Inspektor bezpieczeństwa żeglugi – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS: 315203

Poniżej wybrane kody PKD najczęściej powiązane z tym zawodem:

Inspektor bezpieczeństwa żeglugi działa z ramienia terenowego organu administracji morskiej lub śródlądowej, nadzorując bezpieczeństwo żeglugi zgodnie z przepisami i właściwością miejscowego organu.

To kluczowe stanowisko dla bezpieczeństwa na wodach morskich i śródlądowych. Inspektor monitoruje stan techniczny jednostek pływających, weryfikuje kwalifikacje załóg oraz pilnuje przestrzegania norm prawnych.

Czym zajmuje się inspektor bezpieczeństwa żeglugi?

Inspektor prowadzi kontrolę i nadzór nad żeglugą, reprezentując urząd morski lub właściwą instytucję śródlądową. Sprawdza zgodność statków z wymogami prawnymi: od stanu technicznego i wyposażenia ratunkowego, po kwalifikacje i wyszkolenie załóg. Każda jednostka pływająca musi uzyskać certyfikat zdatności do żeglugi, wydawany po szczegółowej inspekcji.

Zawód dzieli się na dwie specjalizacje: morską (np. w portach morskich, we współpracy z Polskim Rejestrem Statków i Izbą Morską) oraz śródlądową (skupioną na szlakach rzecznych, śluzach i przystaniach).

Obowiązki i zadania zawodowe

Do głównych zadań należą następujące działania, realizowane w oparciu o przepisy krajowe i unijne:

• przeprowadzanie inspekcji statków pod kątem stanu technicznego, wyposażenia oraz kwalifikacji załóg,
• kontrola przestrzegania norm prawnych regulujących ruch żeglugowy i postoje statków,
• weryfikacja oznakowania nawigacyjnego i urządzeń sygnalizacyjnych na torach wodnych morskich oraz szlakach śródlądowych,
• udział w komisjach egzaminacyjnych na stopnie oficerskie i nieoficerskie,
• prowadzenie dochodzeń w sprawach wypadków żeglugowych,
• analiza wyników inspekcji, wydawanie zaleceń pokontrolnych i egzekwowanie ich realizacji,
• wymierzanie kar pieniężnych za naruszenia (w ramach upoważnienia lub mandatów) oraz kierowanie wniosków do sądu (głównie w żegludze śródlądowej),
• prowadzenie książki inspekcji i dokumentacji inspekcyjnej,
• współpraca z innymi organami w zakresie bezpieczeństwa żeglugi, ochrony środowiska i bezpieczeństwa portów,
• wydawanie certyfikatów bezpieczeństwa, dokumentów rejestracyjnych i zezwoleń na podróże statków,
• wprowadzanie danych do baz (np. Europejskiej Bazy Danych Kwalifikacji) oraz kontrola dokumentów przewozowych i ładunków,
• obsługa łodzi i samochodów inspekcyjnych oraz urządzeń biurowych.

W zależności od kwalifikacji, inspektor może pełnić funkcje kapitana statku lub oficera pokładowego (morskiego/śródlądowego).

Wymagania i kwalifikacje

Wymagania są rygorystyczne, adekwatne do odpowiedzialności stanowiska:

• Wykształcenie – wyższe techniczne lub morskie, preferowane studia w akademiach morskich;
• Uprawnienia zawodowe – komplet licencji dla załogi morskiej/śródlądowej, np. patent sternika motorowodnego, kwalifikacje do kierowania statkami śródlądowymi lub obsługi maszyn;
• Znajomość prawa – ustawy o żegludze śródlądowej/morskiej, Kodeks postępowania administracyjnego, przepisy żeglugowe, dyrektywy UE;
• Języki obce – zaawansowany angielski, mile widziane dodatkowe;
• Umiejętności – obsługa komputera, radiotelefonu VHF, doświadczenie w żegludze;
• Inne – obywatelstwo polskie, pełnia praw publicznych, brak skazań za przestępstwa umyślne.

Warunki pracy i ścieżka kariery

Praca łączy biuro (dokumentacja, analizy) z terenem: inspekcje w portach, na szlakach wodnych, z wykorzystaniem łodzi lub samochodu służbowego, czasem wyjazdy kilkudniowe. Ryzyko zawodowe obejmuje pracę na wodzie oraz ekspozycję na zmienne warunki pogodowe.

Ścieżka kariery najczęściej przebiega etapami i wymaga stałego podnoszenia kwalifikacji (patenty żeglarskie, kursy prawne, doświadczenie w żegludze). Przykładowa ścieżka rozwoju:

1. młodszy inspektor nadzoru nad żeglugą (wdrożenie i praca pod nadzorem),
2. inspektor / starszy inspektor (samodzielne inspekcje, odpowiedzialność za postępowania),
3. stanowiska kierownicze w urzędach morskich lub rola ekspercka, np. oficer flagowy czy ekspert w Izbie Morskiej.

Gdzie pracować – firmy i branże

Główne miejsce zatrudnienia to administracja publiczna – przede wszystkim urzędy morskie (żegluga morska) oraz organy administracji śródlądowej (nadzór nad drogami wodnymi). Pasujące branże to transport wodny, budowa infrastruktury wodnej i usługi portowe (zgodnie z kodami PKD powyżej). W sektorze prywatnym (np. firmy żeglugowe, stocznie) stanowisko występuje rzadziej – dominuje służba publiczna.

Zarobki i perspektywy

Zarobki są zróżnicowane w zależności od stażu i regionu – minimalnie ok. 2500 zł brutto miesięcznie, z potencjałem wzrostu wraz z doświadczeniem, dodatkami i awansami.

Perspektywy zatrudnienia pozostają stabilne dzięki stałemu zapotrzebowaniu na nadzór i kontrolę bezpieczeństwa rosnącego ruchu żeglugowego w Polsce.