomiarowych stosowanych w diagnostyce okrętowej;
• Nadzór personelu – organizowanie i nadzorowanie pracy podległych pracowników podczas obsługi maszyn i urządzeń elektrycznych, elektronicznych i układów automatyki okrętowej;
• Gospodarowanie zasobami – stosowanie właściwej gospodarki zużytymi smarami, paliwami i czynnikami chłodzącymi z zachowaniem procedur i list kontrolnych;
• Bezpieczeństwo pracy – organizowanie stanowisk pracy zgodnie z zasadami ergonomii, BHP, przepisami przeciwpożarowymi i ochrony środowiska.

Zadania kierownicze i szkoleniowe

W tym obszarze technik mechanik okrętowy m.in.:

• nadzoruje szkolenie podległych pracowników,
• prowadzi sprawozdawczość wydziałową w stoczniach remontowych,
• planuje i organizuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań,
• dobiera osoby do realizacji zadań,
• kieruje wykonaniem przydzielonych zadań,
• monitoruje i ocenia jakość wykonania zadań,
• wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne poprawiające warunki oraz jakość pracy,
• stosuje skuteczne metody motywacji do pracy.

Wymagania edukacyjne i kwalifikacyjne

Aby zdobyć tytuł technika mechanika okrętowego, należy ukończyć szkołę średnią techniczną lub policealne studia zawodowe prowadzące kształcenie w zawodzie oraz zdać zewnętrzny egzamin zawodowy.

Absolwent zdobywa kwalifikację zawodową TWO.06 – „Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych”.

Wymagane umiejętności

Na poziomie technika pracownik powinien potrafić:

• planować i organizować pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań,
• dobierać osoby do wykonania przydzielonych zadań,
• kierować wykonaniem przydzielonych zadań,
• monitorować i oceniać jakość wykonania przydzielonych zadań,
• wprowadzać rozwiązania techniczne i organizacyjne poprawiające warunki i jakość pracy,
• stosować metody motywacji do pracy,
• skutecznie komunikować się ze współpracownikami.

Technik powinien również rozróżniać rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej, określać budowę i zasadę działania napędów hydraulicznych i pneumatycznych oraz stosować prawa dotyczące statyki i dynamiki okrętu.

Gdzie można pracować?

Poniżej najczęstsze miejsca i formy zatrudnienia dla technika mechanika okrętowego:

• Transport morski – firmy żeglugowe i armatorskie operujące statkami handlowymi;
• Statki pasażerskie i towarowe – jednostki drobnicowe, gazowce, chemikaliowce i inne statki specjalistyczne;
• Stocznie remontowe – placówki zajmujące się remontami i konserwacją statków;
• Floty rybackie – statki rybackie i jednostki połowowe;
• Porty i terminale – stanowiska techniczne oraz inspektorskie;
• Przedsiębiorstwa produkcyjne – firmy produkujące urządzenia morskie i systemy okrętowe;
• Jednostki edukacyjne – szkoły morskie i policealne szkoły zawodowe.

Ścieżka kariery i rozwoju

Awans wewnątrzszczeblowy – możliwe jest przejście na stanowisko starszego technika lub specjalisty ds. utrzymania ruchu, a także objęcie funkcji kierownika oddziału lub działu w stoczni bądź na statku.

Specjalizacja – przykładowe kierunki rozwoju:

• specjalizacja w obsłudze nowoczesnych systemów elektronicznych i automatyki,
• pogłębianie wiedzy o systemach hydraulicznych, pneumatycznych i elektrycznych,
• certyfikacja w obsłudze konkretnych typów statków (gazowce, chemikaliowce, kontenerowce).

Dodatkowe kwalifikacje – warto rozważyć:

• kursy i szkolenia z zakresu międzynarodowych standardów bezpieczeństwa morskiego STCW,
• certyfikaty ECDIS (elektroniczny system prezentacji i informacji mapowej),
• szkolenia z zakresu ochrony środowiska i procedur ekologicznych na morzu.

Przejście w kierunku zarządzania – typowe stanowiska:

• stanowiska kierownicze w działach technicznych stoczni,
• funkcje inspektora technicznego,
• praca w działach zapewnienia i kontroli jakości.

Edukacja formalna – możliwe są studia licencjackie lub inżynierskie (budowa statków, mechanika, automatyka) oraz systematyczne uzupełnianie kwalifikacji na kursach i szkoleniach.

Kompetencje i cechy osobiste

Aby efektywnie pracować w tym zawodzie, technik mechanik okrętowy powinien posiadać następujące atuty:

• Wiedza techniczna – gruntowna znajomość maszyn, urządzeń i systemów okrętowych;
• Umiejętności praktyczne – sprawność manualna przy wykonywaniu napraw i montażu;
• Analityczne myślenie – trafne diagnozowanie problemów technicznych;
• Odpowiedzialność – dbałość o bezpieczeństwo statku i załogi;
• Komunikatywność – umiejętność pracy w zespole i jasnego przekazu informacji;
• Stanowczość – zdolność kierowania i motywowania podległych pracowników;
• Odporność fizyczna – gotowość do pracy w trudnych warunkach na morzu;
• Cierpliwość i skrupulatność – dokładność podczas realizacji prac technicznych.

Perspektywy zatrudnienia i zarobki

To zawód z bardzo dobrymi perspektywami zatrudnienia – rosną potrzeby związane z eksploatacją i remontami floty, a firmy żeglugowe i stocznie remontowe stale poszukują dobrze przeszkolonych specjalistów.

Wynagrodzenie technika mechanika okrętowego zależy m.in. od:

• doświadczenia zawodowego,
• typu i wielkości statku,
• doświadczenia zagranicznego,
• posiadanych certyfikatów oraz dodatkowych kwalifikacji,
• lokalizacji pracy (jednostki krajowe lub zagraniczne).

Specjaliści z międzynarodowym doświadczeniem i certyfikatami STCW mogą liczyć na wyraźnie lepsze warunki zatrudnienia oraz wyższe wynagrodzenie.