Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 235909.

Pasujące kody PKD to:

• 85.10.Z – Placówki wychowania przedszkolnego;
• 85.20.Z – Szkoły podstawowe;
• 85.31.A – Gimnazja;
• 85.32.B – Branżowe szkoły I stopnia;
• 85.32.C – Szkoły specjalne przysposabiające do pracy;
• 85.60.Z – Działalność wspomagająca edukację;
• 87.10.Z – Pomoc społeczna z zakwaterowaniem zapewniająca opiekę pielęgniarską;
• 87.20.Z – Pomoc społeczna z zakwaterowaniem dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
• 86.90.A – Działalność fizjoterapeutyczna;
• 86.90.E – Pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowana.

Nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej (reedukator, terapeuta pedagogiczny) to pedagog ze specjalistycznym przygotowaniem, który udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom i młodzieży doświadczającym trudności w realizacji wymagań edukacyjnych.

Rozpoznaje indywidualne możliwości rozwojowe ucznia – zarówno w sferze motywacji do uczenia się, jak i posiadanych umiejętności szkolnych oraz potencjału uczenia się – prowadząc diagnozę i prognozę pedagogiczną.

Czym się zajmuje nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej?

Ten zawód odgrywa kluczową rolę we współczesnym systemie edukacji, wspierając uczniów z trudnościami edukacyjnymi, niepełnosprawnościami, specyficznymi zaburzeniami uczenia się oraz problemami emocjonalnymi i społecznymi.

Specjalista dobiera metody i techniki terapeutyczne tak, aby stymulować rozwój intelektualny, emocjonalny i społeczny, zawsze indywidualizując podejście do potrzeb dziecka. Pracuje z dziećmi i młodzieżą, pomagając im pokonywać bariery w nauce i funkcjonowaniu szkolnym, ściśle współpracując z rodzicami, nauczycielami i przedstawicielami ochrony zdrowia.

Terapia pedagogiczna obejmuje działania korygujące, kompensujące i profilaktyczne, wspierające całościowy rozwój ucznia. Najczęściej wchodzą w nią:

• zajęcia korekcyjno-kompensacyjne,
• działania stymulujące rozwój poznawczy i psychoedukacyjny,
• psychoedukacja dla uczniów i rodziców,
• profilaktyka i wczesna interwencja w obszarze trudności szkolnych.

Obowiązki i zadania zawodowe

Zakres obowiązków jest precyzyjnie określony i obejmuje działania diagnostyczne, terapeutyczne oraz wspierające. Główne zadania to:

• badanie i analizowanie psychologiczno-pedagogicznych czynników wpływających na funkcjonowanie szkolne ucznia,
• diagnozowanie sytuacji szkolnej i rodzinnej ucznia oraz prowadzenie badań diagnostycznych w przypadku podejrzeń o zaburzenia rozwojowe,
• opracowywanie programu pomocy dziecku ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się oraz tworzenie i realizacja indywidualnych programów terapeutyczno-edukacyjnych,
• organizowanie i prowadzenie zajęć specjalistycznych korekcyjno-kompensacyjnych dla uczniów z trudnościami utrudniającymi realizację programu,
• prowadzenie zajęć psychoedukacyjnych dla uczniów i rodziców, wspierających funkcję wychowawczą rodziny oraz zapobiegających dysfunkcjom,
• udzielanie porad i konsultacji uczniom, rodzicom i nauczycielom oraz prowadzenie warsztatów doskonalących umiejętności komunikacyjne i wychowawcze,
• współpraca interdyscyplinarna ze specjalistami służby zdrowia, psychologami i pedagogami w celu rzetelnej diagnozy i trwałych efektów terapii,
• prowadzenie dokumentacji badań, diagnoz i działań terapeutycznych oraz monitorowanie postępów uczniów,
• współpraca z instytucjami rządowymi i pozarządowymi w zakresie pomocy specjalistycznej,
• stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych.

Do dodatkowych zadań należą:

• prowadzenie innych form pomocy terapeutycznej (np. psychoterapia, socjoterapia – przy odpowiednich kwalifikacjach),
• pełnienie ról nauczyciela-konsultanta, doradcy metodycznego, opiekuna stażu, edukatora,
• udział jako ekspert w komisjach egzaminacyjnych dla awansu zawodowego nauczycieli.

Wymagania i wykształcenie

Aby pracować jako nauczyciel specjalista terapii pedagogicznej, konieczne jest ukończenie studiów wyższych pedagogicznych oraz dodatkowe kwalifikacje kierunkowe (np. studia podyplomowe lub kursy kwalifikacyjne z terapii pedagogicznej).

Kandydat powinien posiadać wiedzę z zakresu psychopedagogiki, rozwoju człowieka, a także umiejętności diagnozowania i prowadzenia terapii. Kluczowe cechy osobowościowe to empatia, cierpliwość, komunikatywność i umiejętność indywidualnej pracy z uczniem.

Do najważniejszych umiejętności twardych należą:

• diagnozowanie potrzeb edukacyjnych na podstawie badań i obserwacji,
• tworzenie i ewaluacja programów terapeutycznych dostosowanych do potrzeb uczniów,
• stosowanie różnorodnych metod terapeutycznych i narzędzi pracy w zależności od rodzaju trudności.

Absolwenci po studiach podyplomowych mogą również pracować jako wychowawcy w internatach czy bursach.

Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego

Kariera zwykle zaczyna się od uzyskania kwalifikacji nauczycielskich, następnie specjalizacji w terapii pedagogicznej poprzez studia podyplomowe lub kursy. Możliwy jest awans na stanowiska konsultanta metodycznego, opiekuna stażu czy eksperta w komisjach kwalifikacyjnych.

Rozwój zawodowy to ciągłe doskonalenie – udział w szkoleniach i warsztatach, współpraca interdyscyplinarna oraz poszerzanie kompetencji w obszarach pokrewnych (np. socjoterapia).

Czas pracy to najczęściej pełen etat lub część etatu, stacjonarnie w placówkach edukacyjnych.

Gdzie pracować? Firmy i branże

Nauczyciele specjaliści terapii pedagogicznej znajdują zatrudnienie przede wszystkim w sektorze edukacji i opieki społecznej:

Zawód jest szczególnie poszukiwany w placówkach publicznych i niepublicznych, gdzie rośnie zapotrzebowanie na wsparcie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.