Instruktor strzałowy – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kody i klasyfikacje

Poniżej zebrano podstawowe kody klasyfikacyjne dla zawodu instruktora strzałowego:

Czym zajmuje się instruktor strzałowy?

Instruktor strzałowy to specjalista odpowiedzialny za planowanie, nadzór i realizację robót strzałowych w zakładach górniczych.

Jego praca polega na kontrolowanym użyciu materiałów wybuchowych do kruszenia skał lub ziemi, z naciskiem na minimalizację ryzyka. Zawód wymaga precyzji, szerokiej wiedzy technicznej i stałej czujności, ponieważ błędy mogą prowadzić do poważnych wypadków. Instruktor nadzoruje cały proces – od przygotowania, przez magazynowanie i transport materiałów wybuchowych, po wykonanie strzałów i zabezpieczenie terenu.

Obowiązki instruktora strzałowego

Najważniejsze obowiązki instruktora w ruchu zakładów górniczych obejmują:

• wykonywanie robót strzałowych z zachowaniem bezpieczeństwa i zgodnie z przepisami techniki strzelniczej, gospodarki środkami strzałowymi oraz zasadami BHP,
• wykorzystywanie specjalistycznej wiedzy o materiałach wybuchowych, środkach inicjujących oraz sprzęcie strzałowym,
• określanie siły i rodzaju ładunku wybuchowego oraz wyznaczanie miejsc i liczby otworów wiertniczych,
• wydawanie instrukcji dotyczących głębokości i umiejscowienia otworów oraz dokonywanie oględzin w celu ustalenia wielkości, typu i lokalizacji ładunku,
• kontrolowanie przestrzeni rażenia materiału wybuchowego oraz sygnalizowanie pracownikom konieczności opuszczenia zagrożonego terenu,
• rozpoznawanie zagrożeń i przeciwdziałanie im przed rozpoczęciem robót,
• nadzorowanie prawidłowego wykonywania robót strzałowych przez współpracowników,
• magazynowanie i transport materiałów wybuchowych na teren odstrzału z wykorzystaniem lekkich platform lub wózków,
• lokalizowanie, nadzorowanie usuwania oraz transport niewypałów w bezpieczne miejsce.

Instruktor musi stale i bezwzględnie przestrzegać zasad BHP, w tym ochrony przed wybuchem, hałasem i zapyleniem.

Wymagania i kwalifikacje

Aby zostać instruktorem strzałowym, wymagane są:

• Wiek – co najmniej 29 lat;
• Wykształcenie – co najmniej zawodowe;
• Staż – minimum 5 lat pracy na stanowisku górnika strzałowego;
• Stan zdrowia – potwierdzony aktualnymi badaniami lekarskimi.

Kwalifikacje uzyskuje się po ukończeniu specjalistycznego kursu (np. 56 godzin, w tym 40 teoretycznych i 16 praktycznych), zakończonego egzaminem teoretycznym i praktycznym. Pozytywne zaliczenie potwierdza zaświadczenie według wzoru MEN.

Program szkolenia zwykle obejmuje następujące zagadnienia:

• przepisy techniki strzelniczej,
• wiedzę o materiałach wybuchowych i środkach inicjujących,
• gospodarkę środkami strzałowymi i zasady magazynowania,
• prace w warunkach szczególnego zagrożenia.

Sprzęt używany na stanowisku to między innymi:

• wiertarki i osprzęt do wykonywania otworów,
• detonatory i zapalarki,
• multimetry i podstawowe przyrządy pomiarowe,
• środki ochrony indywidualnej (hełm, ochronniki słuchu, gogle, rękawice, odzież antystatyczna),
• narzędzia do bezpiecznego umieszczania i zabezpieczania ładunków.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Kariera zwykle rozpoczyna się od stanowiska górnika strzałowego (praktyka co najmniej 5 lat), a następnie obejmuje kurs kwalifikacyjny na instruktora. Rozwój to ciągłe doskonalenie w technikach strzelniczych, zarządzaniu składowaniem materiałów wybuchowych oraz szkoleniach BHP.

Możliwe kierunki rozwoju i awansu to:

• nadzór nad zespołami strzałowymi w kopalniach i kamieniołomach,
• specjalistyczne role w pracach inżynieryjnych (budownictwo, rozbiórki, tunele),
• funkcje szkoleniowe i audytorskie w zakresie BHP oraz techniki strzelniczej.

Gdzie pracować jako instruktor strzałowy?

Zawód instruktora strzałowego występuje głównie w następujących miejscach pracy:

• podziemne i odkrywkowe kopalnie,
• kamieniołomy,
• budowy inżynieryjne (zapory, drogi, rurociągi),
• prace podwodne oraz rozbiórki budynków.

Potencjalni pracodawcy to firmy górnicze (np. KGHM), przedsiębiorstwa budowlane oraz podmioty związane z obroną narodową (PKD 84.22.Z).

Ryzyko zawodowe i bezpieczeństwo

Praca wiąże się z wysokim ryzykiem: obsługą materiałów wybuchowych, detonacjami oraz ekspozycją na hałas i pył. Wymagane są regularne oceny ryzyka zawodowego (ORZ 754203) oraz rygorystyczne przestrzeganie procedur odpalania i zasad ochrony indywidualnej.

Podstawowe procedury bezpieczeństwa obejmują:

• opracowanie i aktualizację oceny ryzyka dla stanowiska i miejsca prac,
• stosowanie jednoznacznych procedur odpalania oraz ewakuacji strefy rażenia,
• dobór i używanie właściwych środków ochrony indywidualnej zgodnie z charakterem zagrożeń.