Kod zawodu ZUS dla inżyniera urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym to 215203. Dobór odpowiedniego kodu PKD zależy od profilu działalności firmy oraz zakresu świadczonych usług.
Aby ułatwić dopasowanie profilu działalności, poniżej przedstawiono najczęściej wykorzystywane kody PKD wraz z opisami:
| Kod PKD | Opis działalności |
|---|---|
| 29.10.D | produkcja pojazdów samochodowych do przewozu towarów |
| 30.30.Z | produkcja statków powietrznych, statków kosmicznych i podobnych maszyn |
| 33.12.Z | naprawa i konserwacja maszyn |
| 33.17.Z | naprawa i konserwacja pozostałego sprzętu transportowego |
| 49.50.B | transport rurociągowy pozostałych towarów |
| 49.50.A | transport rurociągami paliw gazowych |
| 63.11.Z | przetwarzanie danych; zarządzanie stronami internetowymi i podobna działalność |
Zawód inżyniera urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym (SRK) polega na projektowaniu, utrzymaniu i nadzorze nad systemami zapewniającymi bezpieczeństwo ruchu pociągów. Specjalista SRK projektuje urządzenia i systemy sterowania ruchem, kieruje robotami budowlanymi przy tych systemach dopuszczonych do stosowania oraz sprawuje nad nimi kontrolę techniczną.
Czym zajmuje się inżynier SRK?
Systemy SRK pełnią rolę podobną do wieży kontroli lotów – monitorują pozycję pociągów, zapobiegają kolizjom, sterują sygnalizacją, przestawiają rozjazdy i zwrotnice, optymalizują rozkłady jazdy oraz reagują na awarie. Zapewniają bezpieczną obsługę przebiegów pociągowych i manewrowych na stacjach oraz posterunkach, uwzględniając zależności logiczne między elementami infrastruktury.
Zakres SRK obejmuje m.in. następujące obszary techniczne:
- urządzenia zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym,
- blokady liniowe i stacyjne,
- systemy sygnalizacji,
- urządzenia przejazdowe,
- systemy kontroli pociągów (np. SHP, ETCS),
- zasilanie i infrastruktura energetyczna SRK,
- systemy łączności (GSM-R i telekomunikacja kolejowa).
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki inżyniera SRK łączą projektowanie, utrzymanie, kontrolę oraz nadzór. Główne zadania to:
- utrzymanie w sprawności technicznej urządzeń i systemów SRK poprzez konserwację, przeglądy i naprawy bieżące,
- projektowanie systemów i urządzeń sterowania ruchem kolejowym,
- opracowywanie dokumentacji projektowej urządzeń SRK na stacjach, liniach kolejowych i skrzyżowaniach z drogami kolejowymi,
- testowanie i doskonalenie urządzeń oraz systemów automatyki SRK,
- udział w certyfikacji i dopuszczaniu do stosowania urządzeń SRK,
- przeprowadzanie kontroli wyrobów kolejowych pod kątem zgodności z typem na podstawie świadectw Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego,
- nadzór i kontrola techniczna wytwarzania elementów urządzeń SRK,
- udział w inwestycjach: instalacja, konfiguracja, programowanie i testowanie systemów liniowych oraz stacyjnych,
- kontrola stanu technicznego infrastruktury kolejowej (stacyjne i liniowe SRK, urządzenia przejazdowe, telekomunikacja kolejowa) względem warunków technicznych i wymagań eksploatacyjnych dla bezpiecznego prowadzenia ruchu.
Dodatkowe zadania obejmują opracowywanie okresowych ocen stanu bezpieczeństwa w transporcie kolejowym w zakresie utrzymania urządzeń SRK i telekomunikacji kolejowej.
Projektanci SRK analizują wymagania inwestora, tworzą modele logiki systemu, definiują zależności (np. między zwrotnicami a sygnałami), projektują reakcje awaryjne oraz przeprowadzają symulacje działania.
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować jako inżynier SRK, potrzebne jest wykształcenie wyższe techniczne (preferowane kierunki: kolejowe, automatyka, elektronika, mechatronika). Kluczowe są uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej kolejowej w zakresie sterowania ruchem kolejowym (SRK), które umożliwiają projektowanie, kierowanie robotami, nadzór autorski oraz pełnienie funkcji inspektora nadzoru.
Wymagana wiedza obejmuje:
- instrukcje PKP PLK (np. Ie-1, Ie-4, Ie-7, Ie-12),
- normy CENELEC, IEC, ERTMS/ETCS,
- zasady fail-safe i redundancji,
- prawo budowlane oraz warunki techniczne dla budowli kolejowych.
Posiadacze uprawnień ponoszą pełną odpowiedzialność cywilną i karną za projekty, decyzje techniczne oraz nadzór. Doświadczenie praktyczne (np. montaż sygnalizatorów, uruchomienia, nadzór nad rozjazdami) jest niezbędne do uzyskania uprawnień i zdania egzaminu ustnego.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Karierę często rozpoczyna się od stanowiska technika lub asystenta w firmach kolejowych, następnie przechodzi się na role projektanta lub konserwatora SRK. Z uprawnieniami możliwy jest awans na kierownika robót/budowy, inspektora nadzoru czy koordynatora projektów inwestycyjnych.
Przykładowe kierunki rozwoju obejmują:
- uzyskiwanie uprawnień kolejowych SRK (wykonawczych i projektowych),
- szkolenia z nowych systemów (ETCS, GSM-R),
- certyfikaty z norm bezpieczeństwa i automatyki,
- udział w inwestycjach PKP PLK oraz modernizacjach linii.
Perspektywy są stabilne dzięki unijnym funduszom na rozwój kolei (w tym modernizacjom ERTMS).
Gdzie pracować – firmy i branże
Inżynierowie SRK pracują głównie w branży kolejowej i transportowej. Przykładowe miejsca zatrudnienia to:
- PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (PLK) – zarządca infrastruktury;
- producenci i serwisy urządzeń SRK – firmy automatyki kolejowej i utrzymania systemów;
- firmy budowlane kolejowe – wykonawstwo i modernizacje inwestycji liniowych oraz stacyjnych;
- urzędy i instytucje nadzoru (np. UTK) – certyfikacja wyrobów i nadzór techniczny;
- branże pokrewne – transport rurociągowy, produkcja sprzętu transportowego, konserwacja maszyn.
Zawód łączy innowacje technologiczne z misją bezpieczeństwa, oferując stabilność i wysokie wymagania profesjonalne w dynamicznie rozwijającym się sektorze kolei.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony danych, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor praktycznej nauki zawodu, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instruktor terapii uzależnień, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Introligator poligraficzny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk, Inżynier elektryk automatyk, Inżynier energetyki, Inżynier geodeta – fotogrametria i teledetekcja, Inżynier geodeta – geodezja górnicza, Inżynier geodeta – geodezja inżynieryjno-przemysłowa, Inżynier geodeta – geodezja urządzania terenów rolnych i leśnych, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier geodeta – geomatyka, Inżynier geodeta – kataster i gospodarka nieruchomościami, Inżynier geofizyk – geofizyka górnicza, Inżynier geolog – geologia górnicza i poszukiwawcza, Inżynier geolog – hydrologia górnicza, Inżynier geotechnik, Inżynier gospodarki przestrzennej, Inżynier górnik – górnictwo odkrywkowe, Inżynier górnik – górnictwo otworowe, Inżynier górnik – górnictwo podziemne, Inżynier górnik – wiertnictwo, Inżynier hutnik, Inżynier Internetu rzeczy, Inżynier inżynierii chemicznej, Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej, Inżynier inżynierii materiałowej, Inżynier inżynierii materiałów syntetycznych, Inżynier inżynierii środowiska – gazowe urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier inżynierii środowiska – gospodarka wodna i hydrologia, Inżynier inżynierii środowiska – instalacje sanitarne, Inżynier inżynierii środowiska – melioracje, Inżynier inżynierii środowiska – oczyszczanie miast i gospodarka odpadami, Inżynier inżynierii środowiska – systemy wodociągowe i kanalizacyjne, Inżynier kliniczny, Inżynier leśnictwa, Inżynier mechanik – cieplno-mechaniczne urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia do obróbki metali, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia przemysłowe, Inżynier mechanik – mechanika precyzyjna, Inżynier mechanik – środki transportu, Inżynier mechanik – technologia mechaniczna, Inżynier mechanik lotniczy, Inżynier mechanizacji rolnictwa, Inżynier mechatronik, Inżynier normowania pracy, Inżynier odlewnik, Inżynier ogrodnictwa, Inżynier optyk, Inżynier organizacji i planowania produkcji, Inżynier papiernictwa, Inżynier poligrafii, Inżynier postępowania z odpadami promieniotwórczymi, Inżynier pożarnictwa, Inżynier procesu malowania, Inżynier rolnictwa, Inżynier ruchu drogowego, Inżynier ruchu kolejowego, Inżynier rybactwa, Inżynier spawalnik, Inżynier sprzedaży, Inżynier sprzedaży technologii i usług teleinformatycznych, Inżynier systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, Inżynier systemów i sieci komputerowych, Inżynier systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Inżynier techniki świetlnej, Inżynier technologii betonów, Inżynier technologii ceramiki, Inżynier technologii chemicznej, Inżynier technologii drewna, Inżynier technologii przetwórstwa skóry, Inżynier technologii szkła, Inżynier technologii żywności, Inżynier teleinformatyk, Inżynier telekomunikacji, Inżynier transportu drogowego, Inżynier transportu kolejowego, Inżynier urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, Inżynier utrzymania ruchu, Inżynier włókiennik, Inżynier zaopatrzenia, transportu i magazynowania, Inżynier zootechniki
