Kod zawodu ZUS: 214305
Kody PKD – przykładowe pozycje właściwe dla tego stanowiska to:
- PKD 38.22.Z – przetwarzanie i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych,
- PKD 38.21.Z – obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne,
- PKD 38.32.Z – odzysk surowców z materiałów segregowanych,
- PKD 71.12.Z – działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne,
- PKD 19.20.Z – wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej.
Charakterystyka zawodu
Inżynier środowiska (oczyszczanie miast i gospodarka odpadami) to specjalista odpowiedzialny za ochronę środowiska naturalnego poprzez projektowanie i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań minimalizujących negatywny wpływ działalności człowieka.
Zawód łączy wiedzę z nauk przyrodniczych, inżynierii i technologii, aby opracowywać strategie sprzyjające zrównoważonemu rozwojowi.
Głównym zakresem działania jest prowadzenie badań, opracowywanie i ulepszanie koncepcji oraz metod składowania odpadów w miejscach ich powstawania, transportu odpadów oraz technologii ich unieszkodliwiania. Inżynier doradza w sprawach technicznych i ekonomicznych procesów unieszkodliwiania odpadów, stosowania urządzeń do zbierania odpadów oraz środków transportowych.
Praca w tym zawodzie wymaga analizy procesów przemysłowych, transportowych i urbanistycznych, identyfikowania źródeł zanieczyszczeń oraz proponowania alternatywnych metod ochrony zasobów naturalnych.
Obowiązki i zadania zawodowe
Zakres codziennych zadań obejmuje m.in. następujące obszary:
- Doradzanie i projektowanie – najbardziej sprawnych systemów gromadzenia, transportu i utylizacji odpadów bytowych i przemysłowych;
- Opracowywanie projektów – wysypisk śmieci oraz gospodarki odpadami przemysłowymi, w zależności od ich rodzaju i metody utylizacji (kompostowanie, spalanie);
- Opracowywanie zaleceń – dotyczących metod pracy oraz kolejności operacji technologicznych w miejscu powstawania odpadów, składowaniu, transporcie i utylizacji;
- Doradzanie w sprawach lokalizacji – zakładów zbierania i unieszkodliwiania odpadów bytowych i przemysłowych;
- Obliczanie kosztów – projektowania i eksploatacji przedsiębiorstw zajmujących się usuwaniem i utylizacją odpadów;
- Analiza i wdrażanie nowych technologii – minimalizujących ilość odpadów oraz usprawniających ich usuwanie i unieszkodliwianie;
- Opiniowanie i testowanie – nowego sprzętu i taboru do gromadzenia, transportu i utylizacji odpadów;
- Eksploatacja istniejących składowisk – nadzór nad bieżącym funkcjonowaniem i bezpieczeństwem środowiskowym;
- Prowadzenie konsultacji – w zakresie nowych rozwiązań w zbieraniu, transporcie, unieszkodliwianiu oraz powtórnym wykorzystaniu odpadów jako surowców wtórnych;
- Ustalanie standardów – tworzenie i wdrażanie procedur kontroli jakości oraz operacyjnej efektywności systemów;
- Nadzór nad zespołami – w obszarze projektowania, budowy i eksploatacji instalacji komunalnych;
- Zadania administracyjne – w służbach publicznych związanych z ochroną powierzchni Ziemi i środowiska.
Wymagania i ścieżka edukacyjna
Wykształcenie
Warunkiem podjęcia pracy jest uzyskanie wyższego wykształcenia technicznego (co najmniej tytuł inżyniera). Pracodawcy najczęściej wymagają dyplomów z kierunków takich jak:
- inżynieria środowiska ze specjalizacją gospodarka odpadami,
- inżynieria wody, ścieków i utylizacji odpadów,
- gospodarka energią i odpadami,
- gospodarka ściekami i odpadami,
- inżynieria terenów zurbanizowanych.
Uprawnienia zawodowe
Inżynier środowiska może uzyskać uprawnienia budowlane, które dają możliwość:
- projektowania i nadzorowania – instalacji kanalizacyjnych, wodociągowych, wentylacyjnych, cieplnych i gazowych;
- pełnienia funkcji – kierownika budowy lub inspektora nadzoru;
- realizacji inwestycji – w obszarze gospodarki odpadami, oczyszczania ścieków, retencji wód i systemów energetycznych.
Ścieżka do uprawnień wymaga ukończenia studiów inżynierskich (I stopnia) i minimum 1,5 roku praktyki wykonawczej, a następnie zdania egzaminu kwalifikacyjnego.
Branże i miejsca pracy
Inżynierowie środowiska znajdują zatrudnienie w następujących obszarach:
- przedsiębiorstwach zarządzających infrastrukturą komunalną – miejskie przedsiębiorstwa oczyszczania, zakłady przetwarzania odpadów, przedsiębiorstwa wodociągowe i kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków;
- biurach projektowych – firmy świadczące usługi dla gospodarki komunalnej;
- zakładach przemysłowych – w powiązaniu z infrastrukturą miejską oraz inżynierią i ochroną środowiska;
- urzędach administracji – państwowej i samorządowej;
- placówkach naukowych i edukacyjnych – uczelnie, szkoły techniczne oraz jednostki naukowo-badawcze.
W przedsiębiorstwach wodno-kanalizacyjnych i oczyszczalniach ścieków inżynierowie odpowiadają za eksploatację i modernizację sieci oraz urządzeń, a także projektowanie i nadzór nad przebudową stacji uzdatniania wody czy budową oczyszczalni.
Ścieżka kariery i rozwoju
Zawód oferuje realną ścieżkę do samodzielności zawodowej i awansu do większych projektów. Inżynierowie mogą:
- kierować robotami – przy sieciach kanalizacyjnych i instalacjach sanitarnych;
- projektować instalacje – sanitarne w obiektach mieszkalnych i użyteczności publicznej;
- prowadzić budowy – zbiorników retencyjnych i obiektów hydrotechnicznych;
- awansować do ról kierowniczych – w nadzorze technicznym i zarządzaniu projektami.
Możliwości rozwoju zawodowego wiążą się ze zdobywaniem doświadczenia praktycznego oraz specjalizacją w wybranych obszarach (np. gospodarka odpadami, inżynieria wody i ścieków, tereny zurbanizowane).
Kompetencje i umiejętności
Oprócz wiedzy technicznej inżynier środowiska powinien wyróżniać się następującymi kompetencjami:
- umiejętności komunikacyjne – skuteczne przekonywanie decydentów i społeczności lokalnych do wdrażania rozwiązań proekologicznych;
- współpraca interdyscyplinarna – działania z biologami, chemikami, urbanistami i zespołami operacyjnymi;
- znajomość przepisów – prawa środowiskowego i zasad ochrony zasobów naturalnych;
- zarządzanie projektami i budżetami – planowanie, harmonogramowanie i kontrola kosztów.
Znaczenie zawodu
Inżynier środowiska pełni kluczową rolę w ochronie ekosystemów i zapewnieniu zrównoważonego rozwoju miast. W obliczu rosnących wyzwań ekologicznych zawód ten zyskuje na znaczeniu, zwłaszcza w obszarach gospodarki odpadami, czystości przestrzeni publicznych i ochrony zasobów wodnych.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony danych, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor praktycznej nauki zawodu, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instruktor terapii uzależnień, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Introligator poligraficzny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk, Inżynier elektryk automatyk, Inżynier energetyki, Inżynier geodeta – fotogrametria i teledetekcja, Inżynier geodeta – geodezja górnicza, Inżynier geodeta – geodezja inżynieryjno-przemysłowa, Inżynier geodeta – geodezja urządzania terenów rolnych i leśnych, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier geodeta – geomatyka, Inżynier geodeta – kataster i gospodarka nieruchomościami, Inżynier geofizyk – geofizyka górnicza, Inżynier geolog – geologia górnicza i poszukiwawcza, Inżynier geolog – hydrologia górnicza, Inżynier geotechnik, Inżynier gospodarki przestrzennej, Inżynier górnik – górnictwo odkrywkowe, Inżynier górnik – górnictwo otworowe, Inżynier górnik – górnictwo podziemne, Inżynier górnik – wiertnictwo, Inżynier hutnik, Inżynier Internetu rzeczy, Inżynier inżynierii chemicznej, Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej, Inżynier inżynierii materiałowej, Inżynier inżynierii materiałów syntetycznych, Inżynier inżynierii środowiska – gazowe urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier inżynierii środowiska – gospodarka wodna i hydrologia, Inżynier inżynierii środowiska – instalacje sanitarne, Inżynier inżynierii środowiska – melioracje, Inżynier inżynierii środowiska – systemy wodociągowe i kanalizacyjne, Inżynier kliniczny, Inżynier leśnictwa, Inżynier mechanik – cieplno-mechaniczne urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia do obróbki metali, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia przemysłowe, Inżynier mechanik – mechanika precyzyjna, Inżynier mechanik – środki transportu, Inżynier mechanik – technologia mechaniczna, Inżynier mechanik lotniczy, Inżynier mechanizacji rolnictwa, Inżynier mechatronik, Inżynier normowania pracy, Inżynier odlewnik, Inżynier ogrodnictwa, Inżynier optyk, Inżynier organizacji i planowania produkcji, Inżynier papiernictwa, Inżynier poligrafii, Inżynier postępowania z odpadami promieniotwórczymi, Inżynier pożarnictwa, Inżynier procesu malowania, Inżynier rolnictwa, Inżynier ruchu drogowego, Inżynier ruchu kolejowego, Inżynier rybactwa, Inżynier spawalnik, Inżynier sprzedaży, Inżynier sprzedaży technologii i usług teleinformatycznych, Inżynier systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, Inżynier systemów i sieci komputerowych, Inżynier systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Inżynier techniki świetlnej, Inżynier technologii betonów, Inżynier technologii ceramiki, Inżynier technologii chemicznej, Inżynier technologii drewna, Inżynier technologii przetwórstwa skóry, Inżynier technologii szkła, Inżynier technologii żywności, Inżynier teleinformatyk, Inżynier telekomunikacji, Inżynier transportu drogowego, Inżynier transportu kolejowego, Inżynier urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, Inżynier urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym, Inżynier utrzymania ruchu, Inżynier włókiennik, Inżynier zaopatrzenia, transportu i magazynowania, Inżynier zootechniki