Kod zawodu ZUS – 753505
Kod PKD – 15.11.Z – Wyprawa skór, garbowanie; wyprawa i barwienie skór futerkowych
Zawód wyprawiacza skór futerkowych należy do sektora produkcyjnego i obejmuje pracę związaną z przetwarzaniem surowych skór futerkowych na gotowe produkty o żądanych właściwościach.
To specjalista odpowiedzialny za pełny cykl obróbki skóry – od surowca po wyrób gotowy – z dbałością o jakość, bezpieczeństwo i efektywność procesu.
Czym zajmuje się wyprawiacz skór futerkowych
Wyprawiacz skór futerkowych prowadzi proces przygotowania skór futerkowych od etapu surowego do gotowego produktu. Praca łączy czynności fizyczne i techniczne, wymaga precyzji oraz znajomości procesów technologicznych.
Podstawowe zadania obejmują:
- konserwacja i magazynowanie – surowych skór futerkowych;
- przygotowywanie skór – do garbowania przez rozmaczanie i piklowanie;
- garbowanie właściwe – chemiczne lub mineralne przetwarzanie skóry;
- wykańczanie – skór futerkowych w stanie naturalnym;
- barwienie i uszlachetnianie – skór futerkowych;
- sortowanie i klasyfikowanie – gotowych produktów.
Pracownik obsługuje specjalistyczne maszyny i urządzenia stosowane w futrzarstwie oraz odpowiada za kontrolę procesów technologicznych i jakości wykonywanych prac. Bezpieczna praca ze sprzętem i substancjami chemicznymi to absolutny priorytet na każdym etapie produkcji.
Szczegółowy proces wyprawiania skór futerkowych
Proces wyprawiania obejmuje następujące etapy:
- moczenie skóry
- wapnienie i odmięśnianie
- odwapnianie i piklowanie
- odtłuszczanie
- garbowanie mineralne lub roślinne
- dwojenie i wyżymanie
- struganie i dogarbowanie
- natłuszczanie
- barwienie i suszenie
- końcowe wykończanie i uszlachetnianie
Celem końcowym jest uzyskanie skóry wyprawionej (gotowej) z włosem, spełniającej określone standardy jakości.
Wymagania i kwalifikacje
Wykształcenie
Pracownik powinien posiadać wykształcenie zasadnicze zawodowe związane z przemysłem skórzanym. Istnieje kilka ścieżek zdobywania kwalifikacji:
- szkolenie w systemie kształcenia rzemieślniczego,
- praktyczne szkolenie na stanowisku pracy,
- zdobywanie doświadczenia bezpośrednio w trakcie zatrudnienia.
Umiejętności dodatkowe
W pracy przydatne są m.in.:
- obsługa programów komputerowych wspierających wykonywanie zadań,
- znajomość języka obcego na poziomie podstawowym,
- umiejętności manualne i dokładność pracy,
- znajomość i stosowanie przepisów BHP oraz ochrony przeciwpożarowej.
Obowiązki i zakres odpowiedzialności
Kluczowe obowiązki wyprawiacza skór futerkowych to:
- organizowanie stanowiska pracy z zachowaniem przepisów BHP, ochrony przeciwpożarowej, ergonomii i ochrony środowiska,
- przyjmowanie surowych skór futerkowych i ich wstępna ocena,
- sortowanie i magazynowanie materiałów surowych,
- przygotowywanie skór do procesów garbowania,
- wykonywanie garbowania zgodnie z technologią,
- przeprowadzanie kontroli międzyoperacyjnej,
- prawidłowa eksploatacja i użytkowanie maszyn oraz urządzeń,
- nadzorowanie urządzeń sterowniczych wspierających procesy technologiczne,
- sortowanie i klasyfikowanie gotowych skór według ich przeznaczenia.
Wyprawiacz ponosi odpowiedzialność za jakość wykonania, terminowość oraz przestrzeganie zasad bezpieczeństwa pracy i ochrony środowiska.
Branże i sektor zatrudnienia
Wyprawiacz skór futerkowych może pracować w przedsiębiorstwach działających w następujących kodach PKD:
| Kod PKD | Opis działalności | Uwagi |
|---|---|---|
| 15.11.Z | wyprawa skór, garbowanie; wyprawa i barwienie skór futerkowych | główna branża |
| 14.20.Z | produkcja wyrobów futrzarskich | — |
| 46.76.Z | sprzedaż hurtowa półproduktów | — |
| 46.42.Z | sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia | — |
Stan branży w Polsce
Na dzień 30 czerwca 2014 r. w rejestrze REGON zarejestrowanych było 406 aktywnych podmiotów działających w branży produkcji skór futerkowych. Branża wykazywała tendencję spadkową – zmniejszenie o 2,6% r/r.
W strukturze zatrudnienia dominowały:
- Indywidualna działalność gospodarcza – 65,5% podmiotów;
- Spółki cywilne – 20,4% podmiotów;
- Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – 10,1% podmiotów;
- Pozostałe formy prawne – 4,5% podmiotów.
Większość przedsiębiorstw (84,2%) zatrudniała od 0 do 9 pracowników, co wskazuje na dominację małych i mikroprzedsiębiorstw.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Rozwój umiejętności
Rozwój kompetencji może obejmować:
- doskonalenie technik garbowania i barwienia,
- specjalizację w konkretnych typach skór futerkowych,
- poszerzanie wiedzy o nowych technologiach w przemyśle skórzanym,
- podnoszenie kwalifikacji w zakresie obsługi zaawansowanego sprzętu.
Możliwości kariery
Ścieżka zawodowa może prowadzić do stanowisk takich jak:
- Garbarz skór (753502) – stanowisko wymagające dodatkowych kwalifikacji;
- Mistrz produkcji – po uzyskaniu doświadczenia i ukończeniu szkoleń;
- Kierownik produkcji – po zdobyciu umiejętności zarządczych;
- Specjalista ds. kontroli jakości – dla osób zainteresowanych kontrolą procesów i wyrobów.
Certyfikaty i poświadczenia
Kompetencje mogą potwierdzać m.in.:
- świadectwo czeladnicze,
- dyplom mistrzowski,
- certyfikaty z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
- poświadczenia z zakresu obsługi specjalistycznego sprzętu.
Środowisko pracy
Miejscem pracy są garbarnie i zakłady produkujące wyroby futrzarskie. Praca odbywa się zazwyczaj w halach produkcyjnych, gdzie:
- pracuje się w kontakcie z substancjami chemicznymi,
- stosuje się specjalistyczne maszyny i urządzenia,
- wymagane jest przestrzeganie ścisłych procedur bezpieczeństwa,
- warunki mogą być uciążliwe (hałas, zapachy, wilgotność).
Perspektywy zawodowe
Zawód pozostaje ważny w przemyśle futrzarskim, chociaż sektor wykazuje tendencje do zmian. Przedsiębiorstwa poszukują pracowników z solidnym przygotowaniem praktycznym i znajomością nowoczesnych technologii produkcji.
Perspektywy zatrudnienia zależą od:
- koniunktury w branży futrzarskiej,
- innowacji technologicznych w procesach garbowania,
- popytu na wyroby futrzarskie,
- umiejętności adaptacji do nowych metod produkcji.
Zawód wymaga zaangażowania, precyzji oraz gotowości do ciągłego doskonalenia umiejętności w zakresie technologii i procesów produkcyjnych.
Zobacz też:
Wagowy, Weterynaryjny kontroler sanitarny, Wędliniarz, Wędzarz, Wiertacz, Wiertacz studni, Wiertacz w drewnie, Wiertacz w metalu, Windykator, Witrażownik, Wizażystka / stylistka, Wizytator, Właściciel małego sklepu, Właściciel małego zakładu agroturystycznego/hotelarskiego/gastronomicznego, Wokalista, Wozak, Wozak zrywkarz, Woźny, Wróżbita, Wulkanizator, Wulkanizator taśm przenośnikowych, Wybieracz monet / żetonów z automatów, Wychowawca w jednostkach penitencjarnych, Wychowawca w placówkach oświatowych, wsparcia dziennego, wychowawczych i opiekuńczych oraz instytucjach pieczy zastępczej, Wydawca materiałów, Wydawca posiłków / bufetowy, Wydawca środków strzałowych, Wydobywca kruszywa i gliny, Wykładowca na kursach (edukator, trener), Wypalacz surowców i wyrobów ogniotrwałych, Wypalacz wyrobów ceramicznych, Wytapiacz metali nieżelaznych, Wytapiacz stali, surówki i żelazostopów, Wytwórca abażurów, Wytwórca galanterii, Wytwórca sztucznych kwiatów, Wyższy urzędnik państwowy, Wyższy urzędnik placówki dyplomatycznej, Wyższy urzędnik samorządowy