Technik rybołówstwa morskiego - kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS – 315215

Kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności):

PKD 03.11.Z – rybołówstwo w wodach morskich,
PKD 03.12.Z – rybołówstwo w wodach śródlądowych,
PKD 03.21.Z – chów i hodowla ryb oraz pozostałych organizmów wodnych w wodach morskich,
PKD 10.20.Z – przetwarzanie i konserwowanie ryb, skorupiaków i mięczaków,
PKD 47.23.Z – sprzedaż detaliczna ryb, skorupiaków i mięczaków prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach.

Czym się zajmuje technik rybołówstwa morskiego?

Technik rybołówstwa morskiego organizuje, nadzoruje i wykonuje prace związane z połowami ryb morskich, ich przetwórstwem, przechowywaniem i transportem odłowionych ryb; obsługuje i konserwuje sprzęt pokładowy. Stanowisko to łączy umiejętności nawigacyjne, organizacyjne i techniczne wymagane do efektywnego funkcjonowania na statku rybackim.

Zawód ten obejmuje zarówno pracę na morzu, jak i czynności związane z przetwórstwem oraz dokumentacją połowów. Technik pełni kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa operacji na statku, skuteczności połowów i prawidłowego przetwarzania złowionych ryb.

Główne zadania i obowiązki zawodowe

Planowanie i realizacja połowów

Technik rybołówstwa morskiego planuje, organizuje i przeprowadza podróże oraz połowy morskie. W zakres tych prac wchodzą:

ocena wód morskich w celu ustalenia stanu zarybiania i możliwości intensyfikacji produkcji,
poznawanie rejonów morskich i łowisk,
organizowanie i nadzorowanie odłowów i połowów różnych gatunków ryb,
prowadzenie akcji ratowniczych i ratunkowych na morzu.

Pełnienie wachty morskiej i portowej

Zgodnie z kwalifikacją RYB.03, technik wykonuje następujące czynności związane z wachtą:

nawigacja i planowanie podróży,
dbałość o statek i opieka nad ludźmi,
eksploatacja statku rybackiego,
manewrowanie jednostką rybacką w różnych warunkach, w tym podczas połowów, kotwiczenia, cumowania i holowania.

Obsługa urządzeń i sprzętu

Technik odpowiada za kluczowe działania techniczne obejmujące:

nadzorowanie i przeprowadzanie napraw sprzętu połowowego i pokładowego,
obsługę i konserwację sprzętu pokładowego,
obsługę urządzeń nawigacyjnych, kompasów i systemów elektronicznych,
obsługę urządzeń łączności radiowej oraz nadawanie i odbieranie sygnałów flagowych i świetlnych w alfabecie Morse’a,
obsługę radaru i systemów antykolizyjnych.

Przetwarzanie i przechowywanie ryb

Zawód obejmuje również prace związane z przetwórstwem i logistyką surowca:

organizowanie prac przetwarzania: sortowanie, patroszenie, filetowanie, odskórzanie, odławianie ryb,
chłodzenie, zamrażanie i pakowanie surowca rybnego,
organizowanie prac przechowywania i transportowania ryb,
dobieranie ryb morskich do przetwórstwa oraz przygotowanie ich do transportu i sprzedaży.

Dokumentacja i kontrola

W zakresie dokumentacji i nadzoru technik realizuje m.in.:

prowadzenie kalkulacji i dokumentacji połowów,
dokonywanie zapisów w dzienniku pokładowym oraz elektronicznym dzienniku połowowym,
kontrolowanie przestrzegania przepisów prawnych dotyczących gospodarki rybackiej i żeglugi na wodach morskich,
wypełnianie wymaganej dokumentacji na statku.

Ocena zdrowia ryb

Technik ocenia stan zdrowia ryb i zajmuje się następującymi zadaniami:

dokonywaniem wstępnej, optycznej oceny stanu zdrowia ryb,
zwalczaniem chorób i szkodników oraz zapobieganiem im,
pobieraniem próbek wody i przeprowadzaniem prostych badań i analiz.

Wymagania i kwalifikacje

Kwalifikacje zawodowe

Podstawową kwalifikacją wymaganą jest RYB.03 – pełnienie wachty morskiej i portowej na statku rybackim.

Wymagane umiejętności techniczne i praktyczne

Technik rybołówstwa morskiego powinien posiadać następujące kompetencje techniczne:

umiejętność posługiwania się urządzeniami łączności radiowej,
zdolność rozróżniania gatunków ryb Morza Bałtyckiego,
znajomość procedur pokładowych i doboru osprzętu statku,
umiejętność przeprowadzania manewrów statkiem w różnych warunkach pogodowych,
wiedzę na temat systemów elektrycznych i energetycznych okrętów,
obsługę silników okrętowych,
umiejętność obsługi kompasów i urządzeń nawigacyjnych,
znajomość procesów technologicznych przetwórstwa rybnego,
umiejętność przeprowadzania wstępnej obróbki surowców rybnych.

Wymagania językowe

Niezbędna jest znajomość języka angielskiego, a także umiejętność posługiwania się dokumentami technicznymi.

Wymagania bezpieczeństwa

Na stanowisku wymagane jest opanowanie kluczowych standardów bezpieczeństwa:

przepisów bhp i ochrony przeciwpożarowej,
procedur ratowniczych na morzu,
Kodeksu morskiego,
konwencji dotyczących bezpieczeństwa statku i pełnienia wachty.

Kompetencje miękkie

W zawodzie liczą się komunikacja, współpraca zespołowa, odpowiedzialność i gotowość do pracy w zmiennych warunkach.

Warunki i środowisko pracy

Charakterystyka pracy

Technik rybołówstwa morskiego pracuje w zespole i wykonuje czynności zawodowe:

na powietrzu i na wodzie,
w jednostkach pływających,
w zmiennych warunkach atmosferycznych,
w warunkach o podwyższonej wilgotności.

Zagrożenia i wymagania fizyczne

Praca ma charakter organizacyjno-wykonawczy i wymaga wysokiej sprawności fizycznej. Technik jest narażony na:

hałas i wibracje,
urazy i złamania,
ryzyko związane z pracą na morzu.

Pracownicy na tym stanowisku muszą posiadać odpowiednią kondycję fizyczną i zdolności psychofizyczne do pracy w wymagających warunkach morskich.

Ścieżka kariery i rozwoju

Edukacja podstawowa

Zawód wymaga ukończenia szkoły ponadpodstawowej (liceum lub technikum) o profilu morskim, rybackim lub zbliżonym. Absolvent szkoły kształcącej w zawodzie technik rybołówstwa morskiego powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

Planowania i realizowania podróży oraz połowów morskich
Realizowania procesów ładunkowych na statku rybackim
Eksploatowania siłowni okrętowych oraz urządzeń i systemów okrętowych na statku rybackim

Możliwości awansu

Pracownicy z doświadczeniem mogą awansować na stanowiska:

kapitana lub pierwszego oficera statku rybackiego,
kierownika działu przetwórstwa rybnego,
inspektora kontroli jakości,
specjalisty w zakresie technologii przetwarzania ryb.

Rozwój umiejętności

Technik może rozwijać swoje kwalifikacje poprzez:

specjalizację w zakresie konkretnych technologii połowu (np. połów sieci, włoków),
podnoszenie kwalifikacji w obszarze ekologii morskiej,
uczestnictwo w badaniach naukowych prowadzonych przez inżynierów rybołówstwa morskiego,
kursy z zakresu nowych technologii nawigacyjnych i systemów elektronicznych na statkach.

Branże i sektor zatrudnienia

Główne sektory zatrudnienia

Technik rybołówstwa morskiego znajduje zatrudnienie w:

Rybołówstwie komercyjnym – przedsiębiorstwa zajmujące się połowami ryb morskich;
Przetwórstwie ryb – firmy zajmujące się przetwarzaniem, chłodzeniem i pakowaniem ryb;
Transporcie i logistyce ryb – przedsiębiorstwa zajmujące się przechowywaniem i transportem;
Chowie i hodowli ryb – farmy rybne i akwakultura morska;
Handlu detalicznym – wyspecjalizowane sklepy rybne;
Instytucjach badawczych – jednostki prowadzące badania rybołówstwa.

Typy przedsiębiorstw

Potencjalni pracodawcy to:

duże przedsiębiorstwa rybołówstwa morskiego,
małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) zajmujące się połowami,
przetwórnie ryb,
porty rybackie,
armatorzy statków rybackich (spółki armatorskie),
firmy logistyczne specjalizujące się w rybach,
instytuty badawcze zajmujące się biologią morską i rybołówstwem.

Perspektywy zatrudnienia

Zawód technika rybołówstwa morskiego pozostaje istotny dla gospodarki opartej na zasobach morskich, szczególnie w Polsce o bogatej tradycji rybołówstwa. Zatrudnienie w tym zawodzie zależy od:

stanu zasobów ryb w Morzu Bałtyckim,
zmian prawnych dotyczących gospodarki rybackiej,
rozwoju technologii przetwarzania i połowu,
potrzeb rynku na świeże i przetwarzane produkty rybne.

Technik rybołówstwa morskiego ma możliwość pracy zarówno na morzu, jak i na lądzie (w porcie, zakładach przetwórczych), co daje elastyczność w wyborze stanowiska pracy.

Zobacz też: