Technik archiwista – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Małgorzata Gręda
5 min. czytania

Technik archiwista (kod zawodu ZUS: 441403) to specjalista odpowiedzialny za gromadzenie, opracowywanie, zabezpieczanie i udostępnianie materiałów archiwalnych w archiwach państwowych, zakładowych lub składnicach akt.

To zawód łączący tradycję z nowoczesnością, kluczowy dla zachowania pamięci historycznej i zgodności organizacji z prawem.

Najważniejsze kody i klasyfikacje związane z zawodem:

Klasyfikacja Kod Opis
Zawód według ZUS 441403 technik archiwista
PKD 91.01.B działalność archiwów
PKD 18.13.Z działalność usługowa związana z przygotowywaniem do druku
PKD 82.19.Z wykonywanie fotokopii, przygotowywanie dokumentów i pozostała specjalistyczna działalność wspomagająca prowadzenie biura

Czym zajmuje się technik archiwista?

Technik archiwista organizuje i prowadzi archiwa, dbając o cały cykl życia dokumentów – od gromadzenia po udostępnianie i brakowanie.

Specjalista pracuje z materiałami papierowymi i elektronicznymi, w tym z dokumentacją audiowizualną, techniczną czy geodezyjno‑kartograficzną. W codziennej pracy wykorzystuje systemy ewidencyjne i narzędzia do digitalizacji, dbając o zgodność z przepisami oraz standardami bezpieczeństwa.

Główne obowiązki technika archiwisty

Poniżej zebrano kluczowe zadania w pracy technika archiwisty:

  • Nadzór nad materiałami archiwalnymi – prowadzenie archiwów państwowych, zakładowych i składnic akt oraz bieżąca kontrola zasobu;
  • Porządkowanie zespołów archiwalnych – segregacja według serii, systematyzacja, porządkowanie wewnętrzne i sygnowanie jednostek;
  • Inwentaryzacja zasobu – sporządzanie spisów jednostek, inwentarzy sumarycznych i analitycznych;
  • Opracowanie narzędzi informacyjnych – tworzenie inwentarzy, katalogów, skorowidzów, indeksów, sumariuszy i przewodników;
  • Udostępnianie materiałów – przygotowywanie odpisów, kopii, skanów i wyciągów, obsługa użytkowników oraz kwerend archiwalnych;
  • Opracowanie dokumentacji specjalistycznej – materiały audiowizualne, techniczne i geodezyjno‑kartograficzne, a także brakowanie dokumentacji niearchiwalnej;
  • Wprowadzanie danych do systemów – przygotowywanie opisów do komputerowych systemów informacji archiwalnej i publikacji źródłowych (np. dla COIA);
  • Reagowanie na incydenty – procedury w przypadku uszkodzeń, zagubień, kradzieży dokumentacji lub likwidacji jednostki organizacyjnej;
  • Zabezpieczanie zbiorów – kontrola warunków przechowywania (temperatura, wilgotność), ochrona przeciwpożarowa i kontrola dostępu, w tym ochrona danych osobowych;
  • Praca z oprogramowaniem – wykorzystanie programów wspierających ewidencję, digitalizację i zarządzanie dokumentacją z zachowaniem zasad etyki, BHP i ochrony środowiska;
  • Zarządzanie i przedsiębiorczość – organizowanie pracy małych zespołów oraz prowadzenie działalności gospodarczej w obszarze archiwistyki.

Wymagania i kwalifikacje

Aby rozpocząć pracę, potrzebne jest wykształcenie średnie zawodowe, najlepiej uzupełnione o kwalifikacyjne kursy zawodowe (KKZ) z zakresu: Organizowanie i prowadzenie archiwum oraz Opracowywanie materiałów archiwalnych.

Wiedza obejmuje podstawy historii i archiwistyki, zarządzanie dokumentacją, prawo archiwalne, RODO oraz zasady dostępu do informacji publicznej.

Kluczowe umiejętności:

  • posługiwanie się urządzeniami biurowymi, programami komputerowymi i systemami informacji archiwalnej,
  • sporządzanie instrukcji kancelaryjnych oraz metod porządkowania i brakowania dokumentów,
  • znajomość obiegu dokumentów, procesów digitalizacji i zabezpieczania na nośnikach elektronicznych.

Warunki fizyczne i predyspozycje:

  • dobry stan zdrowia i sprawność układu kostno‑stawowego,
  • sprawność nóg, rąk i palców oraz dobry wzrok,
  • dokładność i odpowiedzialność,
  • cierpliwość i umiejętność pracy w ciszy,
  • skrupulatność w pracy z dokumentami.

Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego

Karierę można rozpocząć po KKZ lub w szkole branżowej, co umożliwia szybkie wejście na rynek pracy i zdobycie doświadczenia w archiwach różnego typu.

  1. Start: pierwsze stanowiska juniorskie w archiwach zakładowych lub składnicach akt;
  2. Rozwój: awans do roli archiwisty zakładowego (kod 441402) lub koordynatora, studia podyplomowe z archiwistyki;
  3. Specjalizacja: prowadzenie działalności gospodarczej, udział w projektach digitalizacyjnych, zarządzanie zespołami.

Szkolenia doskonalące obejmują digitalizację, aktualizację przepisów RODO oraz nowe technologie archiwizacji. Certyfikaty państwowej służby archiwalnej zwiększają szanse na awans.

Gdzie pracować jako technik archiwista – branże i firmy

Najczęstsze miejsca zatrudnienia to:

  • Archiwa państwowe i składnice akt – Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, wojewódzkie archiwa;
  • Archiwa zakładowe – firmy, urzędy, banki, ubezpieczyciele, szpitale (obsługa dokumentacji firmowej);
  • Prywatne firmy usługowe – digitalizacja, przechowywanie i niszczenie dokumentów (PKD 82.19.Z, 18.13.Z);
  • Instytucje kultury – muzea, biblioteki (PKD 91.01.B);
  • Sektor publiczny – urzędy miast, ministerstwa, sądy.

Rynek pracy jest stabilny dzięki obowiązkowi prowadzenia archiwów w wielu organizacjach. Wynagrodzenia zależą od doświadczenia i sektora – średnio od 4000 do 7000 zł brutto, a w dużych instytucjach i projektach digitalizacyjnych mogą być wyższe. Aktualne stawki warto weryfikować w serwisach ofert pracy.

Zobacz też:

Tajemniczy klient (mystery shopper), Takielarz, Taksator, Taksator ryzyka działalności firm, Taksówkarz, Tanatoprakser (balsamista), Tancerz baletowy, Tapeciarz, Tapicer, Tapicer meblowy, Tartacznik, Tatuażysta, Technik administracji, Technik agrobiznesu, Technik akustyk, Technik analityk, Technik analityk, Technik analityki medycznej, Technik analizy i monitoringu środowiska, Technik animacji filmowej, Technik aranżacji wnętrz, Technik architekt, Technik architektury krajobrazu, Technik automatyk, Technik automatyk sterowania ruchem kolejowym, Technik awionik, Technik bezpieczeństwa i higieny pracy, Technik budownictwa, Technik budownictwa kolejowego, Technik budownictwa okrętowego, Technik budownictwa wodnego, Technik budowy dróg, Technik budowy fortepianów i pianin, Technik budowy i strojenia fortepianów i pianin, Technik budowy jednostek pływających, Technik ceramik, Technik chłodnictwa i klimatyzacji, Technik cyfrowych procesów graficznych, Technik dekarstwa, Technik dentystyczny, Technik dozymetrysta, Technik drogownictwa, Technik dróg i mostów kolejowych, Technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych, Technik dźwięku, Technik ekonomista, Technik eksploatacji portów i terminali, Technik elektroautomatyk okrętowy, Technik elektroenergetyk transportu szynowego, Technik elektromobilności, Technik elektronik, Technik elektroniki i informatyki medycznej, Technik elektroniki medycznej, Technik elektroradiolog, Technik elektryk, Technik elektryk kolejowych sieci elektroenergetycznych, Technik elektryk samochodowy, Technik elektryk urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym, Technik energetyk, Technik farmaceutyczny, Technik fizjoterapii, Technik fotografii i multimediów, Technik garbarz, Technik gazownictwa, Technik geodeta, Technik geofizyk, Technik geolog, Technik gospodarki nieruchomościami, Technik gospodarki odpadami, Technik górnictwa odkrywkowego, Technik górnictwa otworowego, Technik górnictwa podziemnego, Technik grafiki i poligrafii cyfrowej, Technik handlowiec, Technik hodowca koni, Technik hodowca zwierząt, Technik hotelarstwa, Technik hutnik, Technik hydrolog, Technik informacji naukowej, Technik informatyk, Technik instrumentów muzycznych, Technik inżynierii sanitarnej, Technik inżynierii środowiska i melioracji, Technik izolacji przemysłowych, Technik konserwator urządzeń dźwigowych, Technik kryminalistyki, Technik księgarstwa, Technik leśnik, Technik logistyk, Technik lotniskowych służb operacyjnych, Technik masażysta, Technik mechanik, Technik mechanik budowy środków transportu, Technik mechanik eksploatacji środków transportu, Technik mechanik maszyn i urządzeń, Technik mechanik obróbki skrawaniem, Technik mechanik okrętowy, Technik mechanik precyzyjny, Technik mechanik urządzeń przemysłowych, Technik mechanizacji rolnictwa, Technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, Technik mechatronik, Technik meteorolog, Technik metrolog, Technik montażu i automatyki stolarki budowlanej, Technik nawigator morski, Technik normowania pracy, Technik obsługi przemysłu targowo-wystawienniczego, Technik obsługi turystycznej, Technik obuwnik, Technik ochrony fizycznej osób i mienia, Technik ochrony środowiska, Technik odlewnik, Technik ogrodnik, Technik optyk, Technik optyk, Technik organizacji produkcji, Technik organizacji reklamy, Technik organizacji turystyki, Technik ortopeda, Technik papiernictwa, Technik podziemnej eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny, Technik pojazdów kolejowych, Technik pojazdów samochodowych, Technik poligraf, Technik postępowania ze źródłami promieniotwórczymi, Technik pożarnictwa, Technik prac biurowych, Technik procesów drukowania, Technik procesów introligatorskich, Technik programista, Technik przemysłu drzewnego, Technik przemysłu jachtowego, Technik przemysłu metalurgicznego, Technik przemysłu mody, Technik przeróbki kopalin stałych, Technik przetwórstwa mleczarskiego, Technik przetwórstwa tworzyw sztucznych, Technik pszczelarz, Technik rachunkowości, Technik realizacji dźwięku, Technik realizacji nagłośnień, Technik realizacji nagrań, Technik realizacji nagrań i nagłośnień, Technik reklamy, Technik renowacji elementów architektury, Technik robotyk, Technik robót wykończeniowych w budownictwie, Technik rolnik, Technik rybactwa śródlądowego, Technik rybołówstwa morskiego, Technik spawalnictwa, Technik spedytor, Technik stylista, Technik systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Technik szerokopasmowej komunikacji elektronicznej, Technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego, Technik teatralny, Technik technologii ceramicznej, Technik technologii chemicznej, Technik technologii drewna, Technik technologii materiałów budowlanych, Technik technologii odzieży, Technik technologii szkła, Technik technologii środków farmaceutycznych, Technik technologii środków kosmetycznych, Technik technologii wyrobów skórzanych, Technik technologii żywności – cukrownictwo, Technik technologii żywności, Technik technologii żywności – produkcja cukiernicza, Technik technologii żywności – produkcja koncentratów spożywczych, Technik technologii żywności – produkcja piekarsko-ciastkarska, Technik technologii żywności – przechowalnictwo chłodnicze i technologia żywności mrożonej, Technik technologii żywności – przetwórstwo fermentacyjne, Technik technologii żywności – przetwórstwo jajczarsko-drobiarskie, Technik technologii żywności – przetwórstwo mięsne, Technik technologii żywności – przetwórstwo mleczarskie, Technik technologii żywności – przetwórstwo owocowo-warzywne, Technik technologii żywności – przetwórstwo rybne, Technik technologii żywności – przetwórstwo surowców olejarskich, Technik technologii żywności – przetwórstwo zbożowe, Technik technologii żywności – przetwórstwo ziemniaczane, Technik teleinformatyk, Technik telekomunikacji, Technik transportu drogowego, Technik transportu kolejowego, Technik turystyki na obszarach wiejskich, Technik turystyki wiejskiej, Technik tyfloinformatyk, Technik urządzeń audiowizualnych, Technik urządzeń dźwigowych, Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, Technik urządzeń sanitarnych, Technik usług fryzjerskich, Technik usług kelnerskich, Technik usług kosmetycznych, Technik usług pocztowych i finansowych, Technik utrzymania ruchu, Technik weterynarii, Technik wiertnik, Technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnych, Technik włókiennik, Technik zabezpieczeń przeciwkorozyjnych, Technik żeglugi śródlądowej, Technik żywienia i gospodarstwa domowego, Technik żywienia i usług gastronomicznych, Technolog – programista obrabiarek, Technolog inżynierii telekomunikacyjnej, Technolog robót wykończeniowych w budownictwie, Teleankieter, Telemarketer, Teolog, Terapeuta środowiskowy, Terapeuta zajęciowy, Termoizoler, Tester gier komputerowych, Tester oprogramowania komputerowego, Tester systemów teleinformatycznych, Tkacz, Tłoczarz w metalu, Tłumacz, Tłumacz języka migowego, Tłumacz przysięgły, Tokarz w drewnie, Tokarz w metalu, Tokarz/frezer obrabiarek sterowanych numerycznie, Toksykolog, Topiarz fryty, Topiarz mas mineralnych, Topiarz szkła, Toromistrz, Towaroznawca, Tragarz, Traser, Trawiacz poligraficzny, Trener koni wyścigowych, Trener osobisty (coach, mentor, tutor), Trener sportu, Treser psów, Treser zwierząt cyrkowych, Trzciniarz, Twórca ludowy, Tynkarz

Podziel się artykułem
Redaktorka / coach
Follow:
Założycielka i redaktorka ccProgres, od ponad 15 lat pasjonuje się innowacjami w biznesie i rozwojem osobistym. Z doświadczeniem zdobytym w pracy z ponad 100 firmami, łączy praktyczną wiedzę z najnowszymi trendami, aby inspirować innych do osiągania sukcesów. Jej misją jest wspieranie ludzi i organizacji w odkrywaniu pełni ich potencjału.