Inspektor dozoru technicznego – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla inspektora dozoru technicznego to 214902.

Do zawodu pasują m.in. następujące kody PKD:

Inspektor dozoru technicznego odpowiada za zapewnienie bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych, które mogą stwarzać zagrożenie dla życia, zdrowia, mienia lub środowiska.

Do jego kompetencji należy m.in. weryfikacja i nadzór nad uprawnieniami do projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji urządzeń, a także kontrola przestrzegania przepisów.

Czym zajmuje się inspektor dozoru technicznego?

Zawód ten reguluje Ustawa o dozorze technicznym z 21 grudnia 2000 r., definiująca dozór jako obowiązkowe działania zapewniające bezpieczeństwo urządzeń na każdym etapie ich cyklu życia: od projektowania i wytwarzania, przez obrót i eksploatację, po naprawę i modernizację.

Inspektorzy pracują głównie w Urząd Dozoru Technicznego (UDT) i Transportowy Dozór Techniczny (TDT), ale również w firmach prywatnych, zakładach przemysłowych oraz jednostkach certyfikujących.

Ich rola obejmuje kontrolę i nadzór nad urządzeniami podlegającymi dozorowi, takimi jak windy, dźwigi, kotły, zbiorniki i instalacje ciśnieniowe, suwnice czy maszyny budowlane. Celem jest zapobieganie awariom poprzez badania, inspekcje i ocenę zgodności z normami technicznymi oraz przepisami prawa.

Obowiązki inspektora dozoru technicznego

Obowiązki są określone w ustawie i zależą od specjalizacji (np. budownictwo, transport, przemysł). Główne zadania to:

• badania techniczne – sprawdzanie wykonania materiałów i elementów urządzeń oraz potwierdzanie ich zgodności z dokumentacją i warunkami dozoru;
• badania odbiorcze i okresowe – wykonywanie badań w gotowości do pracy oraz w trakcie eksploatacji, w tym badań doraźnych;
• kontrola kwalifikacji personelu – weryfikacja zaświadczeń osób obsługujących i konserwujących urządzenia;
• decyzje administracyjne – wydawanie decyzji, w tym o wstrzymaniu eksploatacji urządzeń niespełniających norm;
• dokumentacja i analiza uszkodzeń – sporządzanie protokołów (np. księgi rewizyjnej), prowadzenie ewidencji urządzeń oraz ocena przyczyn i skutków uszkodzeń wraz z określeniem stopnia zagrożenia;
• raporty i doradztwo – przygotowywanie raportów, rekomendowanie działań korygujących i udzielanie konsultacji technicznych.

Dodatkowe zadania obejmują:

• szkolenie kadr – przygotowywanie i prowadzenie szkoleń dla pracowników dozoru;
• inicjowanie badań – wspieranie badań nad bezpieczną eksploatacją urządzeń i wdrażaniem dobrych praktyk;
• popularyzację bezpieczeństwa – szerzenie wiedzy o przepisach i kulturze technicznej;
• uzgadnianie programów szkoleniowych – opiniowanie i aktualizacja programów nauczania w obszarze dozoru.

Wymagania i kwalifikacje

Aby zostać inspektorem, potrzebne jest wykształcenie wyższe techniczne (np. mechaniczne, elektryczne, budowlane) oraz uprawnienia inspektorskie nadawane przez UDT lub TDT po zdanym egzaminie państwowym. Kluczowe są:

• znajomość przepisów i dokumentacji – regulacje techniczno-budowlane oraz biegła interpretacja rysunków i norm;
• biegłość pomiarowa – umiejętność prowadzenia badań, pomiarów i identyfikacji zagrożeń;
• kompetencje miękkie i decyzyjność – komunikatywność, analityczne myślenie i sprawne działanie w sytuacjach awaryjnych;
• praktyczne doświadczenie – staż w branży technicznej, w tym przy obsłudze lub konserwacji urządzeń.

Inspektorzy podlegają okresowym badaniom lekarskim i szkoleniom BHP; w TDT wymagane jest także uczestnictwo w komisjach kwalifikacyjnych.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Ścieżka kariery zwykle zaczyna się od stanowisk technicznych (np. operator, konserwator), następnie technik dozoru, aż do inspektora. Po zdobyciu uprawnień możliwe są awanse na stanowiska starszego inspektora, kierownika zespołu lub eksperta w UDT/TDT. Rozwój obejmuje:

• ciągłe szkolenia i specjalizacje – np. badania nieniszczące, certyfikacja systemów jakości;
• udział w komisjach i projektach – praca w komisjach kwalifikacyjnych i zespołach badawczych;
• rozwój w sektorze prywatnym – przejście do firm oferujących usługi dozoru, serwisu lub certyfikacji.

Zarobki wynoszą zwykle 6–12 tys. zł brutto miesięcznie i zależą od doświadczenia, specjalizacji oraz regionu.

Gdzie pracować jako inspektor dozoru technicznego?

Stanowisko występuje w następujących branżach i organizacjach: