Technik normowania pracy – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 311915

Pasujące kody PKD: 78.30.Z – pozostała działalność związana z udostępnianiem pracowników; 84.30.Z – obowiązkowe zabezpieczenia społeczne.

Czym się zajmuje technik normowania pracy?

Technik normowania pracy to specjalista odpowiedzialny za badanie i normowanie pracy w przedsiębiorstwie, w tym systematyczne ustalanie czasów potrzebnych do wykonania zadań, operacji i czynności przez człowieka, maszynę lub narzędzie.

Jego celem jest efektywne wykorzystanie czasu pracy oraz optymalizacja procesów produkcyjnych i usługowych. Specjalista ten bada wykorzystanie dnia roboczego, organizuje pracę, ustala normy oraz weryfikuje ich napięcie, dbając, aby były realistyczne i nieprzeciążające dla pracowników.

Cele i znaczenie normowania czasu pracy

Prawidłowe normowanie czasu pracy przynosi przedsiębiorstwu wymierne korzyści operacyjne i kosztowe:

• lepsze planowanie i poziomowanie produkcji,
• poprawę efektywnego wykorzystania zasobów,
• planowanie zatrudnienia,
• szczegółową kalkulację kosztów wytwarzania,
• redukcję kosztów wytwarzania,
• skracanie czasów realizacji zleceń,
• możliwość pomiaru i monitoringu efektywności czasu pracy,
• definicję i pomiar elementarnych czynności dodających wartość.

Główne obowiązki i zadania zawodowe

Technik normowania pracy realizuje szerokie spektrum zadań, łączących pomiary, analizę, wdrażanie usprawnień i nadzór nad normami:

Obserwacje i pomiary

Do kluczowych działań w tym obszarze należą:

• przeprowadzanie obserwacji dnia roboczego metodą indywidualnych i zespołowych fotografii dnia roboczego oraz metodą migawkową,
• przeprowadzanie pomiarów czasu za pomocą chronometrażu,
• planowanie i nadzorowanie pomiarów czasu kontrolnych i potrzebnych do opracowania normatywów czasu.

Analiza i optymalizacja

Na podstawie danych z obserwacji i pomiarów przygotowuje się następujące działania:

• opracowywanie planów usprawnień wynikających z obserwacji i pomiarów czasu,
• opracowywanie analiz wykonania norm czasu i prowadzenie statystyki w tym zakresie,
• badanie i projektowanie optymalnej organizacji pracy,
• badanie i usprawnianie procesów pracy, organizacji stanowisk roboczych oraz wyrobów.

Opracowywanie norm

W zakresie budowania i utrzymywania norm czasu realizuje się m.in.:

• opracowywanie norm czasu dla nowych wyrobów,
• prowadzenie i uaktualnianie zakładowych katalogów norm pracy,
• opracowywanie zakładowych normatywów czasu na podstawie pomiarów czasu lub normatywów obcych.

Kontrola i zarządzanie

Niezbędna jest również kontrola stosowania norm oraz współpraca z zespołami:

• przeprowadzanie analiz zakresu stosowania norm pracy,
• przeprowadzanie analiz zasadności reklamacji norm pracy,
• kierowanie zespołem pracowników normowania pracy.

Techniki i metody normowania czasu

Technik normowania pracy wykorzystuje zarówno bezpośrednie pomiary, jak i analizy standardowych ruchów, by uzyskać wiarygodne i porównywalne wyniki.

Metody pomiaru czasu

Poniżej przedstawiono najczęściej stosowane techniki wraz z krótkim opisem:

• Chronometraż – bezpośredni pomiar czasu przy wykorzystaniu stopera, wykonywany w naturalnym środowisku pracy; jest to jedna z najskuteczniejszych metod, szczególnie dla funkcjonujących już procesów produkcyjnych;
• Analizy ruchów elementarnych (MTM) – analiza złożona na poziomach MTM1, MTM2, MTM3 oraz inne warianty (TMC-1, TMC-2, BMP-1, BMP-2, SD, UAS, MEK, LOG, MOST);
• Obserwacje migawkowe i fotografia dnia – obserwacja reprezentacyjna pracy w określonych interwałach czasu;
• Nagrania wideo – dokumentacja i analiza pracy za pomocą materiału filmowego;
• Szacowanie i porównywanie – metody szacunkowe i porównawcze.

Aby ułatwić wybór właściwej metody w zależności od celu i rodzaju procesu, pomocne jest poniższe zestawienie:

Prawidłowy proces normowania, szczególnie przy wykorzystaniu chronometrażu, powinien obejmować następujące elementy:

• średni wynik z dokonanych pomiarów,
• pomiary dokonywane w naturalnym środowisku pracy,
• wynik powiększony o współczynniki zmęczenia („narzut”),
• uwzględnienie wszystkich czynności wykonywanych przez pracownika – także periodycznych,
• narzut w postaci współczynników fizjologicznych,
• znormalizowane tempo pracy.

Wymagania i kwalifikacje

Stanowisko technika normowania pracy wymaga połączenia kompetencji analitycznych, technicznych i komunikacyjnych. W praktyce oczekuje się:

• wiedzy w zakresie organizowania i kształtowania pracy,
• umiejętności analizy systemów i procesów pracy,
• opanowania metod normowania czasu pracy,
• wiedzy na temat harmonogramowania pracy,
• znajomości metod i narzędzi doskonalenia procesów,
• umiejętności analitycznych i obserwacyjnych,
• zdolności do pracy ze wskaźnikami i danymi statystycznymi,
• umiejętności komunikacyjnych, szczególnie przy prowadzeniu zespołu.

Ścieżka kariery i rozwoju

Możliwości rozwoju obejmują awanse, specjalizacje i zdobywanie certyfikacji branżowych.

Specjalizacja pionowa

W ramach tej ścieżki możliwy jest m.in. awans do roli inżyniera normowania pracy, który odpowiada za całościową politykę norm w przedsiębiorstwie, badania dnia roboczego i analizy wykonania norm. Alternatywnie można objąć funkcje kierownicze i zarządzać zespołem pracowników normowania pracy.

Specjalizacja horyzontalna

Rozwój kompetencji może obejmować poniższe kierunki:

• poszerzenie kompetencji w zakresie nowych metod normowania pracy,
• specjalizację w normowaniu prac administracyjno-biurowych i technicznych,
• rozwój umiejętności w zakresie planowania zdolności produkcyjnych,
• specjalizację w analizie efektywności operacyjnej (OEE).

Certyfikacje i szkolenia

Uwiarygodnienie kompetencji wspierają cenione na rynku szkolenia i certyfikaty:

• certyfikacja wg standardów REFA (Reichsausschuss für Arbeitszeitstudien – międzynarodowy standard dla normowania pracy),
• szkolenia z zakresu nowych metod organizacji i normowania pracy,
• kursy doskonalące w dziedzinie lean managementu i optymalizacji procesów.

Branże i typy firm

Technik normowania pracy znajduje zatrudnienie w różnych sektorach gospodarki, w których liczy się standaryzacja, powtarzalność i wydajność.

Przemysł produkcyjny

W tym segmencie najczęściej poszukuje się wsparcia w obszarze montażu, obróbki i produkcji seryjnej:

• fabryki i zakłady produkcyjne,
• przedsiębiorstwa branży motoryzacyjnej,
• manufaktury wyrobów wymagających standaryzacji,
• zakłady produkcji masowej.

Sektory usługowe

W usługach rośnie potrzeba mierzalności i przewidywalności operacji:

• duże centra logistyczne i magazynowe,
• przedsiębiorstwa zajmujące się usługami biznesowymi,
• firmy zajmujące się badaniami organizacyjnymi.

Instytucje

W organizacjach złożonych normowanie wspiera planowanie kadr i procesów:

• departamenty kadr i organizacji w dużych korporacjach,
• przedsiębiorstwa zajmujące się doradztwem w zakresie organizacji pracy,
• uczelnie prowadzące badania nad organizacją pracy.

Warunki pracy i charakterystyka stanowiska

Technik normowania pracy funkcjonuje zarówno w środowisku biurowym, jak i bezpośrednio na hali lub gemba. Kluczowe elementy pracy to:

• obserwacje bezpośrednie – regularne przebywanie na stanowiskach roboczych w celu obserwacji pracowników i pomiarów czasu;
• praca biurowa – opracowywanie wyników badań, analiz i normatywów czasowych;
• kontakt z pracownikami – regularne interakcje z personelem operacyjnym i kadrą zarządczą;
• wymóg rzetelności – konieczność dokładnych pomiarów i bezstronnych obserwacji, ponieważ wyniki wpływają na normy pracy całych zespołów.

Znaczenie ergonomii i bezpieczeństwa

Prawidłowe normowanie czasu pracy musi uwzględniać aspekty fizjologiczne i ergonomiczne. Do czasu normatywnego należy dodawać czasy uzupełniające na potrzeby osobiste oraz odpoczynek wynikający z obciążenia energetycznego i ryzyka ergonomicznego.

Im cięższa i mniej ergonomiczna praca, tym większy dodatek na odpoczynek.

Perspektywy zawodowe

W erze Przemysłu 4.0 rośnie zapotrzebowanie na specjalistów, którzy łączą dane z praktyką operacyjną i potrafią projektować efektywne standardy pracy. Technik normowania pracy jest szczególnie poszukiwany w projektach:

• transformacji cyfrowej i automatyzacji,
• wdrażania metodologii lean i Six Sigma,
• ukierunkowanych na redukcję kosztów i wzrost produktywności.

Umiejętności analityczne i praktyczna wiedza technika normowania pracy stanowią solidną podstawę do rozwoju w kierunku zarządzania operacyjnego lub konsultingu biznesowego.