Kod zawodu ZUS – 311607
Pasujące kody PKD:
- PKD 28.25.Z – produkcja przemysłowych urządzeń chłodniczych i wentylacyjnych,
- PKD 33.12.Z – naprawa i konserwacja maszyn,
- PKD 33.13.Z – naprawa i konserwacja urządzeń elektronicznych i optycznych.
Czym się zajmuje technik postępowania ze źródłami promieniotwórczymi?
Technik postępowania ze źródłami promieniotwórczymi nadzoruje bezpieczne postępowanie z promieniotwórczymi materiałami i urządzeniami. Zawód łączy zadania techniczne, kontrolne i nadzorcze związane z obsługą promieniowania jonizującego w środowisku pracy.
Specjalista tego zawodu odpowiada za instalację, stosowanie i obsługę urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze, a także nadzoruje działanie radiologicznej aparatury pomiarowej. Jego praca stanowi kluczowy element systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w placówkach stosujących techniki izotopowe.
Główne obowiązki i zadania zawodowe
Technik postępowania ze źródłami promieniotwórczymi wykonuje szeroki zakres zadań związanych z bezpieczeństwem radiacyjnym:
Zadania związane z obsługą źródeł
Do kluczowych czynności należą:
- postępowanie z aparaturą emitującą promieniowanie jonizujące oraz izotopami promieniotwórczymi,
- instalowanie, stosowanie i obsługiwanie urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze,
- kontrolowanie szczelności zamkniętych źródeł promieniowania jonizującego.
Zadania nadzorcze i kontrolne
W obszarze nadzoru i kontroli technik odpowiada za:
- nadzorowanie sprawnego działania radiologicznej aparatury pomiarowej,
- uczestniczenie w testach i przeglądach kontroli jakości stosowanych aparatów,
- nadzorowanie działań wynikających z zakładowego planu postępowania awaryjnego,
- prowadzenie kontroli źródeł promieniowania jonizującego oraz ewidencji źródeł promieniotwórczych.
Pomiary i monitoring
Technik prowadzi pomiary podstawowych wskaźników narażenia na promieniowanie jonizujące na stanowiskach pracy oraz ewidencję narażenia personelu, ewidencję aparatury dozymetrycznej i źródeł promieniowania.
Zadania związane z unieszkodliwianiem odpadów
Do obowiązków technika należy także nadzorowanie przekazania do unieszkodliwienia zużytych źródeł promieniotwórczych.
Zadania organizacyjne i współpraca
W zakresie organizacji i współpracy technik realizuje m.in.:
- wnioskowanie zmian i aktualizacji procedur programu zapewnienia jakości w ochronie radiologicznej,
- udział w ustalaniu wyposażenia jednostki w środki ochrony indywidualnej,
- współpracę z zakładowymi służbami BHP, przeciwpożarowymi i ochrony środowiska.
Obowiązki związane z przestrzeganiem norm
W codziennej pracy niezbędne jest przestrzeganie zasad etyki, tajemnicy służbowej, ergonomii oraz przepisów BHP, a także stosowanie przepisów prawa z zakresu ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska.
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować na stanowisku technika postępowania ze źródłami promieniotwórczymi, niezbędne są następujące kompetencje:
Wykształcenie i szkolenie
Podstawą jest odpowiednie przygotowanie formalne:
- minimum wykształcenie średnie techniczne lub równoważne,
- specjalistyczne szkolenia z zakresu bezpieczeństwa pracy ze źródłami promieniotwórczymi i ochrony radiologicznej,
- wiedza z zakresu fizyki medycznej, fizyki nuklearnej i techniki izotopowej.
Kwalifikacje zawodowe
Wymagane są uprawnienia i potwierdzenia kompetencji:
- uprawnienia do pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące,
- certyfikacje potwierdzone przez organy regulacyjne zajmujące się bezpieczeństwem radiacyjnym,
- znajomość międzynarodowych standardów bezpieczeństwa.
Umiejętności praktyczne
W pracy kluczowe są umiejętności techniczne i dokumentacyjne:
- obsługa zaawansowanej aparatury dozymetrycznej i radiologicznej,
- znajomość procedur kontroli szczelności źródeł promieniowania,
- umiejętność prowadzenia ewidencji i dokumentacji radiacyjnej,
- wiedza z zakresu pierwszej pomocy w wypadkach radiacyjnych.
Cechy osobiste
Przydatne kompetencje miękkie obejmują:
- wysoką odpowiedzialność i dyscyplinę,
- skrupulatność i precyzję w wykonywaniu zadań,
- umiejętność pracy w zespole,
- gotowość do ciągłego podnoszenia kwalifikacji.
Branże i obszary zatrudnienia
Technicy postępowania ze źródłami promieniotwórczymi znajdują zatrudnienie w różnych sektorach:
Sektor medyczny
W ochronie zdrowia technik może pracować w następujących obszarach:
- pracownie obrazowania medycznego i diagnostyki nuklearnej,
- oddziały onkologii i radioterapii,
- laboratoria medyczne.
Sektor przemysłowy
W przemyśle kompetencje technika są wykorzystywane m.in. w:
- firmach produkcyjnych korzystających z promieniowania w procesach technologicznych,
- przedsiębiorstwach zajmujących się instalacją i serwisem urządzeń radiacyjnych,
- firmach specjalizujących się w technice izotopowej i kontroli szczelności źródeł.
Sektor energetyki
Zatrudnienie możliwe jest w elektrowniach jądrowych oraz w firmach zajmujących się bezpieczeństwem jądrowym.
Instytucje naukowe i badawcze
Możliwości pracy obejmują laboratoria naukowe oraz ośrodki badawcze zajmujące się fizyką nuklearną.
Usługi
Technicy mogą dołączyć do firm oferujących dozymetrię środowiska pracy oraz przedsiębiorstw zajmujących się magazynowaniem, przetwarzaniem i transportem źródeł promieniowania jonizującego.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Rozwój zawodowy technika postępowania ze źródłami promieniotwórczymi może przebiegać kilkoma ścieżkami:
Ścieżka specjalizacji
Wybrane kierunki specjalizacji obejmują:
- specjalistę w dozymetrii osobowej,
- specjalistę w kontroli szczelności źródeł promieniowania,
- eksperta ds. ochrony radiologicznej.
Ścieżka kierownicza
Możliwe stanowiska kierownicze to:
- kierownik zespołu bezpieczeństwa radiacyjnego,
- inspektor dozoru jądrowego,
- kierownik jednostki ds. ochrony radiologicznej.
Ścieżka edukacyjna
Rozwój w obszarze edukacji obejmuje pracę jako trener/instruktor ds. bezpieczeństwa radiacyjnego lub doradca w zakresie ochrony przeciwpromieniowej.
Możliwości awansu
Podnoszenie kwalifikacji może obejmować:
- studia podyplomowe z zakresu fizyki medycznej lub bezpieczeństwa jądrowego,
- certyfikacje międzynarodowe (np. IAEA – Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej),
- specjalizacje w zakresie nowych technologii radiacyjnych.
Perspektywy i trendy na rynku pracy
Zawód technika postępowania ze źródłami promieniotwórczymi ma stabilne perspektywy zawodowe ze względu na:
- stały wzrost zastosowań promieniowania w medycynie i przemyśle,
- rosnące wymagania dotyczące bezpieczeństwa radiacyjnego,
- konieczność utrzymywania wysokich standardów ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników,
- rozwój technik diagnostycznych i terapeutycznych wykorzystujących izotopy promieniotwórcze.
Specjaliści w tej dziedzinie są poszukiwani zarówno przez duże korporacje, jak i mniejsze pracownie specjalistyczne.
Zobacz też:
Tajemniczy klient (mystery shopper), Takielarz, Taksator, Taksator ryzyka działalności firm, Taksówkarz, Tanatoprakser (balsamista), Tancerz baletowy, Tapeciarz, Tapicer, Tapicer meblowy, Tartacznik, Tatuażysta, Technik administracji, Technik agrobiznesu, Technik akustyk, Technik analityk, Technik analityk, Technik analityki medycznej, Technik analizy i monitoringu środowiska, Technik animacji filmowej, Technik aranżacji wnętrz, Technik architekt, Technik architektury krajobrazu, Technik archiwista, Technik automatyk, Technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, Technik awionik, Technik bezpieczeństwa i higieny pracy, Technik budownictwa, Technik budownictwa kolejowego, Technik budownictwa okrętowego, Technik budownictwa wodnego, Technik budowy dróg, Technik budowy fortepianów i pianin, Technik budowy i strojenia fortepianów i pianin, Technik budowy jednostek pływających, Technik ceramik, Technik chłodnictwa i klimatyzacji, Technik cyfrowych procesów graficznych, Technik dekarstwa, Technik dentystyczny, Technik dozymetrysta, Technik drogownictwa, Technik dróg i mostów kolejowych, Technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych, Technik dźwięku, Technik ekonomista, Technik eksploatacji portów i terminali, Technik elektroautomatyk okrętowy, Technik elektroenergetyk transportu szynowego, Technik elektromobilności, Technik elektronik, Technik elektroniki i informatyki medycznej, Technik elektroniki medycznej, Technik elektroradiolog, Technik elektryk, Technik elektryk kolejowych sieci elektroenergetycznych, Technik elektryk samochodowy, Technik elektryk urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym, Technik energetyk, Technik farmaceutyczny, Technik fizjoterapii, Technik fotografii i multimediów, Technik garbarz, Technik gazownictwa, Technik geodeta, Technik geofizyk, Technik geolog, Technik gospodarki nieruchomościami, Technik gospodarki odpadami, Technik górnictwa odkrywkowego, Technik górnictwa otworowego, Technik górnictwa podziemnego, Technik grafiki i poligrafii cyfrowej, Technik handlowiec, Technik hodowca koni, Technik hodowca zwierząt, Technik hotelarstwa, Technik hutnik, Technik hydrolog, Technik informacji naukowej, Technik informatyk, Technik instrumentów muzycznych, Technik inżynierii sanitarnej, Technik inżynierii środowiska i melioracji, Technik izolacji przemysłowych, Technik konserwator urządzeń dźwigowych, Technik kryminalistyki, Technik księgarstwa, Technik leśnik, Technik logistyk, Technik lotniskowych służb operacyjnych, Technik masażysta, Technik mechanik, Technik mechanik budowy środków transportu, Technik mechanik eksploatacji środków transportu, Technik mechanik maszyn i urządzeń, Technik mechanik obróbki skrawaniem, Technik mechanik okrętowy, Technik mechanik precyzyjny, Technik mechanik urządzeń przemysłowych, Technik mechanizacji rolnictwa, Technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, Technik mechatronik, Technik meteorolog, Technik metrolog, Technik montażu i automatyki stolarki budowlanej, Technik nawigator morski, Technik normowania pracy, Technik obsługi przemysłu targowo-wystawienniczego, Technik obsługi turystycznej, Technik obuwnik, Technik ochrony fizycznej osób i mienia, Technik ochrony środowiska, Technik odlewnik, Technik ogrodnik, Technik optyk, Technik optyk, Technik organizacji produkcji, Technik organizacji reklamy, Technik organizacji turystyki, Technik ortopeda, Technik papiernictwa, Technik podziemnej eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny, Technik pojazdów kolejowych, Technik pojazdów samochodowych, Technik poligraf, Technik pożarnictwa, Technik prac biurowych, Technik procesów drukowania, Technik procesów introligatorskich, Technik programista, Technik przemysłu drzewnego, Technik przemysłu jachtowego, Technik przemysłu metalurgicznego, Technik przemysłu mody, Technik przeróbki kopalin stałych, Technik przetwórstwa mleczarskiego, Technik przetwórstwa tworzyw sztucznych, Technik pszczelarz, Technik rachunkowości, Technik realizacji dźwięku, Technik realizacji nagłośnień, Technik realizacji nagrań, Technik realizacji nagrań i nagłośnień, Technik reklamy, Technik renowacji elementów architektury, Technik robotyk, Technik robót wykończeniowych w budownictwie, Technik rolnik, Technik rybactwa śródlądowego, Technik rybołówstwa morskiego, Technik spawalnictwa, Technik spedytor, Technik stylista, Technik systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Technik szerokopasmowej komunikacji elektronicznej, Technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego, Technik teatralny, Technik technologii ceramicznej, Technik technologii chemicznej, Technik technologii drewna, Technik technologii materiałów budowlanych, Technik technologii odzieży, Technik technologii szkła, Technik technologii środków farmaceutycznych, Technik technologii środków kosmetycznych, Technik technologii wyrobów skórzanych, Technik technologii żywności – cukrownictwo, Technik technologii żywności, Technik technologii żywności – produkcja cukiernicza, Technik technologii żywności – produkcja koncentratów spożywczych, Technik technologii żywności – produkcja piekarsko-ciastkarska, Technik technologii żywności – przechowalnictwo chłodnicze i technologia żywności mrożonej, Technik technologii żywności – przetwórstwo fermentacyjne, Technik technologii żywności – przetwórstwo jajczarsko-drobiarskie, Technik technologii żywności – przetwórstwo mięsne, Technik technologii żywności – przetwórstwo mleczarskie, Technik technologii żywności – przetwórstwo owocowo-warzywne, Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne, Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich, Technik technologii żywności – przetwórstwo zbożowe, Technik technologii żywności – przetwórstwo ziemniaczane, Technik teleinformatyk, Technik telekomunikacji, Technik transportu drogowego, Technik transportu kolejowego, Technik turystyki na obszarach wiejskich, Technik turystyki wiejskiej, Technik tyfloinformatyk, Technik urządzeń audiowizualnych, Technik urządzeń dźwigowych, Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, Technik urządzeń sanitarnych, Technik usług fryzjerskich, Technik usług kelnerskich, Technik usług kosmetycznych, Technik usług pocztowych i finansowych, Technik utrzymania ruchu, Technik weterynarii, Technik wiertnik, Technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych, Technik włókiennik, Technik zabezpieczeń przeciwkorozyjnych, Technik żeglugi śródlądowej, Technik żywienia i gospodarstwa domowego, Technik żywienia i usług gastronomicznych, Technolog – programista obrabiarek, Technolog inżynierii telekomunikacyjnej, Technolog robót wykończeniowych w budownictwie, Teleankieter, Telemarketer, Teolog, Terapeuta środowiskowy, Terapeuta zajęciowy, Termoizoler, Tester gier komputerowych, Tester oprogramowania komputerowego, Tester systemów teleinformatycznych, Tkacz, Tłoczarz w metalu, Tłumacz, Tłumacz języka migowego, Tłumacz przysięgły, Tokarz w drewnie, Tokarz w metalu, Tokarz/frezer obrabiarek sterowanych numerycznie, Toksykolog, Topiarz fryty, Topiarz mas mineralnych, Topiarz szkła, Toromistrz, Towaroznawca, Tragarz, Traser, Trawiacz poligraficzny, Trener koni wyścigowych, Trener osobisty (coach, mentor, tutor), Trener sportu, Treser psów, Treser zwierząt cyrkowych, Trzciniarz, Twórca ludowy, Tynkarz
