Kod zawodu ZUS dla introligatora poligraficznego: 732303. Pasującym kodem PKD jest 18.14.Z – Introligatorstwo i podobne usługi.
Czym zajmuje się introligator poligraficzny?
Introligator poligraficzny wykonuje oprawy książek i broszur – zarówno ręcznie, jak i za pomocą urządzeń introligatorskich. Podstawowym zadaniem jest przygotowanie wkładu (zadrukowanych arkuszy) i okładki, a następnie ich połączenie w całość. Zawód należy do branży poligraficznej i obejmuje wykończeniową obróbkę druków: oprawę twardą, miękką oraz specjalistyczną.
Dla pełnej jasności różnic między specjalizacjami, poniżej krótkie porównanie introligatora poligraficznego i galanteryjnego:
| Cecha | Introligator poligraficzny | Introligator galanteryjny |
|---|---|---|
| Skala produkcji | produkcja seryjna, wysokie nakłady | pojedyncze, unikatowe realizacje |
| Miejsce pracy | duże zakłady, linie potokowe | małe pracownie, warsztaty artystyczne |
| Typ zleceń | książki, broszury, czasopisma, opakowania | albumy kolekcjonerskie, etui, oprawy artystyczne |
| Narzędzia | maszyny introligatorskie, automaty pakujące | narzędzia ręczne, techniki rzemieślnicze |
| Profil klienta | drukarnie, wydawnictwa, producenci opakowań | kolekcjonerzy, instytucje kultury, projekty indywidualne |
Praca obejmuje obsługę maszyn i narzędzi do procesów takich jak bigowanie (wgniatanie linii zgięcia), bindowanie (łączenie kartek bindami), kaszerowanie (nakładanie warstwy papieru) czy perforowanie (wycinanie otworów). Kończy się pakowaniem gotowych wyrobów i przygotowaniem do wysyłki.
Obowiązki introligatora poligraficznego
Obowiązki są zróżnicowane i obejmują zarówno prace manualne, jak i maszynowe. Główne zadania to:
- przygotowywanie wkładu: krojenie papieru, złamywanie arkuszy, kompletowanie składek, prasowanie, wzmacnianie grzbietu,
- przygotowywanie okładki: uszlachetnianie, zdobienie,
- łączenie wkładu z okładką w książkę lub broszurę,
- obróbka wykończeniowa druków luźnych, skoroszytów, teczek, segregatorów i opakowań,
- obsługa maszyn: wymiana narzędzi, regulacja, bieżąca konserwacja,
- kontrola jakości pracy i wyrobów gotowych,
- pakowanie i przygotowanie do ekspedycji.
W dużych zakładach praca odbywa się zespołowo na liniach potokowych, w mniejszych – indywidualnie i ręcznie.
Wymagania i predyspozycje
Zawód wymaga sprawności manualnej, dokładności, cierpliwości i wytrwałości. Przydatne są uzdolnienia techniczne do obsługi maszyn oraz samokontrola w ocenie jakości. Fizycznie praca jest średnio ciężka: wymaga stania, chodzenia, dźwigania i manipulowania ciężkimi przedmiotami, co domaga się dobrej kondycji.
Aby łatwiej zaplanować edukację i rozwój, zwróć uwagę na trzy najczęściej wybierane ścieżki:
- szkoła branżowa – profil poligraficzny z podstawami introligatorstwa;
- technikum – kierunek introligatorski lub technik procesów introligatorskich (szycie składek, przygotowanie opraw, podstawy konserwacji);
- kursy i oprogramowanie – uprawnienia (np. SEP do obsługi urządzeń), szkolenia poligraficzne, znajomość oprogramowania DTP i obsługi maszyn drukarskich.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Po ukończeniu szkoły zawodowej lub praktyk w drukarni łatwo rozpocząć jako pomocnik. Poniżej typowy przebieg rozwoju w zawodzie:
| Poziom | Opis |
|---|---|
| pomocnik introligatora | wspiera przygotowanie materiałów, uczy się obsługi maszyn i kontroli jakości |
| operator procesów introligatorskich | samodzielnie przygotowuje materiały i realizuje procesy oprawy w cyklu produkcyjnym |
| technik procesów introligatorskich | realizuje oprawy specjalistyczne, wdraża standardy jakości, nadzoruje konserwację |
| mistrz/kierownik działu | zarządza zespołem i planowaniem produkcji, odpowiada za efektywność i jakość |
Możliwości rozwoju obejmują certyfikaty poligraficzne, specjalizacje w oprawach artystycznych lub zabytkowych oraz doskonalenie kompetencji cyfrowych (DTP, workflow druku). Ścieżka może prowadzić do zarządzania wydziałem introligatorskim.
Gdzie pracować? Firmy i branże
Introligator poligraficzny pracuje głównie w firmach introligatorskich i działach poligraficznych dużych drukarni. Najczęstsze kierunki zatrudnienia to:
- Poligrafia i drukarnie – masowa produkcja książek, broszur, czasopism;
- Oprawa specjalistyczna – prace dyplomowe, albumy, materiały reklamowe, mapy, druki historyczne;
- Produkcja opakowań – segregatory, teczki, pudełka;
- Introligatornie artystyczne – renowacja i restauracja zabytków oraz unikatowe realizacje.
Możliwa jest praca indywidualna w małych warsztatach lub zespołowa w zakładach przemysłowych. Rynek jest stabilny w poligrafii, choć rośnie stopień automatyzacji.
Warunki pracy i perspektywy
Czas pracy bywa zmianowy, w otoczeniu hałasu maszyn, z ekspozycją na pył papierniczy i chemikalia (wymagane rygorystyczne BHP i środki ochrony). Zarobki zależą od regionu i doświadczenia – średnio od 4000 zł brutto na start.
Mimo postępu digitalizacji, zapotrzebowanie na oprawy utrzymuje się (książki, materiały firmowe, opakowania). Zawód w formie całkowicie ręcznej stopniowo zanika, natomiast pozycja w przemyśle pozostaje stabilna i rozwojowa dla osób ceniących precyzję i pracę z materiałem.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony danych, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor praktycznej nauki zawodu, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instruktor terapii uzależnień, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk, Inżynier elektryk automatyk, Inżynier energetyki, Inżynier geodeta – fotogrametria i teledetekcja, Inżynier geodeta – geodezja górnicza, Inżynier geodeta – geodezja inżynieryjno-przemysłowa, Inżynier geodeta – geodezja urządzania terenów rolnych i leśnych, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier geodeta – geomatyka
