Ratownik górski – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS – 541903

Kod PKD – 86.90.B – działalność pogotowia ratunkowego

Czym zajmuje się ratownik górski?

Ratownik górski to specjalista odpowiedzialny za niesienie pomocy osobom w niebezpieczeństwie na terenie górskim. Działa samodzielnie lub w zespole, inicjuje i prowadzi akcje ratunkowe, a także realizuje działania profilaktyczne i informacyjne dotyczące bezpiecznego przebywania w górach.

To zajęcie trudne, niebezpieczne i wymagające pełnej odpowiedzialności, bo ratownik pracuje przede wszystkim wtedy, gdy czyjeś zdrowie lub życie jest zagrożone.

Główne obowiązki ratownika górskiego

Obowiązki ratownika górskiego są różnorodne i wymagają zarówno umiejętności praktycznych, jak i odpowiedzialności za życie ludzi:

• Reagowanie na sygnały wzywania pomocy – natychmiastowe podejmowanie działań w odpowiedzi na wszystkie zgłoszenia dotyczące wypadków lub zagrożeń;
• Organizowanie i uczestnictwo w wyprawach ratowniczych – kierowanie akcjami ratunkowymi, poszukiwawczymi i ćwiczeniowymi;
• Udzielanie pierwszej pomocy – w razie braku lekarza lub pielęgniarki udzielanie kwalifikowanej pierwszej pomocy osobom poszkodowanym;
• Transport poszkodowanych – organizowanie przewozu do punktu opieki lekarskiej dla ofiar wypadków;
• Pełnienie dyżurów – stałe dyżury na wyznaczonym stanowisku, oczekiwanie na zgłoszenia telefoniczne i radiowe;
• Patrolowanie terenu – regularny monitoring podległego obszaru w poszukiwaniu ewentualnych zagrożeń;
• Udzielanie informacji o bezpieczeństwie – przekazywanie wskazówek o warunkach na trasach i zasadach bezpiecznego zachowania w górach;
• Monitoring zachowania turystów – reagowanie na zachowania odbiegające od zasad bezpiecznego przebywania w górach;
• Kontrola tras i oznakowania – nadzór nad przebiegiem i oznakowaniem tras udostępnianych do użytku publicznego;
• Utrzymanie sprawności – dbanie o własną kondycję oraz sprawność i kompletność sprzętu ratowniczego;
• Zabezpieczanie tras narciarskich – ratownicy GOPR zabezpieczają trasy i wspomagają inne służby;
• Współpraca z organami – działania koordynowane z policją, szpitalami i innymi służbami ratunkowymi.

Wymagania dla ratownika górskiego

Stan zdrowia i sprawność fizyczna

Do pracy w zawodzie ratownika górskiego wymagany jest ogólnie dobry stan zdrowia i wysoka sprawność fizyczna.

Uczestnictwo w ryzykownych akcjach wymaga odwagi, siły fizycznej, odporności psychicznej, opanowania i rozwagi.

Kwalifikacje i uprawnienia

Zgodnie z przepisami ratownikiem górskim jest osoba, która posiada uprawnienia ratownicze lub instruktorskie w zakresie ratownictwa górskiego oraz specjalistyczną wiedzę z technik ratownictwa górskiego i topografii obszaru działania właściwej organizacji.

Niezbędne umiejętności

Zawód wymaga posiadania następujących umiejętności i predyspozycji:

• Znajomości topografii gór – precyzyjna orientacja w terenie i czytanie map;
• Biegłej jazdy na nartach – bezpieczne poruszanie się w terenie i na stokach;
• Szybkiego podejmowania decyzji – działanie w warunkach zagrożenia i presji czasu;
• Pracy zespołowej – skuteczna komunikacja i współdziałanie w grupie.

Struktura organizacyjna i miejsca pracy

Ratownicy górscy działają przede wszystkim w strukturach:

• Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (GOPR) – główna organizacja zajmująca się ratownictwem górskim w Polsce;
• Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR) – specjalizuje się w ratownictwie na terenie Tatr;
• Stowarzyszeń kultury fizycznej – realizujących zadania z zakresu ratownictwa górskiego na zlecenie MSWiA.

GOPR jest stowarzyszeniem realizującym zadania z zakresu ratownictwa górskiego na zlecenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Ścieżka kariery i rozwoju

Aby systematycznie podnosić kwalifikacje, ratownik górski powinien:

• Pełnić regularne dyżury ratownicze – zdobywać doświadczenie praktyczne w realnych akcjach;
• Rozwijać umiejętności – uczestniczyć w szkoleniach i kursach specjalistycznych;
• Uzyskiwać rekomendacje – mieć poparcie co najmniej dwóch ratowników górskich przy awansie lub specjalizacji;
• Brać udział w ćwiczeniach – szkolić techniki ratownictwa górskiego w ramach GOPR i TOPR.

Charakterystyka zawodu

Odpowiedzialność

Praca ratownika górskiego wiąże się z ponoszeniem ogromnej odpowiedzialności za zdrowie i życie osób przebywających na szlaku.

Ratownik musi być gotów do działania o każdej porze, w trudnym terenie i niesprzyjających warunkach atmosferycznych.

Rodzaj zatrudnienia

Ratownicy górscy pracują w strukturach organizacji pozarządowych, często na zasadzie wolontariatu lub zatrudnienia na umowę o pracę, z możliwością dyżurów całodobowych.

Wiele osób łączy tę rolę z innymi zawodami medycznymi, takimi jak ratownik medyczny czy pielęgniarka.

Branże i miejsca pracy

Ratownicy górscy mogą pracować w różnych miejscach i strukturach:

• W ośrodkach narciarskich – zabezpieczają trasy i reagują na wypadki narciarskie;
• Na szlakach turystycznych – w rejonach górskich otwartych dla turystyki;
• W jednostkach pogotowia ratunkowego – operujących na terenach górskich;
• W strukturach ochrony i bezpieczeństwa – współpracując z policją i innymi służbami.