Tartacznik – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 817211

Kody PKD: PKD 02.20.Z – pozyskiwanie drewna; PKD 02.40.Z – działalność usługowa związana z leśnictwem.

Czym zajmuje się tartacznik?

Tartacznik dokonuje oceny surowców drzewnych, przerabia je na materiały tarte oraz obsługuje maszyny tartaczne.

Jest to zawód o charakterze produkcyjnym i/lub usługowym, którego głównym celem jest optymalne wykorzystanie surowców i przetworzenie ich na tarcicę z zachowaniem wymogów technologicznych oraz norm jakościowych. Praca tartacznika polega na kompleksowej obróbce drewna – od jego przyjęcia i sortowania, przez cięcie, aż po przygotowanie do dalszej produkcji.

Pracownik tartaku transformuje ścięte kłody w deski i belki o określonych wymiarach (tarcica), dbając o precyzję i bezpieczeństwo procesów.

Szczegółowy opis czynności zawodowych

Do głównych obowiązków tartacznika należy:

• przyjmowanie surowców tartacznych i ich podział (manipulacja) do przetarcia,
• wykonywanie obróbki wstępnej – okorowywanie (usuwanie kory) i cięcie pni na krótsze kawałki,
• wykonywanie przetarcia – rozpiłowanie kłód na deski lub wycięcie belek o określonych wymiarach,
• obsługiwanie maszyn i urządzeń tartacznych, takich jak piły tarczowe, traki i strugarki,
• prowadzenie procesów suszenia i impregnacji materiałów tartych,
• sortowanie i klasyfikacja drewna według jakości, wymiarów i przeznaczenia,
• kontrolowanie ilości i jakości surowców tartacznych oraz materiałów tartych,
• kontrolowanie jakości procesów przetarcia,
• składowanie materiałów tartych w zależności od ich przeznaczenia,
• pakowanie i przygotowanie drewna do transportu lub dalszego przetwarzania,
• prowadzenie gospodarki magazynowej surowców drzewnych i materiałów tartych,
• obsługa, kontrola i konserwacja maszyn,
• ocena jakości surowców tartacznych i materiałów tartych,
• prowadzenie dokumentacji produkcji,
• organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepisami BHP, ochrony pożarowej, ergonomii i ochrony środowiska.

Produkty i zakres produkcji

W wielu tartakach, oprócz standardowej tarcicy, wytwarza się także:

• elementy konstrukcyjne,
• elementy meblowe,
• elementy podłogowe,
• meble,
• architekturę ogrodową,
• galanterię drzewną,
• opakowania drewniane.

Wymagania i umiejętności

Umiejętności techniczne i manualne

Aby skutecznie wykonywać obowiązki tartacznika, pracownik powinien posiadać:

• znajomość obsługi maszyn tartacznych – umiejętność pracy na urządzeniach do cięcia i obróbki drewna (piły tarczowe, traki, strugarki);
• znajomość procesów technologicznych – rozumienie etapów i parametrów obróbki drewna;
• odpowiednią sprawność psychofizyczną i manualną – zdolność do precyzyjnej i bezpiecznej pracy przy maszynach;
• zręczność rąk – swoboda wykonywania powtarzalnych, precyzyjnych czynności;
• koordynację wzrokowo-ruchową – sprawna ocena odległości i prowadzenie narzędzi;
• spostrzegawczość – szybkie wychwytywanie nieprawidłowości w jakości i procesie.

Predyspozycje psychofizyczne

W tym zawodzie liczą się również:

• zdolność do pracy fizycznej – częste podnoszenie ciężkich elementów i długie przebywanie w pozycji stojącej wymagają dobrej kondycji;
• umiejętność dostosowania się do zmieniających się warunków pracy – gotowość do pracy w różnych warunkach środowiskowych;
• możliwość pracy w systemie zmianowym – elastyczność czasowa i dyspozycyjność.

Kompetencje bezpieczeństwa

Znajomość zasad bezpieczeństwa – pracownik tartaku przestrzega ścisłych norm BHP, aby uniknąć wypadków przy ciężkich maszynach i ostrych narzędziach. Rozumienie przepisów ochrony pożarowej, ergonomii i ochrony środowiska jest niezbędne w codziennej pracy.

Umiejętności miękkie

Umiejętność pracy zespołowej – niezbędna do skutecznej koordynacji działań i utrzymania płynności procesów produkcyjnych.

Ścieżka kształcenia i rozwoju zawodowego

Formalne drogi edukacji

Zawód tartacznika można zdobyć na drodze kształcenia rzemieślniczego. Pracodawcy chętnie zatrudniają osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym w branży drzewnej, szczególnie o specjalnościach: Stolarz, Cieśla.

Możliwe jest również ukończenie kursu w zakresie kwalifikacji przewidzianej dla stolarza lub zawodów pokrewnych.

Szkolenie praktyczne i doświadczenie

Kompetencje można rozwijać poprzez szkolenie praktyczne (przyuczenie do zawodu) na stanowisku pracy oraz zdobywanie doświadczenia zawodowego w trakcie pracy.

Doskonalenie umiejętności

Tartacznik powinien brać udział w szkoleniach organizowanych przez:

• przedsiębiorstwa przetwórstwa drzewnego,
• stowarzyszenia i inne organizacje z branży drzewnej,
• producentów maszyn tartacznych,
• wyspecjalizowane ośrodki szkoleniowe.

Możliwości rozwoju kariery

Pracownik tartaku może awansować na stanowiska kierownicze, takie jak:

• mistrz tartaku,
• kierownik produkcji,
• specjalista do spraw kontroli jakości.

Doświadczenie zdobyte w tartaku otwiera drogę do zawodów pokrewnych w branży drzewnej, m.in. operatora CNC czy pracownika produkcji zorientowanej na zaawansowane technologie.

Branże i firmy zatrudniające tartaczników

Główne sektory zatrudnienia

Tartacznicy są zatrudniani przede wszystkim w:

• tartakach i zakładach przetwórstwa drewna – główne miejsce pracy,
• przemyśle drzewnym – produkcja desek, belek i elementów konstrukcyjnych,
• stolarstwie i cieślarstwie – firmy wytwarzające elementy meblowe i budowlane,
• produkcji opakowań drewnianych – opakowania transportowe i inne,
• przedsiębiorstwach architektury ogrodowej – meble i mała architektura z drewna,
• branży galanteryjnej – wyroby z drewna.

Lokalizacja zakładów

Tartaki zazwyczaj lokalizują się blisko miejsc występowania surowców drzewnych, dlatego pracę tartacznika najczęściej znajdziesz w regionach o silnym przemyśle drzewnym – na terenach leśnych i słabiej zurbanizowanych.