Kod zawodu ZUS – 952001
Kody PKD definiujące branże, w których pracują specjaliści tego zawodu:
- PKD 11.07.Z – produkcja napojów bezalkoholowych; produkcja wód mineralnych i pozostałych wód butelkowanych,
- PKD 47.11.Z – sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych,
- PKD 47.21.Z – sprzedaż detaliczna owoców i warzyw prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
- PKD 47.22.Z – sprzedaż detaliczna mięsa i wyrobów z mięsa prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
- PKD 47.23.Z – sprzedaż detaliczna ryb, skorupiaków i mięczaków prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
- PKD 47.25.Z – sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych i bezalkoholowych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
- PKD 47.29.Z – sprzedaż detaliczna pozostałej żywności prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
- PKD 47.73.Z – sprzedaż detaliczna wyrobów farmaceutycznych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
- PKD 47.81.Z – sprzedaż detaliczna żywności, napojów i wyrobów tytoniowych prowadzona na straganach i targowiskach,
- PKD 47.89.Z – sprzedaż detaliczna pozostałych wyrobów prowadzona na straganach i targowiskach.
Charakterystyka zawodu
Uliczny sprzedawca produktów nieżywnościowych i żywności o długim terminie przydatności do spożycia to osoba prowadząca sprzedaż w wyznaczonych miejscach na otwartej przestrzeni, bez konieczności zapewniania specjalnych warunków przechowywania.
Praca odbywa się w bezpośrednim kontakcie z klientem – na straganach, targowiskach oraz w punktach sprzedażowych.
Główne obowiązki zawodowe
Zakres obowiązków ulicznego sprzedawcy obejmuje przede wszystkim obsługę sprzedaży oraz przygotowanie i utrzymanie stoiska.
Sprzedaż i obsługa klientów
W tym obszarze sprzedawca zajmuje się m.in.:
- sprzedawaniem towarów – produktów nieżywnościowych i/lub żywności o długim terminie przydatności do spożycia na otwartej przestrzeni w miejscach do tego wyznaczonych,
- zapewnianiem szybkiej i sprawnej obsługi klienta,
- przekazywaniem klientom pełnej informacji o sprzedawanych towarach (cena, nazwa, producent, właściwości, termin przydatności itp.),
- przyjmowaniem należności za sprzedany towar,
- obsługiwaniem kasy fiskalnej i wystawianiem paragonów klientom,
- przyjmowaniem i rozpatrywaniem reklamacji.
Przygotowanie i utrzymanie stoiska sprzedażowego
Do zadań związanych ze stanowiskiem należą:
- organizowanie stoiska sprzedażowego i dbanie o ekspozycję towarów,
- przygotowywanie stoiska poprzez przyjmowanie dostaw i przygotowywanie ich do sprzedaży detalicznej,
- rozpakowywanie, znakowanie i eksponowanie towaru,
- zabezpieczanie wyłożonych towarów przed uszkodzeniem i zniszczeniem,
- porządkowanie stoiska po zakończeniu sprzedaży,
- dbanie o wizerunek stoiska.
Dodatkowe zadania
Do dodatkowych obowiązków należą okresowe inwentaryzacje towaru oraz przestrzeganie przepisów BHP, ochrony ppoż. i ochrony środowiska wymaganych na stanowisku pracy.
Wymagania i kompetencje
Pracownik na tym stanowisku powinien posiadać kompetencje techniczne i miękkie, a także odpowiednie predyspozycje zdrowotne.
Kompetencje zawodowe
W codziennej pracy kluczowe są następujące umiejętności i wiedza:
- umiejętność obsługi kas fiskalnych,
- wiedza na temat sprzedawanych produktów, ich właściwości i terminów przydatności,
- umiejętność organizacji pracy w warunkach zmiennych pogodowych,
- znajomość zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
- umiejętność inwentaryzacji towaru.
Cechy osobowościowe
W pracy z klientem przydają się:
- komunikatywność i umiejętność kontaktu z ludźmi,
- uczciwość i rzetelność w obsługiwaniu pieniędzy,
- odporność na zmienne warunki atmosferyczne,
- sumienność i dążenie do utrzymania porządku,
- cierpliwość w kontaktach z klientami.
Wymagania fizyczne
Praca wymaga dobrej sprawności fizycznej i zdolności do długotrwałego stania, a także gotowości do działania w zmiennych warunkach pogodowych (deszcz, słońce, wiatr).
Wymagania zdrowotne
W sprzedaży żywności na stoiskach wymagane są aktualne badania lekarskie w kierunku nosicielstwa chorób zakaźnych i pasożytniczych.
Miejsca pracy i branże
Uliczny sprzedawca produktów nieżywnościowych i żywności o długim terminie przydatności do spożycia może pracować w:
- targach i targowiskach,
- straganach na publicznych placach,
- wyznaczonych punktach sprzedażowych w miastach,
- małych i średnich przedsiębiorstwach handlowych,
- przedsiębiorstwach zajmujących się produkcją i dystrybucją napojów bezalkoholowych,
- sklepach detalicznych (jako pracownik czasowy na stanowiskach ulicznych),
- punktach sprzedaży prowadzonych na terenie targowisk.
Zawód jest szczególnie rozpowszechniony w handlu detalicznym prowadzonym w warunkach ulicznych – głównie na targach i targowiskach w miastach oraz większych skupiskach ludności.
Ścieżka kariery i rozwoju
Możliwe kierunki rozwoju obejmują:
- Specjalizację – pogłębianie wiedzy na temat konkretnych kategorii produktów (napoje, wyroby mięsne, owoce i warzywa);
- Awans – przejście na stanowisko kierownika stoiska, kierownika punktu sprzedażowego lub kierownika handlowego;
- Rozszerzenie zakresu obowiązków – przejęcie odpowiedzialności za kilka stanowisk sprzedażowych lub zarządzanie zespołem sprzedawców;
- Zmianę sektora – przejście do pracy w sklepach stacjonarnych lub hurtowni;
- Samozatrudnienie – założenie własnej działalności gospodarczej w handlu detalicznym.
Warunki pracy
Najczęściej spotykane warunki pracy to:
- praca na otwartej przestrzeni – bezpośrednia ekspozycja na warunki pogodowe;
- praca na stojąco – wymagająca dobrej kondycji fizycznej;
- elastyczna organizacja czasu – możliwość pracy w różnych porach dnia, również w dni wolne od pracy;
- bezpośredni kontakt z klientami – wymagający umiejętności komunikacyjnych i cierpliwości;
- zmienne warunki pracy – uzależnione od pory roku i pogody.
Zobacz też:
Ubojowy, Układacz nawierzchni drogowych, Układacz-konserwator spadochronów, Uliczny sprzedawca żywności o krótkim terminie przydatności do spożycia, Uliczny zmywacz szyb samochodowych, Urbanista, Urzędnik do spraw imigracji, Urzędnik do spraw licencji, Urzędnik do spraw paszportów, Urzędnik do spraw udzielania pozwoleń na budowę, Urzędnik do spraw udzielania pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej, Urzędnik podatkowy, Urzędnik ubezpieczeń społecznych, Ustawiacz, Ustawiacz maszyn do obróbki drewna, Ustawiacz maszyn do obróbki skrawaniem