Inżynier odlewnik to specjalista odpowiedzialny za opracowywanie i nadzorowanie procesów technologicznych produkcji odlewów z żeliwa, staliwa oraz stopów metali nieżelaznych, takich jak miedź, aluminium, cynk czy ołów.
Kod zawodu w klasyfikacji ZUS: 214607. Pasujące kody PKD: 25.12.Z (produkcja metalowych elementów stolarki budowlanej), 25.50.Z (kucie, prasowanie, wytłaczanie i walcowanie metali; metalurgia proszków) oraz 33.11.Z (naprawa i konserwacja metalowych wyrobów gotowych).
Zawód łączy wiedzę inżynierską z praktyką produkcyjną, kładąc nacisk na innowacje, optymalizację i jakość odlewów dla przemysłu maszynowego, motoryzacyjnego i budowlanego.
Inżynierowie odlewnicy pracują w odlewniach, biurach technologicznych i projektowych oraz w ośrodkach naukowo-badawczych, gdzie prowadzą badania i wdrażają nowe technologie.
Czym zajmuje się inżynier odlewnik?
Inżynier odlewnik opracowuje procesy technologiczne wykonywania odlewów o określonych właściwościach oraz organizuje i nadzoruje wytapianie metali przy użyciu różnych agregatów i urządzeń odlewniczych.
Kluczowe jest rozwiązywanie problemów technologicznych – od doboru surowców po wykańczanie gotowych elementów. Automatyzacja i komputerowe wspomaganie projektowania (CAD/CAE) umożliwiają precyzyjną optymalizację procesów, sterowanie produkcją oraz skuteczną kontrolę jakości i kosztów.
W odróżnieniu od techników odlewników czy formierzy, którzy skupiają się na bezpośredniej obsłudze maszyn i form, inżynier odlewnik działa na poziomie strategicznym – projektuje procesy, prowadzi badania i współpracuje w zespołach interdyscyplinarnych.
Obowiązki inżyniera odlewnika
Obowiązki obejmują szeroki zakres zadań – od badań po nadzór operacyjny. Główne zadania obejmują:
- prace badawcze i analizy – doskonalenie procesów produkcyjnych pod kątem jakości, ekonomiki i ekologii;
- dobór metod i parametrów odlewania – rozwiązywanie problemów z przygotowaniem wsadu (złom, zaprawy, odtleniacze, topniki, rafinatory, modyfikatory, środki odgazowujące) oraz wyborem agregatów i urządzeń pomocniczych;
- mechanizacja i automatyzacja – planowanie rozwiązań, warunków wytapiania, obróbki pozapiecowej i zalewania form;
- wykańczanie i naprawa odlewów – nadzór nad procesami obróbki, korekt i regeneracji;
- metodyka kontroli – opracowywanie systemów badań jakości stopów i odlewów;
- dokumentacja techniczna – tworzenie instrukcji obsługi maszyn i instrukcji roboczych dla stanowisk pracy;
- warunki techniczne – definiowanie wymagań wykonania i odbioru odlewów z żeliwa, staliwa i metali nieżelaznych;
- BHP i koszty – współdziałanie w ustalaniu warunków BHP oraz analizach kosztów produkcji;
- projektowanie i konstrukcja – projektowanie wydziałów odlewni, konstruowanie maszyn i urządzeń oraz określanie parametrów obróbki cieplnej i powierzchniowej;
- wspomaganie komputerowe – stosowanie CAD/CAE/MES do projektowania, optymalizacji, sterowania produkcją oraz kontroli jakości i kosztów.
Tak zaprojektowany nadzór gwarantuje, że odlewy do silników, turbin, pomp czy armatury spełniają normy i powstają efektywnie.
Wymagania i predyspozycje
Aby zostać inżynierem odlewnikiem, potrzebne jest wykształcenie wyższe techniczne. Polecane kierunki to:
- Metalurgia – ze specjalnością odlewnictwo;
- Innowacje produktowe i procesowe w odlewnictwie – studia ukierunkowane na wdrażanie nowoczesnych technologii;
- Inżynieria materiałowa – ze specjalnością technologie kształtowania właściwości nadstopów.
Wymagana jest biegła obsługa komputera (w tym oprogramowanie CAD/CAE do symulacji procesów odlewniczych) oraz znajomość języków obcych, co ułatwia pracę w międzynarodowych firmach. Kluczowe predyspozycje to:
- uzdolnienia techniczne i rachunkowe,
- logiczne i twórcze myślenie,
- dokładność, skrupulatność oraz precyzyjne posługiwanie się urządzeniami pomiarowymi,
- dobra sprawność fizyczna, dociekliwość i cierpliwość,
- umiejętności organizacyjne i interpersonalne (przekonywanie zespołu).
W pracy liczy się odporność na stres, odpowiedzialność za złożone procesy oraz rozwinięta wyobraźnia przestrzenna.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Ścieżka kariery zwykle zaczyna się od studiów inżynierskich (ok. 7 semestrów), po których absolwent podejmuje pracę jako technolog odlewnik lub asystent w odlewni. Praktyka na niższych stanowiskach (np. technik odlewnik) przyspiesza awans.
Możliwe etapy kariery obejmują:
- Młodszy inżynier/technolog – nadzór bieżącej produkcji i analiza defektów;
- Inżynier odlewnik – samodzielne projektowanie procesów i prowadzenie badań;
- Kierownik wydziału odlewni lub główny technolog – zarządzanie zespołem i optymalizacja całej linii;
- Specjalista ds. innowacji/R&D – wdrażanie nowych technologii, m.in. zrobotyzowanego odlewnictwa.
Rozwój wspomagają certyfikaty (symulacje odlewnicze, BHP, ISO 9001), studia podyplomowe z inżynierii materiałowej oraz MBA dla ról menedżerskich. Trendy Industry 4.0 – automatyzacja i AI w kontroli jakości – otwierają drogę do ról związanych ze zrównoważoną produkcją.
Gdzie pracować jako inżynier odlewnik – branże i firmy
Inżynierowie odlewnicy znajdują zatrudnienie w branżach związanych z metalurgią i produkcją. Najczęstsze obszary to:
| Branża | Przykładowe zastosowania odlewów | Pasujący kod PKD |
|---|---|---|
| Maszynowa i motoryzacyjna | Elementy silników, turbin, pomp | 25.50.Z |
| Budowlana i stolarka | Metalowe elementy drzwi, okien, konstrukcje | 25.12.Z |
| Serwis i konserwacja | Naprawa maszyn, urządzeń metalowych | 33.11.Z |
| Energetyka i instalacje | Piece CO, armatura wodociągowa | 25.50.Z |
Pracodawcy to odlewnie żeliwa i aluminium (w tym z obróbką mechaniczną), huty, firmy motoryzacyjne oraz zakłady zrobotyzowane. Oferty pojawiają się w dużych koncernach, specjalistycznych odlewniach i instytutach badawczych (np. IMN w Gliwicach).
Perspektywy i wyzwania
Zawód jest stabilny dzięki stałemu popytowi na precyzyjne odlewy w przemyśle 4.0, ale wymaga adaptacji do wymogów ekologii (redukcja emisji) oraz rosnącej automatyzacji.
Wynagrodzenia zależą od doświadczenia – juniorzy zarabiają ok. 5–7 tys. zł brutto, a seniorzy powyżej 12 tys. zł (dane rynkowe z portali pracy). Wyzwania to m.in. praca w warunkach wysokich temperatur i hałasu, z naciskiem na rygorystyczne BHP.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony danych, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor praktycznej nauki zawodu, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instruktor terapii uzależnień, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Introligator poligraficzny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk, Inżynier elektryk automatyk, Inżynier energetyki, Inżynier geodeta – fotogrametria i teledetekcja, Inżynier geodeta – geodezja górnicza, Inżynier geodeta – geodezja inżynieryjno-przemysłowa, Inżynier geodeta – geodezja urządzania terenów rolnych i leśnych, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier geodeta – geomatyka, Inżynier geodeta – kataster i gospodarka nieruchomościami, Inżynier geofizyk – geofizyka górnicza, Inżynier geolog – geologia górnicza i poszukiwawcza, Inżynier geolog – hydrologia górnicza, Inżynier geotechnik, Inżynier gospodarki przestrzennej, Inżynier górnik – górnictwo odkrywkowe, Inżynier górnik – górnictwo otworowe, Inżynier górnik – górnictwo podziemne, Inżynier górnik – wiertnictwo, Inżynier hutnik, Inżynier Internetu rzeczy, Inżynier inżynierii chemicznej, Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej, Inżynier inżynierii materiałowej, Inżynier inżynierii materiałów syntetycznych, Inżynier inżynierii środowiska – gazowe urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier inżynierii środowiska – gospodarka wodna i hydrologia, Inżynier inżynierii środowiska – instalacje sanitarne, Inżynier inżynierii środowiska – melioracje, Inżynier inżynierii środowiska – oczyszczanie miast i gospodarka odpadami, Inżynier inżynierii środowiska – systemy wodociągowe i kanalizacyjne, Inżynier kliniczny, Inżynier leśnictwa, Inżynier mechanik – cieplno-mechaniczne urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia do obróbki metali, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia przemysłowe, Inżynier mechanik – mechanika precyzyjna, Inżynier mechanik – środki transportu, Inżynier mechanik – technologia mechaniczna, Inżynier mechanik lotniczy, Inżynier mechanizacji rolnictwa, Inżynier mechatronik, Inżynier normowania pracy, Inżynier ogrodnictwa, Inżynier optyk, Inżynier organizacji i planowania produkcji, Inżynier papiernictwa, Inżynier poligrafii, Inżynier postępowania z odpadami promieniotwórczymi, Inżynier pożarnictwa, Inżynier procesu malowania, Inżynier rolnictwa, Inżynier ruchu drogowego, Inżynier ruchu kolejowego, Inżynier rybactwa, Inżynier spawalnik, Inżynier sprzedaży, Inżynier sprzedaży technologii i usług teleinformatycznych, Inżynier systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, Inżynier systemów i sieci komputerowych, Inżynier systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Inżynier techniki świetlnej, Inżynier technologii betonów, Inżynier technologii ceramiki, Inżynier technologii chemicznej, Inżynier technologii drewna, Inżynier technologii przetwórstwa skóry, Inżynier technologii szkła, Inżynier technologii żywności, Inżynier teleinformatyk, Inżynier telekomunikacji, Inżynier transportu drogowego, Inżynier transportu kolejowego, Inżynier urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, Inżynier urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym, Inżynier utrzymania ruchu, Inżynier włókiennik, Inżynier zaopatrzenia, transportu i magazynowania, Inżynier zootechniki
