Inspektor kontroli handlu i usług – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS – 335905.

Kody PKD – PKD 23.42.Z (produkcja ceramicznych wyrobów sanitarnych) oraz PKD 71.20.A (badania i analizy związane z jakością żywności).

Kim jest inspektor kontroli handlu i usług?

Inspektor kontroli handlu i usług to urzędnik państwowy, którego głównym zadaniem jest ochrona interesów konsumentów poprzez weryfikację jakości towarów i usług względem deklaracji producentów, sprzedawców i usługodawców.

Należy do wyspecjalizowanych organów kontroli stojących na straży praw konsumentów i interesów gospodarczych państwa.

Główne obowiązki i zadania

Inspektor prowadzi kontrole podmiotów gospodarczych, ujawnia nadużycia i naruszenia przepisów oraz dba o wycofywanie z rynku towarów i usług niespełniających wymagań. Poniżej najważniejsze obowiązki:

• Kontrola produktów – ocena spełniania wymagań zasadniczych i ogólnych wymagań bezpieczeństwa;
• Kontrola legalności i rzetelności – sprawdzanie działalności przedsiębiorców w produkcji, handlu i usługach;
• Weryfikacja oznakowania i zafałszowań – analiza etykiet, deklaracji i ryzyka wprowadzenia w błąd konsumenta;
• Kontrola usług – badanie zgodności sposobu świadczenia usług z przepisami i standardami branżowymi;
• Ocena standardów obsługi – obserwacja jakości obsługi klientów w sklepach i punktach usługowych;
• Pobieranie próbek – zabezpieczanie próbek towarów do badań laboratoryjnych;
• Przeprowadzanie inspekcji – wizyty w zakładach produkcyjnych, punktach usługowych, na stoiskach i bazarach;
• Sporządzanie raportów – przygotowywanie szczegółowej dokumentacji pokontrolnej;
• Wydawanie zaleceń – formułowanie działań naprawczych i terminów ich wdrożenia.

Uprawnienia inspektora

Podczas wykonywania swoich funkcji inspektor ma prawo do następujących czynności służbowych:

• Wejście i poruszanie się – swobodny dostęp do pomieszczeń i obszarów przedsiębiorstwa objętych kontrolą;
• Legitymowanie osób – w celu ustalenia tożsamości i zakresu odpowiedzialności;
• Pobieranie próbek – zabezpieczanie towarów do badań podczas kontroli zwykłej;
• Nakaz usunięcia uchybień – żądanie niezwłocznej poprawy stwierdzonych nieprawidłowości;
• Wstrzymanie nielegalnych praktyk – żądanie zaprzestania działań sprzecznych z prawem;
• Zakup kontrolowany – nabycie produktu lub skorzystanie z usługi w celu weryfikacji ich jakości;
• Zabezpieczanie dowodów – blokada produktów, pomieszczeń i środków transportu jako materiału dowodowego.

Konsekwencje wykrytych nieprawidłowości

W przypadku stwierdzenia nadużyć inspektor może podjąć następujące działania:

• Kara grzywny – nałożenie sankcji finansowej na przedsiębiorcę;
• Skierowanie sprawy do sądu – wszczęcie postępowania wyjaśniającego;
• Wydanie zaleceń – wskazanie zmian, do których firma musi się zastosować;
• Nałożenie mandatu – w razie niewykonania nałożonych zaleceń.

Ponadto inspekcja może wydać decyzje administracyjne w postaci:

• ograniczenie wprowadzania produktów do obrotu,
• wstrzymanie wprowadzania produktów do obrotu,
• wycofanie produktów z obrotu,
• wstrzymanie świadczenia usług,
• niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Warunki pracy

Inspektor pracuje w przestrzeni przedsiębiorstw, firm oraz punktów usługowych i handlowych, a po zakończonej kontroli sporządza raport i inicjuje działania naprawcze.

Praca wymaga:

• mobilności i gotowości do przemieszczania się między lokalizacjami,
• działania w terenie w zróżnicowanych warunkach,
• bezpośredniego kontaktu z pracownikami i przedsiębiorcami,
• wysokiej uważności, analizy i skrupulatności.

Struktura organizacyjna i nadzór

Inspekcja Handlowa podlega Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) w zakresie merytorycznym. W pozostałym zakresie nadzór sprawują wojewodowie poprzez 16 wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Funkcjonowanie Inspekcji Handlowej określa Ustawa o Inspekcji Handlowej (Dz.U. 2001 nr 4 poz. 25).

Wymagania i ścieżka kariery

Minimalne wymagania formalne mogą różnić się między jednostkami; w praktyce kluczowe są następujące kompetencje:

• udział w kontroli produktów w celu eliminowania z obrotu wyrobów niespełniających wymagań lub niebezpiecznych,
• kontrola legalności i rzetelności działalności gospodarczej przedsiębiorców,
• umiejętność identyfikowania i eliminowania nieprawidłowości w obrocie towarowym.

Rozwój kariery w zawodzie może obejmować następujące etapy:

• specjalizację w obszarach kontroli (produkty spożywcze, wyroby niespożywcze, usługi),
• awanse na stanowiska kierownicze w wojewódzkich inspektoratach,
• przejście na stanowiska administracyjne w strukturach Inspekcji Handlowej.

Branże i sektor zatrudnienia

Inspektorzy kontroli handlu i usług mogą pracować przy nadzorze następujących obszarów:

• produkcji ceramicznych wyrobów sanitarnych,
• badań i analiz związanych z jakością żywności,
• produkcji, handlu i dystrybucji towarów,
• świadczenia usług różnego rodzaju,
• obiektów handlowych i usługowych,
• transportu i magazynowania produktów,
• zgodności oznakowania produktów z wymogami prawa.

Pracownicy są zatrudniani w strukturach Inspekcji Handlowej na poziomie centralnym, wojewódzkim i lokalnym.