Kod zawodu ZUS: 214307. Pasujące kody PKD: 74.90.Z (Pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna, gdzie indziej niesklasyfikowana) oraz 80.20.Z (Działalność ochroniarska w zakresie obsługi systemów bezpieczeństwa).
Czym zajmuje się inżynier systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej?
Inżynier systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej to specjalista odpowiedzialny za zapewnienie bezpieczeństwa w środowiskach wykorzystujących promieniowanie jonizujące, substancje promieniotwórcze lub urządzenia generujące promieniowanie, takie jak reaktory jądrowe, laboratoria izotopowe czy pracownie rentgenowskie.
Głównym celem jego pracy jest minimalizacja ryzyka dla ludzi, środowiska i infrastruktury poprzez projektowanie, wdrażanie i nadzór nad systemami bezpieczeństwa jądrowego oraz ochrony radiologicznej. Specjalista prowadzi badania samodzielnie lub w zespołach wielobranżowych, analizuje stan bezpieczeństwa, kontroluje obiekty jądrowe, projektuje układy i urządzenia, a także uczestniczy w licencjonowaniu i tworzeniu norm prawnych.
Zawód ten zyskuje na znaczeniu wraz z rozwojem energetyki jądrowej w Polsce, gdzie planowana budowa elektrowni jądrowych zwiększa zapotrzebowanie na takich ekspertów.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki inżyniera obejmują szeroki zakres działań technicznych, analitycznych i nadzorczych. Kluczowe zadania to:
- opracowywanie nowych lub ulepszanie istniejących systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
- prowadzenie analiz i ocen stanu bezpieczeństwa jądrowego oraz ochrony radiologicznej, zwłaszcza dla obiektów jądrowych,
- kontrolowanie bieżącego stanu bezpieczeństwa, w tym monitoringu radiacyjnego środowiska na skalę lokalną, wojewódzką lub krajową,
- dokonywanie ocen narażenia indywidualnego osób zawodowo narażonych na promieniowanie,
- projektowanie, wdrażanie i eksploatacja systemów, układów oraz urządzeń bezpieczeństwa dla obiektów jądrowych, w tym energetyki jądrowej i reaktorów badawczych,
- nadzorowanie remontów, napraw i likwidacji obiektów jądrowych pod kątem spełniania wymagań bezpieczeństwa,
- udział w opracowywaniu dokumentów normatywnych oraz procesie licencjonowania obiektów jądrowych,
- studiowanie światowych i krajowych osiągnięć w dziedzinie oraz ich wdrażanie w nowych projektach,
- nadzorowanie prac w sferze projektowania lub eksploatacji systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej.
Te zadania wymagają wyjątkowej precyzji, ponieważ błędy mogą prowadzić do poważnych zagrożeń radiologicznych.
Wymagania edukacyjne i kwalifikacje
Aby podjąć pracę w tym zawodzie, konieczne jest wykształcenie wyższe w naukach ścisłych, zwłaszcza inżynierskich, z obowiązkową znajomością podstaw fizyki jądrowej i ochrony radiologicznej (oddziaływanie promieniowania na materię). Preferowane specjalizacje obejmują:
- inżynierię materiałową,
- elektrotechnikę,
- techniczną fizykę jądrową.
Kompetencje i predyspozycje przydatne w zawodzie to:
- zdolności techniczne do obsługi narzędzi, sprzętu kontrolno‑pomiarowego i obliczeniowego,
- predyspozycje badawcze do śledzenia postępu naukowego i pracy z danymi,
- dobra spostrzegawczość i dyscyplina w obserwacji przyrządów,
- bardzo dobry stan zdrowia oraz świadomość pracy w narażeniu na promieniowanie jonizujące.
Certyfikaty i doświadczenie w monitoringu radiacyjnym oraz licencjonowaniu obiektów jądrowych są dużym atutem.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Kariera zwykle zaczyna się od stanowisk juniorskich w laboratoriach lub firmach konsultingowych, gdzie asystuje się w analizach i monitoringu. Z czasem możliwy jest awans na inżyniera projektanta systemów bezpieczeństwa lub specjalistę ds. licencjonowania, a na wyższych szczeblach – kierownika projektów jądrowych lub eksperta w instytucjach regulacyjnych.
Rozwój obejmuje studia podyplomowe z fizyki jądrowej, kursy z norm IAEA (Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej) oraz udział w międzynarodowych konferencjach. W Polsce kluczowe są uprawnienia i certyfikaty Państwowej Agencji Atomistyki (PAA). Kariera może prowadzić do ról w energetyce jądrowej, badaniach naukowych lub nadzorze rządowym.
Miejsca pracy i branże
Absolwenci pracują w:
- Energetyce jądrowej – elektrownie, reaktory badawcze (np. przyszłe inwestycje PGE);
- Instytucjach regulacyjnych – PAA, Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ);
- Przemysłowych zakładach radiologicznych – laboratoria medyczne, przemysłowe instalacje izotopowe;
- Firmach konsultingowych i badawczych – projekty systemów bezpieczeństwa, analizy ryzyka;
- Sektorze obronnym i naukowym – instytuty badawcze, wojsko (np. WAT).
Zapotrzebowanie rośnie wraz z planami budowy elektrowni jądrowych w Polsce.
Ryzyka i perspektywy
Zawód wiąże się z ekspozycją na promieniowanie, co wymaga ścisłego przestrzegania norm, procedur oraz stałego monitoringu dawki. Dzięki nowoczesnym systemom ochrony ryzyko jest kontrolowane i mierzalne.
Perspektywy zatrudnienia są bardzo dobre – rozwój energetyki jądrowej tworzy tysiące miejsc pracy, z wynagrodzeniami powyżej średniej rynkowej dla inżynierów specjalistycznych.
Ten zawód łączy pasję do nauki z misją ochrony społeczeństwa przed niewidzialnymi zagrożeniami.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony danych, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor praktycznej nauki zawodu, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instruktor terapii uzależnień, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Introligator poligraficzny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk, Inżynier elektryk automatyk, Inżynier energetyki, Inżynier geodeta – fotogrametria i teledetekcja, Inżynier geodeta – geodezja górnicza, Inżynier geodeta – geodezja inżynieryjno-przemysłowa, Inżynier geodeta – geodezja urządzania terenów rolnych i leśnych, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier geodeta – geomatyka, Inżynier geodeta – kataster i gospodarka nieruchomościami, Inżynier geofizyk – geofizyka górnicza, Inżynier geolog – geologia górnicza i poszukiwawcza, Inżynier geolog – hydrologia górnicza, Inżynier geotechnik, Inżynier gospodarki przestrzennej, Inżynier górnik – górnictwo odkrywkowe, Inżynier górnik – górnictwo otworowe, Inżynier górnik – górnictwo podziemne, Inżynier górnik – wiertnictwo, Inżynier hutnik, Inżynier Internetu rzeczy, Inżynier inżynierii chemicznej, Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej, Inżynier inżynierii materiałowej, Inżynier inżynierii materiałów syntetycznych, Inżynier inżynierii środowiska – gazowe urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier inżynierii środowiska – gospodarka wodna i hydrologia, Inżynier inżynierii środowiska – instalacje sanitarne, Inżynier inżynierii środowiska – melioracje, Inżynier inżynierii środowiska – oczyszczanie miast i gospodarka odpadami, Inżynier inżynierii środowiska – systemy wodociągowe i kanalizacyjne, Inżynier kliniczny, Inżynier leśnictwa, Inżynier mechanik – cieplno-mechaniczne urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia do obróbki metali, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia przemysłowe, Inżynier mechanik – mechanika precyzyjna, Inżynier mechanik – środki transportu, Inżynier mechanik – technologia mechaniczna, Inżynier mechanik lotniczy, Inżynier mechanizacji rolnictwa, Inżynier mechatronik, Inżynier normowania pracy, Inżynier odlewnik, Inżynier ogrodnictwa, Inżynier optyk, Inżynier organizacji i planowania produkcji, Inżynier papiernictwa, Inżynier poligrafii, Inżynier postępowania z odpadami promieniotwórczymi, Inżynier pożarnictwa, Inżynier procesu malowania, Inżynier rolnictwa, Inżynier ruchu drogowego, Inżynier ruchu kolejowego, Inżynier rybactwa, Inżynier spawalnik, Inżynier sprzedaży, Inżynier sprzedaży technologii i usług teleinformatycznych, Inżynier systemów i sieci komputerowych, Inżynier systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Inżynier techniki świetlnej, Inżynier technologii betonów, Inżynier technologii ceramiki, Inżynier technologii chemicznej, Inżynier technologii drewna, Inżynier technologii przetwórstwa skóry, Inżynier technologii szkła, Inżynier technologii żywności, Inżynier teleinformatyk, Inżynier telekomunikacji, Inżynier transportu drogowego, Inżynier transportu kolejowego, Inżynier urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, Inżynier urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym, Inżynier utrzymania ruchu, Inżynier włókiennik, Inżynier zaopatrzenia, transportu i magazynowania, Inżynier zootechniki
