Impregnator drewna – kod zawodu ZUS, PKD, obowiązki

Kod zawodu ZUS dla impregnatora drewna to 752101. Przykładowy pasujący kod PKD: 46.73.Z – sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego.

Dla przejrzystości zestawiamy najważniejsze oznaczenia w tabeli:

Impregnator drewna to specjalista, który zabezpiecza surowce drzewne przed grzybami, szkodnikami, wilgocią oraz degradacją, stosując metody impregnacji zgodnie z instrukcjami technologicznymi.

Czym zajmuje się impregnator drewna?

Specjalista impregnuje materiały drzewne, takie jak tarcica, półfabrykaty, surowiec okrągły, płyty pilśniowe czy lignoston, aby chronić je przed czynnikami biologicznymi (grzyby, owady), chemicznymi i atmosferycznymi (wilgoć, UV, promieniowanie).

Proces polega na nasycaniu drewna substancjami chemicznymi, które zwiększają trwałość i wydłużają żywotność elementów – szczególnie w konstrukcjach budowlanych, takich jak więźby dachowe czy elementy w kontakcie z gruntem.

W przemyśle drzewnym zawód ten ma kluczowe znaczenie, bo impregnacja zapobiega rozkładowi drewna i obniża koszty eksploatacji. Pracownik dobiera preparaty (solne, olejowe, akrylowe), przygotowuje materiał (układanie, pakietowanie, suszenie) i nadzoruje przebieg procesów w zgodzie z normami BHP i środowiskowymi.

Obowiązki impregnatora drewna

Poniżej najważniejsze zadania realizowane na stanowisku:

• przygotowanie drewna – rozpoznawanie gatunków, klasyfikacja, układanie pakietów, odtłuszczanie, czyszczenie powierzchni, szlifowanie starych powłok;
• impregnacja powierzchniowa – kąpiel (zanurzenie w impregnacie), smarowanie/malowanie pędzlem, wałkiem lub szczotką, natrysk i opryskiwanie;
• impregnacja głęboka – próżniowo‑ciśnieniowa w autoklawach (odessanie powietrza, wprowadzenie impregnatu pod ciśnieniem i przy próżni), zanurzeniowa w dołach z folią izolującą;
• inne metody – sucha impregnacja, opalanie, odgrzybianie, zwalczanie owadów;
• dobór impregnatów – solne (przeciw pleśni i grzybom, także ogniochronne), olejowe, akrylowe z pigmentami UV, barwiące z dodatkami owadobójczymi;
• kontrola procesu – właściwe mieszanie preparatów, nadzór nad wilgotnością drewna do ok. 15%, zabezpieczanie stanowiska pracy folią i osłonami;
• konserwacja sprzętu – utrzymanie w sprawności autoklawów, spryskiwaczy, pędzli i akcesoriów.

Pracownik odpowiada za jakość impregnacji, minimalizując straty preparatów i marnotrawstwo.

Wymagania i kwalifikacje

Aby zostać impregnatorem drewna, zazwyczaj potrzebne są następujące kompetencje i uprawnienia:

• wykształcenie – podstawowe lub średnie zawodowe (preferowane kierunki: drzewne, stolarskie lub pokrewne); szkolenia zawodowe (np. w CIOP-PIB) obejmujące impregnację chemiczną i konserwację;
• umiejętności – znajomość gatunków drewna, metod impregnacji i preparatów chemicznych; obsługa autoklawów; znajomość zasad BHP; rozpoznawanie defektów drewna;
• badania lekarskie – wstępne i okresowe z uwzględnieniem narażenia na czynniki chemiczne (skierowanie określa substancje szkodliwe);
• certyfikaty – uprawnienia do obsługi urządzeń ciśnieniowych, szkolenia BHP do pracy z chemikaliami; znajomość norm (np. wilgotność masowa drewna 15%);
• inne predyspozycje – wytrzymałość fizyczna (praca z ciężkimi pakietami), precyzja, dbałość o środowisko i stosowanie impregnatów bezpiecznych dla ludzi.

Brak formalnych wymogów dla samozatrudnionych, jednak pracodawcy zwykle oczekują doświadczenia praktycznego.

Ścieżka kariery i rozwój zawodowy

Początek kariery

Start zwykle obejmuje praktyki w tartakach lub zakładach drzewnych jako pomocnik impregnatora przez 1–2 lata, wraz ze szkoleniami z impregnacji powierzchniowej i kąpielowej.

Średni poziom

Praca jako impregnator z uprawnieniami do obsługi autoklawów i nadzorem nad procesami przemysłowymi; możliwość awansu na mistrza impregnacji po ukończonych kursach.

Zaawansowany rozwój

Na tym etapie możliwe są m.in. następujące kierunki:

• specjalizacja konstrukcyjna – prace przy elementach nośnych, opcjonalnie powiązana ze ściślejszymi wymaganiami budowlanymi;
• kierowanie zespołem – rola kierownika zmiany lub wydziału w przemyśle drzewnym;
• nauczanie i szkolenia – prowadzenie zajęć w ośrodkach kształcenia (np. CKU o profilu drzewnym);
• samozatrudnienie – własne usługi impregnacyjne (kod ZUS 752101).

Rozwój wspierają kursy CIOP-PIB oraz egzaminy na konserwatora drewna czy menedżera produkcji drzewnej. Perspektywy zatrudnienia rosną wraz z rozwojem budownictwa drewnianego i popularnością ekologicznych impregnatów.

Gdzie pracować jako impregnator drewna?

Zawód najczęściej występuje w poniższych obszarach:

• Przemysł drzewny – tartaki i zakłady przetwórstwa (impregnacja tarcicy, więźby dachowe);
• Budownictwo – firmy produkujące elementy konstrukcyjne (np. wiązary, stemple);
• Hurt i handel – sprzedaż drewna impregnowanego (PKD 46.73.Z);
• Usługi specjalistyczne – konserwacja mebli ogrodowych, wiat, ogrodzeń; zakłady autoklawowe;
• Inne branże – produkcja palet i opakowań drzewnych; eksport.

Najwięcej ofert pojawia się w regionach leśnych (np. okolice Ostrołęki, woj. mazowieckie). Praca ma charakter zmianowy i przemysłowy, a ze względu na kontakt z chemikaliami wymaga bezwzględnego przestrzegania zasad BHP.