Kod zawodu ZUS – 235905
Kod PKD – 85.32.B – branżowe szkoły I stopnia
Czym się zajmuje instruktor praktycznej nauki zawodu?
Instruktor praktycznej nauki zawodu to doświadczony pracownik, który organizuje, prowadzi lub nadzoruje zajęcia dydaktyczno-wychowawcze z młodzieżą w szkołach zawodowych i przyzakładowych, nauczając praktycznych przedmiotów zawodowych. Jego głównym celem jest wykształcenie u uczniów umiejętności zawodowych ujętych w charakterystyce kwalifikacyjnej absolwenta i programach nauczania.
Rola instruktora łączy kompetencje specjalisty i nauczyciela. Instruktor jest łącznikiem między firmą, szkołą, uczniami i nauczycielami przedmiotów teoretycznych, dbając o ich skuteczną współpracę. Oznacza to, że instruktor nie tylko przekazuje wiedzę praktyczną, ale także koordynuje działania różnych podmiotów zaangażowanych w proces edukacyjny ucznia.
Główne obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki instruktora praktycznej nauki zawodu są rozległe i obejmują zarówno aspekty dydaktyczno-wychowawcze, jak i organizacyjne:
Zadania dydaktyczne:
- Planowanie procesu dydaktyczno-wychowawczego – w ramach nauczanego przedmiotu;
- Kształtowanie umiejętności praktycznych – zgodnie z programem nauczania i standardami egzaminacyjnymi;
- Wyposażanie uczniów w wiedzę praktyczną – z zakresu nauczanego zawodu;
- Wdrażanie do samodzielnej i systematycznej pracy – z wykorzystaniem nowoczesnych metod i narzędzi dydaktycznych;
- Przygotowywanie zadań szkoleniowo-produkcyjnych lub usługowych – dostosowanych do poziomu uczniów i celów kształcenia;
- Prowadzenie konsultacji indywidualnych – wspierających rozwój kompetencji ucznia.
Zadania organizacyjne i bezpieczeństwo:
- Organizowanie stanowisk pracy – zapewnienie narzędzi, materiałów i instrukcji stanowiskowych;
- Nadzór nad maszynami i urządzeniami – czuwanie nad eksploatacją, ustalanie stanu technicznego i planowanie napraw;
- Bezpieczeństwo, ergonomia i środowisko – wdrażanie uczniów do rygorystycznego przestrzegania zasad bhp, ppoż., ergonomii oraz ochrony środowiska.
Zadania wychowawcze i dokumentacyjne:
- Dbałość o dobrostan uczniów – troska o stan zdrowia, kulturę zachowania i dyscyplinę pracy;
- Współpraca z wychowawcą i szkołą – bieżące raportowanie postępów i frekwencji;
- Prowadzenie dokumentacji pedagogicznej – ewidencja wyników, ocen i realizacji programu;
- Systematyczne ocenianie – sprawdzanie prac, monitorowanie postępów i udzielanie informacji zwrotnej.
Zadania związane z rozwojem zawodowym:
- Poszerzanie i aktualizowanie wiedzy – w zakresie nauczanego przedmiotu i technologii branżowych;
- Doskonalenie kwalifikacji – udział w kursach, szkoleniach, konferencjach i samokształceniu;
- Dopasowanie kompetencji do rynku pracy – stałe śledzenie trendów i wymogów branżowych;
- Pełnienie funkcji kierowniczych – np. kierownika warsztatów szkolnych (zadanie dodatkowe).
Wymagania i kwalifikacje
Stanowisko instruktora praktycznej nauki zawodu nie jest dostępne dla każdego doświadczonego pracownika. Aby zostać instruktorem, osoba musi spełnić następujące warunki:
- Wykształcenie kierunkowe – właściwe dla nauczanego przedmiotu zawodowego;
- Doświadczenie zawodowe – praktyczna znajomość branży, którą będzie nauczać;
- Pedagogiczne kwalifikacje – obowiązkowe zdanie egzaminu po kursie pedagogicznym;
- Zatrudnienie u pracodawcy – instruktor jest zwykle desygnowany przez pracodawcę.
Zasady związane z funkcją instruktora praktycznej nauki zawodu reguluje rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Oprócz formalnych kwalifikacji, instruktor powinien wyróżniać się następującymi kompetencjami miękkimi:
- Wysoka kultura osobista – w pracy z młodzieżą i w kontaktach z kadrą pedagogiczną;
- Cierpliwość i opanowanie – szczególnie w sytuacjach wymagających wsparcia i korekty błędów;
- Łatwość nawiązywania kontaktu – budowanie relacji z uczniami i rodzicami/opiekunami;
- Aktywne słuchanie – formułowanie jasnej, konstruktywnej informacji zwrotnej;
- Praca zespołowa i rozwiązywanie konfliktów – skuteczna współpraca w grupie i mediacja.
Ścieżka kariery i rozwoju
Ścieżka kariery instruktora praktycznej nauki zawodu obejmuje kilka poziomów rozwoju:
- Etap początkowy – zdobywanie doświadczenia w branży oraz ukończenie kursu pedagogicznego uprawniającego do nauczania.
- Rozwijanie się w roli – systematyczne podnoszenie kwalifikacji, udział w szkoleniach i śledzenie zmian na rynku pracy.
- Awans – obejmowanie dodatkowych funkcji, takich jak kierownik warsztatów szkolnych, z poszerzeniem odpowiedzialności.
- Specjalizacja – koncentracja na wybranych obszarach zawodowych, eksperckie wsparcie oraz współtworzenie i doskonalenie programów nauczania.
Rozwój zawodowy instruktora wymaga stałego doskonalenia wiedzy i umiejętności, aby być na bieżąco z nowoczesną technologią i wymogami branży.
Branże i miejsca zatrudnienia
Instruktor praktycznej nauki zawodu pracuje przede wszystkim w branżowych szkołach I stopnia (PKD 85.32.B), ale jego miejsce pracy może obejmować:
- Szkoły zawodowe – publiczne i niepubliczne;
- Szkoły branżowe I stopnia – nowy typ szkoły zawodowej w Polsce;
- Technika i licea zawodowe – placówki prowadzące kształcenie na wyższym poziomie;
- Szkoły przyzakładowe – działające bezpośrednio w zakładach pracy;
- Zakłady kształcące robotników wykwalifikowanych i techników – we współpracy z systemem oświaty;
- Warsztaty szkolne – zaplecze praktycznego kształcenia szkół zawodowych;
- Przedsiębiorstwa i firmy – odpowiedzialność za szkolenie praktyczne uczniów i nowych pracowników.
Instruktora można znaleźć w praktycznie każdej branży zawodowej – od rzemiosła (elektronik, złotnik, stolarz), przez produkcję, transport, usługi, aż po branże wysokospecjalistyczne (medyczna, informatyka techniczna). Zawsze tam, gdzie konieczne jest praktyczne szkolenie młodych osób w umiejętnościach zawodowych.
Znaczenie roli instruktora w systemie edukacji
Instruktor praktycznej nauki zawodu spełnia kluczową rolę w przygotowaniu młodzieży do rynku pracy. Poprzez połączenie teoretycznej wiedzy z praktyką, instruktor:
- buduje mosty między edukacją szkolną a potrzebami pracodawców,
- zapewnia uczniom praktyczną gotowość do wykonywania zawodu zaraz po ukończeniu szkoły,
- kształtuje nie tylko umiejętności techniczne, ale również postawy profesjonalne, odpowiedzialność i bezpieczeństwo.
Na instruktorze spoczywa odpowiedzialność za jakość praktycznego kształcenia i zawodowy rozwój młodzieży, co czyni ten zawód szczególnie ważnym dla gospodarki i społeczeństwa.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony danych, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instruktor terapii uzależnień, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Introligator poligraficzny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk, Inżynier elektryk automatyk, Inżynier energetyki, Inżynier geodeta – fotogrametria i teledetekcja, Inżynier geodeta – geodezja górnicza, Inżynier geodeta – geodezja inżynieryjno-przemysłowa, Inżynier geodeta – geodezja urządzania terenów rolnych i leśnych, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier geodeta – geomatyka, Inżynier geodeta – kataster i gospodarka nieruchomościami, Inżynier geofizyk – geofizyka górnicza, Inżynier geolog – geologia górnicza i poszukiwawcza, Inżynier geolog – hydrologia górnicza, Inżynier geotechnik, Inżynier gospodarki przestrzennej, Inżynier górnik – górnictwo odkrywkowe, Inżynier górnik – górnictwo otworowe, Inżynier górnik – górnictwo podziemne, Inżynier górnik – wiertnictwo, Inżynier hutnik, Inżynier Internetu rzeczy, Inżynier inżynierii chemicznej, Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej, Inżynier inżynierii materiałowej, Inżynier inżynierii materiałów syntetycznych, Inżynier inżynierii środowiska – gazowe urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier inżynierii środowiska – gospodarka wodna i hydrologia, Inżynier inżynierii środowiska – instalacje sanitarne, Inżynier inżynierii środowiska – melioracje, Inżynier inżynierii środowiska – oczyszczanie miast i gospodarka odpadami, Inżynier inżynierii środowiska – systemy wodociągowe i kanalizacyjne, Inżynier kliniczny, Inżynier leśnictwa, Inżynier mechanik – cieplno-mechaniczne urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia do obróbki metali, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia przemysłowe, Inżynier mechanik – mechanika precyzyjna, Inżynier mechanik – środki transportu, Inżynier mechanik – technologia mechaniczna, Inżynier mechanik lotniczy, Inżynier mechanizacji rolnictwa, Inżynier mechatronik, Inżynier normowania pracy, Inżynier odlewnik, Inżynier ogrodnictwa, Inżynier optyk, Inżynier organizacji i planowania produkcji, Inżynier papiernictwa, Inżynier poligrafii, Inżynier postępowania z odpadami promieniotwórczymi, Inżynier pożarnictwa, Inżynier procesu malowania, Inżynier rolnictwa, Inżynier ruchu drogowego, Inżynier ruchu kolejowego, Inżynier rybactwa, Inżynier spawalnik, Inżynier sprzedaży, Inżynier sprzedaży technologii i usług teleinformatycznych, Inżynier systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, Inżynier systemów i sieci komputerowych, Inżynier systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Inżynier techniki świetlnej, Inżynier technologii betonów, Inżynier technologii ceramiki, Inżynier technologii chemicznej, Inżynier technologii drewna, Inżynier technologii przetwórstwa skóry, Inżynier technologii szkła, Inżynier technologii żywności, Inżynier teleinformatyk, Inżynier telekomunikacji, Inżynier transportu drogowego, Inżynier transportu kolejowego, Inżynier urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, Inżynier urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym, Inżynier utrzymania ruchu, Inżynier włókiennik, Inżynier zaopatrzenia, transportu i magazynowania, Inżynier zootechniki
