Kod zawodu ZUS – 751106
Kod PKD – PKD 47.22.Z – sprzedaż detaliczna mięsa i wyrobów z mięsa prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach.
Czym zajmuje się ubojowy?
Ubojowy dokonuje uboju zwierząt rzeźnych i obróbki poubojowej tusz. Stanowisko to wymaga wysokiego poziomu specjalizacji i odpowiedzialności ze względu na charakter pracy oraz wymagania prawne dotyczące dobrostanu zwierząt i bezpieczeństwa żywnościowego.
Główne zadania pracownika na tym stanowisku obejmują:
- przeprowadzanie oceny zwierząt przeznaczonych do uboju i kwalifikowanie ich do procesu,
- przygotowywanie zwierząt do uboju, w tym kierowanie ich specjalnymi korytarzami do stanowiska oszałamiania,
- oszałamianie zwierząt w celu pozbawienia ich przytomności przed ubojem,
- uśmiercanie i początkowe wykrwawianie zwierząt,
- wytrzewianie – otwieranie i opróżnianie jam ciała (miednicznej, brzusznej, piersiowej oraz gębowej w przypadku trzody chlewnej),
- wstępny podział tusz i ich przygotowanie do dalszej obróbki,
- pakowanie i etykietowanie produktów mięsnych zgodnie z wymogami sanitarnymi.
Wymagania i kwalifikacje
Wykonywanie zawodu ubojowego podlega ścisłym wymogom prawnym. Czynności ubojowe muszą być prowadzone przez wykwalifikowane osoby i wykonane szybko oraz skutecznie za pomocą narzędzi i urządzeń do tego przeznaczonych. Procesy pozbawienia zwierzęcia przytomności reguluje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 9 września 2004 r. (ze zmianami z 2006 r.).
Wymagane umiejętności i kwalifikacje:
- wykwalifikowanie w zakresie technik uboju i obróbki poubojowej,
- znajomość przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt i higieny pracy,
- umiejętność obsługi specjalistycznych urządzeń ubojowych,
- zdolności manualne i fizyczna sprawność,
- rzetelność i odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywnościowe.
Obowiązki pracownika ubojowego
Obowiązki zawodowe ubojowego są zróżnicowane i obejmują:
Obowiązki techniczne –
- przygotowywanie mięsa poprzez proces uboju zwierząt według standardów i wymagań sanitarnych,
- cięcie głów z odchyleniem ok. 2 cm, aby uniknąć uszkodzenia przysadki mózgowej,
- prowadzenie wytrzewiania w taki sposób, aby nie uszkodzić narządów wewnętrznych,
- zapewnienie, że na wyjmowanych narządach pozostają jak najmniejsze ilości przylegających tkanek.
Obowiązki związane z bezpieczeństwem i higieną –
- przestrzeganie bezwzględnego zakazu jedzenia i picia na stanowisku pracy,
- noszenie odpowiedniego stroju ochronnego, w tym gogli lub przyłbicy oraz masek ochronnych z wkładem filtrującym,
- uczestniczenie w okresowych instruktażach dotyczących narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne,
- stosowanie się do planu higieny i dezynfekcji stanowiska pracy.
Obowiązki dokumentacyjne – współpraca z Inspekcją Weterynaryjną, która bada tusze i narządy wewnętrzne po zakończeniu wytrzewiania.
Środowisko pracy i zagrożenia
Pracownik ubojowy pracuje w warunkach wymagających szczególnej uwagi na bezpieczeństwo. Stanowisko pracy obejmuje:
- narażenie na czynniki biologiczne – pracownik wykonuje czynności generujące powstawanie bioaerozoli,
- możliwość skaleczenia podczas pracy,
- wykonywanie wielu etapów manualnych codziennie,
- praca w chłodniach i przy specjalistycznym sprzęcie.
Zakład ubojowy musi zapewnić systematyczną i skuteczną dezynsekcję oraz deratyzację, a także stały nadzór weterynaryjny.
Branża i rodzaje pracodawców
Ubojowych zatrudniają przede wszystkim:
- Rzeźnie i zakłady mięsne – podmioty zajmujące się ubojem przemysłowym bydła i trzody chlewnej;
- Przedsiębiorstwa zajmujące się przetwórstwem mięsa – duże i średnie zakłady przetwórstwa mięsnego;
- Wyspecjalizowane sklepy mięsne – prowadzące sprzedaż detaliczną mięsa i wyrobów z mięsa;
- Hurtownie mięsne – dystrybuujące produkty do dalszych odbiorców.
Przedmiotem obrotu handlowego może być jedynie mięso pozyskane w wyniku uboju przemysłowego, prowadzonego pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej.
Obowiązki rzeźni a rola ubojowego
Warto odnotować, że rzeźnie mają zdefiniowane obowiązki prawne, w których ubojowy odgrywa kluczową rolę. Obowiązek stosowania klasyfikacji tusz wieprzowych i wołowych dotyczy wszystkich rzeźni, które w ostatnim zakończonym roku ubiły powyżej 10400 sztuk trzody chlewnej lub powyżej 3900 sztuk bydła. Pracownik ubojowy wykonuje tę pracę pod nadzorem, a rzeźnia odpowiada za prawidłowość procedur.
Ścieżka kariery i rozwoju
Ubojowy może rozwijać swoją karierę poprzez:
- Specjalizację – pogłębianie wiedzy w zakresie konkretnych rodzajów uboju (bydło, trzoda chlewna, drób);
- Awans – przejście na stanowisko kierownicze lub stanowiska związane z kontrolą jakości;
- Dodatkowe kwalifikacje – certyfikaty w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego, inspektora zdrowotności;
- Zmianę branży – przejście do przetwórstwa mięsa, handlu lub zarządzania w sektorze mięsnym.
Zobacz też:
Układacz nawierzchni drogowych, Układacz-konserwator spadochronów, Uliczny sprzedawca produktów nieżywnościowych / żywności o długim terminie przydatności do spożycia, Uliczny sprzedawca żywności o krótkim terminie przydatności do spożycia, Uliczny zmywacz szyb samochodowych, Urbanista, Urzędnik do spraw imigracji, Urzędnik do spraw licencji, Urzędnik do spraw paszportów, Urzędnik do spraw udzielania pozwoleń na budowę, Urzędnik do spraw udzielania pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej, Urzędnik podatkowy, Urzędnik ubezpieczeń społecznych, Ustawiacz, Ustawiacz maszyn do obróbki drewna, Ustawiacz maszyn do obróbki skrawaniem