Zdobnik ceramiki – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Podstawowe kody identyfikujące ten zawód:

Czym zajmuje się zdobnik ceramiki?

Zdobnik ceramiki wykonuje prace związane z podwyższeniem wartości estetycznej wyrobów ceramicznych.

Zawód stanowi jeden z kluczowych etapów wytwarzania wyrobów użytkowych i ozdobnych. Zdobnik maluje wyroby fajansowe, porcelitowe i porcelanowe ręcznie lub z użyciem aerografów, a także ręcznie dekoruje luksusową ceramikę stołową, galanterię użytkową i figuralną różnymi technikami zdobienia.

Główne obowiązki i zadania zawodowe

Zadania zawodowe zdobnika ceramiki obejmują:

• projektowanie wzorów zdobniczych,
• przygotowywanie surowców do zdobienia ceramiki,
• przygotowywanie narzędzi i urządzeń do zdobienia ceramiki,
• przygotowywanie powierzchni wyrobów do zdobienia,
• zdobienie wyrobów zgodnie z projektem lub opisem metodami ręcznymi lub mechanicznymi,
• wykonywanie prostych narzędzi do zdobienia,
• organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepisami BHP, ochrony ppoż., ergonomii i ochrony środowiska,
• posługiwanie się dokumentacją technologiczną wyrobów ceramicznych,
• sporządzanie odręcznych szkiców zdobień elementów i wyrobów ceramicznych,
• dobieranie surowców i półproduktów do produkcji szkliw i farb ceramicznych,
• regulowanie i utrzymywanie parametrów procesów produkcyjnych,
• kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle ceramicznym,
• ocenianie jakości surowców, półproduktów i wyrobów ceramicznych.

Techniki zdobienia

Zdobnik ceramiki może stosować następujące techniki:

• malowanie ręczne,
• malowanie natryskowe (aerografia),
• obwódkowanie,
• stemplowanie,
• nakładanie,
• fotoceramika,
• kalkografia.

Specjalizacje w zawodzie

W zawodzie zdobnika ceramiki istnieją specjalizacje wynikające z technik zdobienia i rodzaju zdobionej ceramiki:

• Malarze ręczni – malują i nanoszą farbami wielobarwnymi rysunki artystyczne o unikatowym charakterze, grawerują wzory na powierzchniach zdobionych natryskiem, wykonują zdobienia metalami szlachetnymi;
• Operatorzy maszyn – obsługują automaty lub półautomaty oraz preparują pasty farbowe o właściwościach fizykochemicznych wymaganych dla danej maszyny;
• Zdobnicy kalkomanią – przenoszą gotowy wzór dekoracji z podłoża papierowego na powierzchnię wyrobu ceramicznego (porcelany);
• Zdobnicy – szkliwią wyroby ceramiczne.

Wymogi i specjalizacja

Zawód cechuje bardzo ścisła specjalizacja – zdobnik przeszkolony do wykonywania jednego rodzaju zdobień musi być osobno przeszkolony w zakresie kolejnej metody, zanim zacznie ozdabiać wyroby z innego rodzaju tworzywa.

Pracodawcy zatrudniają w tym zawodzie osoby z:

• wykształceniem zawodowym ceramicznym (np. 311921 technik technologii ceramicznej),
• wykształceniem plastycznym w zakresie rysunku i malarstwa,
• kursem lub szkoleniem przyuczającym do zawodu (wymagane niezależnie od wykształcenia).

Wymagane cechy i predyspozycje

Wykonywanie zawodu zdobnika ceramiki wymaga posiadania następujących cech i predyspozycji:

• dobry wzrok,
• sprawność zmysłu dotyku,
• precyzja ruchów,
• podzielność uwagi.

Kompetencje nabywane podczas kształcenia

Zdobnik ceramiki, który ukończy kształcenie, potrafi m.in.:

• przygotowywać surowce i półprodukty do produkcji wyrobów ceramicznych i ich zdobienia,
• eksploatować maszyny i urządzenia produkcyjne,
• zdobić ceramikę różnymi technikami,
• oceniać jakość surowców, półproduktów i wyrobów ceramicznych,
• wykonywać badania laboratoryjne półproduktów i wyrobów ceramicznych zgodnie z normami,
• rozróżniać etapy procesu technologicznego,
• rozpoznawać wady wyrobów ceramicznych,
• stosować programy komputerowe wspomagające wykonywanie zdobienia.

Ścieżka kariery i kształcenia

Zawód zdobnika ceramiki można zdobyć na drodze kształcenia rzemieślniczego. Program edukacyjny obejmuje przedmioty takie jak:

• podstawy zdobienia wyrobów ceramicznych,
• zdobienie ceramiki,
• formowanie, suszenie i wypalanie półproduktów ceramicznych,
• przygotowywanie zestawów surowcowych w procesie produkcyjnym,
• planowanie procesów produkcji wyrobów ceramicznych,
• monitorowanie procesu wytwarzania półproduktów i wyrobów ceramicznych,
• wykonywanie badań laboratoryjnych i ocena jakości procesu produkcji wyrobów ceramicznych.

Ścieżka rozwoju zawodowego może obejmować specjalizację w jednym z opisanych wyżej obszarów, a następnie przejście do stanowisk kierowniczych lub nadzorczych w produkcji wyrobów ceramicznych.

Miejsca zatrudnienia

Zdobnik ceramiki znajduje zatrudnienie w:

• małych pracowniach ceramicznych,
• zakładach rzemieślniczych,
• dużych zakładach produkcyjnych.

W zależności od sposobu wytwarzania ceramiki w danym zakładzie zdobienie może odbywać się na różnym etapie produkcji.

Bezpieczeństwo i higiena pracy

Podczas pracy zdobnik ceramiki powinien być zaopatrzony w ochronne ubranie robocze. W trakcie rozpylania farb konieczne jest korzystanie z maseczki przeciwpyłowej. Zawód wymaga stosowania się do przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony pożarowej, ergonomii i ochrony środowiska.