Zdobnik szkła – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla zdobnika szkła to 731610. Pasującym kodem PKD jest 23.19.Z – Produkcja i obróbka pozostałego szkła, włączając szkło techniczne.

Zdobnik szkła to specjalista, który podwyższa wartość estetyczną wyrobów szklanych poprzez zdobienie ich różnorodnymi technikami ręcznymi lub mechanicznymi. Pracuje na gotowych wyrobach, nadając im unikalny charakter artystyczny lub użytkowy.

Czym zajmuje się zdobnik szkła?

Zdobnik szkła ozdabia wyroby szklane, stosując metody mechaniczne, chemiczno‑mechaniczne, malarskie i maszynowe. Specjalizacja zależy od techniki zdobienia:

• szlifierze i grawerzy – zdzierają, gładzą i polerują powierzchnie oraz obrzeża za pomocą szlifierek, materiałów ściernych i wody, a osoby z uzdolnieniami artystycznymi rzeźbią lub ręcznie rytują skomplikowane dekoracje;
• malarze szkła – nanoszą farby na szkło gospodarcze i oświetleniowe pędzlami, stemplami lub aerografami;
• operatorzy maszyn – obsługują automaty sitodrukowe, matownice próżniowe i sprężarkowe do malowania mechanicznego, maszyny do rytowania, giloszownice oraz pantografy;
• inne metody – zanikająca technika kalkomanii polega na naklejaniu gotowych dekoracji na szkło.

W obiegu funkcjonują także nazwy zwyczajowe zawodu:

• dekorator szkła,
• grawer szkła,
• kugler,
• litograf.

Obowiązki zawodowe

Główne zadania zdobnika szkła to:

• projektowanie wzorów zdobniczych – tworzenie kompozycji, motywów i ornamentów;
• przygotowywanie surowców do zdobienia szkła – dobór farb, past, materiałów ściernych i mediów pomocniczych;
• dobór narzędzi, urządzeń i maszyn – ustawianie parametrów i dobieranie technologii do danej techniki zdobienia;
• przygotowywanie powierzchni wyrobów – mycie, odtłuszczanie, matowienie oraz zabezpieczanie stref nieobrabianych;
• zdobienie wyrobów – realizacja projektu metodami ręcznymi lub mechanicznymi zgodnie z dokumentacją;
• organizowanie stanowiska pracy – zgodnie z zasadami BHP, ochrony przeciwpożarowej, ergonomii i ochrony środowiska.

Te czynności wymagają doskonałej precyzji, znajomości właściwości szkła oraz dbałości o najwyższą jakość estetyczną.

Wymagania i kwalifikacje

Zawód zdobywa się głównie poprzez kształcenie rzemieślnicze. Mile widziane jest wykształcenie zawodowe szklarskie, zwłaszcza w zakresie zdobnictwa i przetwórstwa szkła, np. 311925 – Technik technologii szkła. Dla technik artystycznych (grawerstwo, malarstwo) kluczowe jest przygotowanie plastyczne, w tym umiejętności rysunku i malarstwa.

Wymagane cechy i umiejętności obejmują:

• precyzję manualną,
• zmysł artystyczny,
• wiedzę o materiałach i technologiach szklarskich,
• umiejętność obsługi maszyn i urządzeń.

Blisko spokrewnione stanowisko: operator urządzeń przemysłu szklarskiego (818116).

Ścieżka kariery i rozwoju

Najczęstsze etapy i kierunki rozwoju to:

• Początek kariery – praktyka i egzamin czeladniczy, a następnie specjalizacja w wybranej technice;
• Rozwój – kursy BHP, szkolenia z nowych technologii maszynowych oraz oprogramowania do projektowania wzorów;
• Perspektywy – awans na mistrza rzemiosła, kierownika zmiany lub specjalistę ds. obróbki szkła; współpraca z architektami i projektantami; rozwój w kierunku eko‑technologii i szkła technicznego.

Gdzie pracować? Firmy i branże

Zdobnicy szkła zatrudniani są w:

• produkcji szkła – fabryki wyrobów szklanych (gospodarczych, oświetleniowych, dekoracyjnych) oraz obróbka szkła technicznego;
• branżach pokrewnych – budownictwo (dekoracje architektoniczne), meblarstwo, oświetlenie, design wnętrz;
• firmach – huty szkła, warsztaty rzemieślnicze, przedsiębiorstwa z PKD 23.19.Z w sekcji C (przetwórstwo przemysłowe).

Rynek pracy obejmuje zarówno duże zakłady produkcyjne, jak i małe studia artystyczne, a zawód szczególnie pasuje do działalności wytwórczej z fizycznym lub chemicznym przetwarzaniem materiałów.

W dobie automatyzacji specjaliści z umiejętnościami manualnymi pozostają niezastąpieni w niszach artystycznych i premium.