Kod zawodu ZUS: 214504.
Pasujące kody PKD obejmują poniższe obszary działalności:
| PKD | Zakres działalności |
|---|---|
| 38.12.Z | Zbieranie odpadów niebezpiecznych |
| 36.00.Z | Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody |
| 37.00.Z | Odprowadzanie i oczyszczanie ścieków |
| 38.31.Z | Demontaż wyrobów zużytych |
| 38.21.Z | Obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne |
| 38.32.Z | Odzysk surowców z materiałów segregowanych |
| 39.00.Z | Działalność związana z rekultywacją i pozostała działalność usługowa związana z gospodarką odpadami |
| 42.91.Z | Roboty związane z budową obiektów inżynierii wodnej |
Inżynier dekontaminacji specjalizujący się w skażeniach promieniotwórczych planuje, koordynuje i nadzoruje proces usuwania skażeń promieniotwórczych (dekontaminacji) w jednostkach narażonych na promieniowanie jonizujące oraz w instytucjach likwidujących skutki zdarzeń radiacyjnych. Pełni kluczową rolę w zespole przygotowującym raporty bezpieczeństwa i dokumentację likwidacji obiektów jądrowych.
Czym zajmuje się inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze?
Zawód ten łączy wiedzę inżynierską z ochroną radiologiczną, skupiając się na minimalizacji ryzyka związanego z promieniowaniem jonizującym. Specjalista działa w środowiskach wysokiego ryzyka, gdzie występują odpady promieniotwórcze z przemysłu jądrowego, medycyny, nauki i przemysłu. Obejmuje to nie tylko usuwanie skażeń, ale także prewencję, analizę zdarzeń oraz zapewnienie zgodności z przepisami krajowymi (np. Prawo atomowe) i międzynarodowymi.
Praca wymaga precyzji, bo błędy mogą prowadzić do długoterminowych zagrożeń dla zdrowia i środowiska. Inżynier ocenia ryzyko radiologiczne, prognozuje skutki zdarzeń i nadzoruje procesy, dbając o bezpieczeństwo zespołów oraz otoczenia.
Obowiązki zawodowe
Do kluczowych zadań należą:
- tworzenie i aktualizacja procedur usuwania skażeń promieniotwórczych w jednostce organizacyjnej,
- planowanie procesu dekontaminacji obiektu lub terenu,
- tworzenie protokołów i raportów powykonawczych zgodnych z przepisami krajowymi i międzynarodowymi,
- uczestnictwo w kontrolach organów krajowych i międzynarodowych,
- nadzorowanie procesów dekontaminacji i kierowanie zespołem techników,
- współtworzenie raportów bezpieczeństwa dla obiektów jądrowych i narażonych na promieniowanie,
- opiniowanie projektów instalacji z ryzykiem skażeń promieniotwórczych w eksploatacji normalnej i awaryjnej,
- współtworzenie programu likwidacji obiektów jądrowych i podobnych,
- prowadzenie dokumentacji likwidacji takich obiektów,
- nadzorowanie napraw systemów dekontaminacyjnych,
- analizowanie i prognozowanie przebiegu zdarzeń radiacyjnych oraz ocena skutków,
- nadzorowanie zmian konstrukcyjnych i technologicznych, np. osłon przed promieniowaniem,
- prowadzenie i dokumentowanie procesów dekontaminacji,
- przestrzeganie zasad ergonomii, etyki zawodowej, BHP, ochrony przeciwpożarowej i przepisów środowiskowych.
Dodatkowo, w kontekście odpadów promieniotwórczych, obejmuje to oznaczanie, transport i składowanie zgodne z przepisami, ocenę nowych technologii neutralizacji odpadów oraz bieżące monitorowanie zmian rynkowych i regulacyjnych.
Wymagania edukacyjne i umiejętności
Aby pracować na tym stanowisku, potrzebne jest wykształcenie wyższe techniczne, najlepiej na kierunkach takich jak inżynieria środowiska, inżynieria jądrowa, ochrona radiologiczna lub pokrewne. Kluczowa jest znajomość Prawa atomowego, przepisów BHP, przeciwpożarowych i ochrony środowiska.
Wymagane kompetencje:
- wiedza z fizyki jądrowej, chemii i inżynierii procesowej,
- umiejętność oceny ryzyka radiologicznego (ORZ 214504),
- doświadczenie w środowiskach o podwyższonym ryzyku,
- znajomość procedur dekontaminacji (suchej, mokrej) i detekcji skażeń,
- precyzja w dokumentacji i raportowaniu,
- umiejętności kierownicze do nadzorowania zespołów.
Certyfikaty z zakresu ochrony radiologicznej i BHP są atutem. Praca wiąże się z ciągłym doskonaleniem, np. poprzez szkolenia z zagrożeń CBRNE.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Kariera często zaczyna się od stanowisk juniorskich (technik dekontaminacji, specjalista ds. odpadów promieniotwórczych), z awansem na inżyniera po 2–5 latach doświadczenia. Kolejne etapy to koordynator zespołów, kierownik projektów dekontaminacyjnych lub ekspert w instytucjach nadzorczych, takich jak Państwowa Agencja Atomistyki.
Rozwój obejmuje:
- szkolenia z nowych technologii składowania i przetwarzania odpadów,
- specjalizacje w likwidacji obiektów jądrowych,
- przejście do ról międzynarodowych, np. w IAEA,
- zaawansowane studia podyplomowe z inżynierii środowiska lub bezpieczeństwa jądrowego.
Perspektywy są stabilne ze względu na rozwój energetyki jądrowej w Polsce i potrzebę rekultywacji terenów skażonych.
Gdzie pracować – firmy i branże
Inżynierowie dekontaminacji znajdują zatrudnienie w następujących sektorach:
- Energetyka jądrowa – elektrownie i zakłady przetwarzania paliwa;
- Przemysł z odpadami promieniotwórczymi – medycyna nuklearna oraz jednostki badawcze;
- Gospodarka odpadami – składowiska oraz firmy przetwarzające odpady niebezpieczne (PKD 38.12.Z);
- Oczyszczanie i uzdatnianie wody/ścieków – identyfikacja i usuwanie skażeń (PKD 36.00.Z, 37.00.Z);
- Demontaż i rekultywacja – likwidacja i demontaż obiektów (PKD 38.31.Z, 39.00.Z);
- Budownictwo inżynierii wodnej – projekty, analizy i nadzór (PKD 42.91.Z) oraz firmy środowiskowe;
- Instytucje państwowe – PAA, WFOŚiGW, Państwowa Straż Pożarna (obsługa zdarzeń CBRNE).
Przykładowe miejsca pracy to operatorzy energetyki jądrowej, specjalistyczne spółki odpadowe oraz firmy konsultingowe BHP/środowiskowe. Wynagrodzenia wynoszą zwykle 8–15 tys. zł brutto, zależnie od doświadczenia i regionu.
Ryzyko zawodowe i bezpieczeństwo
Stanowisko niesie ryzyko radiologiczne, chemiczne i ergonomiczne, dlatego kluczowa jest systematyczna ocena ryzyka (ORZ 214504) oraz bezwzględne przestrzeganie procedur BHP. Specjaliści muszą stosować środki ochrony osobistej, prowadzić monitoring dawek i trzymać się dopuszczalnych limitów narażenia.
Zawód inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze to specjalistyczna rola na styku technologii, bezpieczeństwa i ekologii, kluczowa dla nowoczesnej gospodarki.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony danych, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor praktycznej nauki zawodu, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instruktor terapii uzależnień, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Introligator poligraficzny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk, Inżynier elektryk automatyk, Inżynier energetyki, Inżynier geodeta – fotogrametria i teledetekcja, Inżynier geodeta – geodezja górnicza, Inżynier geodeta – geodezja inżynieryjno-przemysłowa, Inżynier geodeta – geodezja urządzania terenów rolnych i leśnych, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier geodeta – geomatyka, Inżynier geodeta – kataster i gospodarka nieruchomościami, Inżynier geofizyk – geofizyka górnicza, Inżynier geolog – geologia górnicza i poszukiwawcza, Inżynier geolog – hydrologia górnicza, Inżynier geotechnik, Inżynier gospodarki przestrzennej, Inżynier górnik – górnictwo odkrywkowe, Inżynier górnik – górnictwo otworowe, Inżynier górnik – górnictwo podziemne, Inżynier górnik – wiertnictwo, Inżynier hutnik, Inżynier Internetu rzeczy, Inżynier inżynierii chemicznej, Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej, Inżynier inżynierii materiałowej, Inżynier inżynierii materiałów syntetycznych, Inżynier inżynierii środowiska – gazowe urządzenia, instalacje i sieci energetyczne
