Kod zawodu ZUS dla maszynisty górniczych maszyn wyciągowych to 834302. Pasujące kody PKD to przede wszystkim 09.90.Z (wspomaganie działalności usługowej związanej z wydobywaniem), związany z branżą wydobywczą, w tym kopalniami podziemnymi.
Dla szybkiego wglądu w kluczowe oznaczenia zobacz zestawienie:
| Kod ZUS | Nazwa zawodu | Główne PKD |
|---|---|---|
| 834302 | Maszynista górniczych maszyn wyciągowych | 09.90.Z – Wspomaganie działalności usługowej związanej z wydobywaniem |
Zawód ten jest kluczowy w górnictwie podziemnym, gdzie maszynista obsługuje specjalistyczne maszyny wyciągowe na szybach i szybikach pionowych lub pochyłych (o nachyleniu powyżej 45 stopni). Służą one do transportu urobku z dołu kopalni na powierzchnię, a także do opuszczania i wyciągania materiałów, maszyn, urządzeń oraz ludzi.
Stanowisko pracy wyposażone jest w dźwignie, aparaturę sterowniczą, kontrolną, sygnalizacyjną, regulacyjną, układy hamowania oraz narzędzia ślusarsko-monterskie.
Czym zajmuje się maszynista górniczych maszyn wyciągowych?
Maszynista górniczych maszyn wyciągowych to specjalista odpowiedzialny za bezpieczny i efektywny transport w kopalniach. Obsługuje maszyny wyciągowe, które umożliwiają ciągły przepływ surowców, sprzętu i personelu między poziomami podziemnymi a powierzchnią.
Praca wymaga precyzyjnej koordynacji z sygnalistami na podszybiach, nadszybiu i na zrębie szybu, a także ciągłej obserwacji aparatury kontrolno-pomiarowej. Każdy ruch maszyny musi być zsynchronizowany z sygnałami i procedurami bezpieczeństwa.
Obowiązki zawodowe
Główne zadania maszynisty obejmują:
- utrzymywanie łączności z sygnalistami i odbieranie sygnałów z różnych poziomów szybu,
- załączanie i wyłączanie zasilania energią elektryczną, uruchamianie oraz zatrzymywanie maszyny,
- ciągnięcie urobku z dołu kopalni,
- opuszczanie i wyciąganie materiałów, maszyn, urządzeń oraz ludzi,
- prowadzenie jazd przy kontrolach i pracach remontowych w szybie,
- ciągłą obserwację wskazań aparatury kontrolno-pomiarowej,
- konserwację maszyny, usuwanie drobnych usterek oraz zgłaszanie poważniejszych dozorowi w trybie natychmiastowym,
- sterowanie rodzajami pracy, takimi jak „jazda ludzi”, „wydobycie (transport materiałów)”, „transport materiałów długich w klatce” czy prace technologiczne/remontowe, z uprzednim zapowiedzeniem i upoważnieniem stanowisk sygnałowych.
W przypadku zauważenia wadliwego działania maszyny maszynista natychmiast zatrzymuje ją i powiadamia przełożonego; wznowienie następuje po usunięciu usterek i uzyskaniu zgody.
Wymagania edukacyjne i kwalifikacyjne
Aby podjąć pracę, należy spełnić rygorystyczne warunki:
- ukończenie szkoły średniej o kierunku mechanicznym lub górniczej szkoły branżowej I lub II stopnia,
- kurs specjalistyczny dla maszynistów maszyn wyciągowych (np. 80-godzinny, obejmujący budowę wyciągów szybowych, sygnalizację szybową, konserwację i zasady robót szybowych; trwa 10 dni, z egzaminem teoretycznym i praktycznym; kończy się zaświadczeniem MEN),
- wymagany staż pracy: minimum 6 miesięcy jako sygnalista szybowy, 6 miesięcy jako konserwator maszyn wyciągowych oraz 6 miesięcy praktyki w kierowaniu maszyną przy ciągnięciu urobku pod nadzorem,
- orzeczenie psychologiczne potwierdzające brak istotnych zaburzeń funkcjonowania.
Takie szkolenia oferują m.in. MCKK i KGHM, z wykładowcami o długoletnim stażu podziemnym; mogą być stacjonarne lub zdalne (64 godz. teorii + 16 godz. praktyki).
Wymagania psychofizyczne i przeciwwskazania
Praca wiąże się z dużą odpowiedzialnością i stresem, dlatego kluczowe są:
- wysoka sumienność, dokładność, spostrzegawczość,
- koordynacja wzrokowo-ruchowa, ostrość wzroku i słuchu, rozróżnianie barw/kształtów, widzenie stereoskopowe, szybki refleks, ocena odległości,
- zdolność koncentracji, podzielność uwagi, uzdolnienia techniczne, podejmowanie szybkich decyzji.
Przeciwwskazania – poważne problemy ze wzrokiem, zaburzenia neurologiczne, choroby krążenia lub ograniczające sprawność ruchową.
Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego
Kariera zaczyna się od stanowisk pomocniczych (sygnalista szybowy, konserwator), przechodzi przez praktyki i kursy specjalistyczne, prowadząc do pełnych kwalifikacji maszynisty.
Dalszy rozwój obejmuje dozór maszyn, szkolenia doskonalące (np. z nowoczesnej sygnalizacji i automatyki) lub role instruktorskie w centrach szkoleniowych. Możliwe są awanse do kierownictwa zmian szybowych lub stanowisk specjalistów ds. BHP i bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego.
Gdzie pracować? Branże i firmy
Zawód jest specyficzny dla górnictwa podziemnego; poniżej najważniejsze kierunki zatrudnienia:
- sektory: kopalnie węgla, rud metali (np. miedzi w KGHM) oraz innych surowców,
- pracodawcy: kopalnie państwowe i prywatne, spółki wydobywcze oraz ich podwykonawcy,
- rynek pracy: stabilny popyt w regionach górniczych (Śląsk, KGHM Polska Miedź), zależny od koniunktury i transformacji energetycznej.
Ryzyko zawodowe i BHP
Stanowisko obarczone jest wysokim ryzykiem (ocena ORZ 834302), dlatego obowiązkowe są kompleksowe oceny ryzyka zawodowego zgodne z BHP, minimalizujące zagrożenia wypadkami, awariami czy błędami operatorskimi.
Zawód maszynisty górniczych maszyn wyciągowych wymaga nie tylko umiejętności technicznych, ale przede wszystkim odpowiedzialności za życie ludzkie i ciągłość produkcji w ekstremalnych warunkach podziemnych.
Zobacz też:
Magazynier, Magazynier-logistyk, Maglarz, Makler giełd towarowych, Makler morski, Makler nadzorujący, Makler papierów wartościowych, Malarz budowlany, Malarz-lakiernik konstrukcji i wyrobów metalowych, Malarz-lakiernik samolotowy, Malarz-tapeciarz, Manewrowy, Manewrowy metra, Manikiurzystka, Manipulant drewna okrągłego, Marynarz motorzysta żeglugi śródlądowej, Marynarz statku morskiego, Marynarz żeglugi śródlądowej, Masztalerz, Maszynista, Maszynista agregatów prądotwórczych, Maszynista chłodni, Maszynista doku, Maszynista kolei linowych, wyciągów narciarskich i zjeżdżalni grawitacyjnych, Maszynista kotła, Maszynista maszyn fleksograficznych, Maszynista maszyn offsetowych, Maszynista maszyn typograficznych, Maszynista maszyn wklęsłodrukowych, Maszynista obsługujący urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników, Maszynista pociągu metra, Maszynista pomocniczych pojazdów kolejowych metra, Maszynista specjalistycznych dźwignic kolejowych, Maszynista sprężarek, Maszynista turbozespołu parowego, Maszynista turbozespołu wodnego, Maszynista urządzeń ciepłowniczych elektrowni, Maszynista urządzeń nawęglania, Maszynista urządzeń odpopielania i odżużlania, Maszynista urządzeń pomocniczych elektrowni, Maszynista wentylatorów w kopalni, Maszynowy szlifierz-polerowacz szkła, Maślarz, Matematyk, Mechanik – operator maszyn do produkcji drzewnej, Mechanik / konserwator urządzeń do napełniania i opróżniania zbiorników, Mechanik / konserwator urządzeń dźwignicowych, Mechanik autobusów, Mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnych, Mechanik ciągników, Mechanik lotniczy obsługi technicznej, Mechanik maszyn i urządzeń budowlanych i melioracyjnych, Mechanik maszyn i urządzeń do obróbki metali, Mechanik maszyn i urządzeń drogowych, Mechanik maszyn i urządzeń górnictwa odkrywkowego, Mechanik maszyn i urządzeń górnictwa podziemnego, Mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych, Mechanik maszyn rolniczych, Mechanik maszyn szwalniczych, Mechanik motocyklowy, Mechanik okrętowy, Mechanik płatowców, Mechanik pojazdów kolejowych, Mechanik pojazdów samochodowych, Mechanik pokładowy, Mechanik precyzyjny, Mechanik samochodów ciężarowych, Mechanik samochodów osobowych, Mechanik silników lotniczych, Mechanik silników spalinowych, Mechanik statkowy żeglugi śródlądowej, Mechanik taboru kolejowego, Mechanik urządzeń chłodniczych, Mechanik urządzeń klimatyzacyjnych, Mechanik wyposażenia lotniczego statków powietrznych, Mechanik-monter maszyn i urządzeń, Mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, Mechatronik, Mediator, Mediator sądowy, Meliorant, Menedżer artystyczny, Menedżer dyscypliny sportu, Menedżer imprez sportowych, Menedżer klubu muzycznego, Menedżer marki (brand manager), Menedżer produktu (product manager), Menedżer sportu, Menedżer zawartości serwisów internetowych, Metaloplastyk, Meteorolog, Metodyk edukacji na odległość, Metodyk technologii informacyjnych i komunikacyjnych, Metrolog, Mikrobiolog, Mikser dźwięku, Mikser obrazu, Mim, Mistrz produkcji w budownictwie drogowym, Mistrz produkcji w budownictwie kolejowym, Mistrz produkcji w budownictwie mostowym, Mistrz produkcji w budownictwie ogólnym, Mistrz produkcji w budownictwie przemysłowym, Mistrz produkcji w budownictwie wodnym, Mistrz produkcji w poligrafii, Mistrz produkcji w przemyśle chemicznym, Mistrz produkcji w przemyśle drzewnym, Mistrz produkcji w przemyśle elektromaszynowym, Mistrz produkcji w przemyśle elektronicznym, Mistrz produkcji w przemyśle farmaceutycznym, Mistrz produkcji w przemyśle metalurgicznym, Mistrz produkcji w przemyśle odzieżowym, Mistrz produkcji w przemyśle samochodowym, Mistrz produkcji w przemyśle spożywczym, Mistrz produkcji w przemyśle włókienniczym, Młynarz, Modelarz odlewniczy, Modelarz odlewnik gipsowych form roboczych, Modelarz wyrobów plecionkarskich, Modelka / model, Modystka, Moletownik, Montażysta dekoracji, Montażysta dźwięku, Montażysta obrazu, Montażysta reprodukcyjny, Monter / konserwator instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, Monter / konserwator kolei linowych, wyciągów narciarskich i zjeżdżalni grawitacyjnych, Monter / konserwator urządzeń przeciwpożarowych, Monter aparatów i przyrządów optycznych, Monter aparatury i urządzeń chemicznych, Monter aparatury i urządzeń techniki jądrowej, Monter aparatury rozdzielczej i kontrolnej energii elektrycznej, Monter bram, Monter budownictwa wodnego, Monter elektronicznego wyposażenia maszyn i urządzeń, Monter elektroniki samochodowej, Monter elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego, Monter elektrycznych przyrządów pomiarowych, Monter fasad, Monter fortepianów i pianin, Monter instalacji fotowoltaicznych, Monter instalacji gazowych, Monter instalacji gazów medycznych, Monter instalacji i urządzeń sanitarnych, Monter instalacji i urządzeń telekomunikacyjnych (telemonter), Monter instrumentów muzycznych, Monter izolacji budowlanych, Monter izolacji chemoodpornych i antykorozyjnych, Monter izolacji przemysłowych, Monter jachtów i łodzi, Monter kadłubów jednostek pływających, Monter kadłubów okrętowych, Monter kamiennych elementów budowlanych, Monter konstrukcji aluminiowych, Monter konstrukcji budowlanych, Monter konstrukcji linowych stałych, Monter konstrukcji stalowych, Monter konstrukcji targowo-wystawienniczych, Monter kotłów i armatury kotłowej, Monter maszyn elektrycznych, Monter maszyn i urządzeń okrętowych, Monter maszyn i urządzeń przemysłowych, Monter mebli, Monter mechanizmów i przyrządów precyzyjnych, Monter mechatronik, Monter nawierzchni kolejowej, Monter obrabiarek, Monter ociepleń budynków, Monter ogrodzeń, Monter osprzętu elektrotechnicznego, Monter płatowców i śmigłowców, Monter płyt kartonowo-gipsowych, Monter podzespołów i zespołów elektronicznych, Monter pojazdów i urządzeń transportowych, Monter reklam, Monter rurociągów górniczych, Monter rurociągów okrętowych, Monter rurociągów przemysłowych, Monter rusztowań, Monter samochodowej instalacji gazowej (LPG), Monter sieci cieplnych, Monter sieci deszczownianych, Monter sieci gazowych, Monter sieci i instalacji sanitarnych, Monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, Monter sieci telekomunikacyjnych, Monter sieci wodnych i kanalizacyjnych, Monter sieci, instalacji i urządzeń sanitarnych, Monter silników spalinowych, Monter sprzętu gospodarstwa domowego, Monter sprzętu oświetleniowego i lamp elektrycznych, Monter sprzętu radiowego i telewizyjnego, Monter stolarki budowlanej, Monter systemów rurociągowych, Monter systemów suchej zabudowy, Monter szkła budowlanego, Monter taboru szynowego, Monter układów hydraulicznych i pneumatycznych, Monter urządzeń chłodniczych i gastronomicznych, Monter urządzeń energetyki odnawialnej, Monter urządzeń laserowych, Monter urządzeń medycznych, Monter urządzeń sterowania ruchem kolejowym, Monter urządzeń sterowania ruchem pociągów metra, Monter urządzeń zdalnego sterowania i kontroli dyspozytorskiej metra, Monter wiązek elektrycznych, Monter wiertni, Monter wyrobów tekstylnych, z tektury i pokrewnych materiałów, Monter wyrobów z drewna, Monter wyrobów z tworzyw sztucznych, Monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie, Monter zestrajacz urządzeń elektronicznych, Monter znaków nawigacyjnych, Monter żaluzji, Monter-elektronik – aparatura medyczna, Monter-elektronik – aparatura pomiarowa, Monter-elektronik – elektroniczne instrumenty muzyczne, Monter-elektronik – elektroniczny sprzęt sygnalizacyjny i systemy sygnalizacyjne, Monter-elektronik – instalacja anten, Monter-elektronik, Monter-elektronik – naprawa sprzętu audiowizualnego, Monter-elektronik – sprzęt komputerowy, Monter-elektronik – układy elektroniczne automatyki przemysłowej, Monter-elektronik – urządzenia radiokomunikacyjne, Monter-elektronik – urządzenia radiowo-telewizyjne, Monter-instalator urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim, Monter-mechanik rowerów / wózków, Monter/konserwator urządzeń zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Monter/składacz okien, Mostowniczy, Motorzysta wachtowy, Murarz, Murarz-tynkarz, Muzealnik, Muzyk, Muzykolog, Muzykoterapeuta, Mygłowacz
