Kod zawodu ZUS: 214602
Zawód inżyniera górnika specjalizującego się w górnictwie odkrywkowym jest klasyfikowany w następujących kodach PKD (Polska Klasyfikacja Działalności):
- PKD 05.10.Z – wydobywanie węgla kamiennego,
- PKD 05.20.Z – wydobywanie węgla brunatnego (lignitu),
- PKD 06.10.Z – górnictwo ropy naftowej,
- PKD 06.20.Z – górnictwo gazu ziemnego,
- PKD 07.10.Z – górnictwo rud żelaza,
- PKD 07.21.Z – górnictwo rud uranu i toru,
- PKD 07.29.Z – górnictwo pozostałych rud metali nieżelaznych,
- PKD 08.11.Z – wydobywanie kamieni ozdobnych oraz kamienia dla potrzeb budownictwa, skał wapiennych, gipsu, kredy i łupków,
- PKD 08.12.Z – wydobywanie żwiru i piasku; wydobywanie gliny i kaolinu,
- PKD 08.91.Z – wydobywanie minerałów dla przemysłu chemicznego oraz do produkcji nawozów.
Charakterystyka zawodu
Inżynier górnik – górnictwo odkrywkowe to specjalista odpowiedzialny za projektowanie, planowanie oraz nadzorowanie procesów wydobycia surowców mineralnych metodą odkrywkową. Zawód łączy umiejętności techniczne, organizacyjne i przywódcze, wymagając głębokiej wiedzy z zakresu geologii, technologii górniczych oraz zarządzania zasobami.
Podstawową funkcją inżyniera górnika jest planowanie i opracowywanie dokumentacji technicznej eksploatacji złóż, a następnie organizowanie i nadzorowanie ruchu całego zakładu górniczego i jego elementów składowych.
Celem działań inżyniera jest wydobycie surowców w sposób zapewniający maksymalną efektywność ekonomiczną, minimalne straty zasobów oraz ograniczenie wpływu eksploatacji na środowisko.
Obowiązki zawodowe
Zakres obowiązków inżyniera górnika – górnictwa odkrywkowego jest szeroki i obejmuje:
- udostępnianie złóż – planowe otwieranie złóż metodą wkopów;
- nadzorowanie przygotowania terenu – zdejmowanie i zwałowanie nadkładu oraz kształtowanie struktur odkrywek i formowanie frontów wydobywczych;
- kierowanie pracami wydobywczymi – zarządzanie robotami eksploatacyjnymi z zastosowaniem górniczych systemów eksploatacyjnych i osprzętowania dostosowanego do wielkości odkrywki;
- obsługę urządzeń technologicznych – kierowanie budową i eksploatacją układów technologicznych KTZ (koparka–taśmociąg–zwałowarka);
- odwadnianie złóż – kierowanie pracami związanymi z odwadnianiem odkrywek oraz planowe tworzenie i utrzymywanie leja depresyjnego na czas trwania eksploatacji;
- realizację wyrobisk badawczych – kierowanie wykonywaniem wyrobisk badawczych i odwadniających w złożach;
- rekultywację terenów – kierowanie rekultywacją terenów poeksploatacyjnych i przywracaniem im przydatności gospodarczej, w tym likwidacja zwałowisk nadkładu przez stopniowe zwracanie go do wyrobiska poeksploatacyjnego;
- zapewnienie stabilności – nadzorowanie prac związanych z zapewnieniem stabilności skarp i poziomów wydobywczych;
- nadzór prawny i bezpieczeństwa – nadzorowanie przestrzegania przepisów górniczych, geologicznych, ochrony środowiska, BHP i ppoż.;
- działalność badawczo-wdrożeniową – prowadzenie prac naukowych, badawczych i wdrożeniowych zmierzających do zwiększenia technicznej i ekonomicznej efektywności eksploatacji.
Wymagane kwalifikacje i umiejętności
Aby pracować na stanowisku inżyniera górnika, niezbędna jest gruntowna znajomość technik eksploatacji i wykorzystania kopalin stałych oraz wiedza z zakresu geologii i mineralogii. Do kluczowych umiejętności należą:
- znajomość budowy geologicznej skorupy ziemskiej,
- umiejętność rozpoznawania różnych rodzajów skał (metamorficzne, osadowe, magmowe),
- wiedza o lokalizacji i szacowaniu wielkości złóż żwiru, piasku, kamienia, węgla brunatnego i rud metali,
- umiejętność oceny opłacalności wydobycia,
- wiedza z zakresu geodezji górniczej, metrologii i wiertnictwa,
- umiejętności organizacyjne i przywódcze,
- zdolność pracy w zespole.
Ścieżka edukacyjna
Zawód inżyniera górnika wymaga ukończenia studiów wyższych na kierunku związanym z górnictwem odkrywkowym. Kształcenie na tej specjalności jest szerokoprofilowe i łączy kompetencje techniczne z pracą zespołową oraz rozwijaniem cech przywódczych.
Program studiów obejmuje m.in. następujące przedmioty:
- geologia ogólna,
- mineralogia i petrografia,
- geologia złóż,
- wiertnictwo,
- geodezja górnicza i metrologia,
- eksploatacja odkrywkowa i podziemna złóż.
Absolwenci odbywają dwie czterotygodniowe praktyki zawodowe w odkrywkowych zakładach górniczych (semestr IV i VI), uzyskując kluczowe kompetencje praktyczne. Ukończenie studiów podyplomowych z zakresu górnictwa odkrywkowego może potwierdzać przygotowanie zawodowe przy ubieganiu się o kwalifikacje w zakresie niższego oraz średniego dozoru górniczego w odkrywkowych zakładach górniczych.
Branże i sektor zatrudnienia
Inżynierowie górnictwa odkrywkowego znajdują zatrudnienie w różnych sektorach związanych z wydobyciem surowców mineralnych, w tym:
- kopalnie węgla brunatnego – podstawowe miejsce pracy dla specjalistów eksploatacji odkrywkowej;
- kopalnie węgla kamiennego – wybrane procesy wydobywcze prowadzone metodami odkrywkowymi (tam, gdzie warunki geologiczne na to pozwalają);
- górnictwo rud metali – eksploatacja złóż żelaza, uranu, toru oraz rud metali nieżelaznych;
- górnictwo ropy naftowej i gazu ziemnego – nadzór nad procesami wydobywczymi i infrastrukturą powierzchniową;
- wydobycie kruszywa budowlanego – żwiru, piasku, kamienia ozdobnego i kamienia do budownictwa, skał wapiennych, gipsu, kredy i łupków;
- górnictwo minerałów chemicznych – eksploatacja surowców dla przemysłu chemicznego oraz do produkcji nawozów;
- firmy zajmujące się wzbogacaniem kopalin – obsługa i optymalizacja instalacji przeróbczych;
- konsultanci w firmach technologii górniczych – doradztwo techniczno-handlowe i szkolenia użytkowników.
Warunki pracy
Praca inżyniera górnika – górnictwa odkrywkowego odbywa się przede wszystkim na terenie kopalni odkrywkowej, którą charakteryzuje duża liczba ciężkich maszyn i urządzeń. Choć stanowisko inżyniera to praca umysłowa, wymaga stałego nadzoru nad procesami wydobywczymi i obecności w terenie.
Środowisko pracy jest wymagające i podlega rygorystycznym przepisom BHP oraz ochrony środowiska, co wymaga wysokiej dyscypliny i odpowiedzialności.
Perspektywy kariery i rozwoju
Ścieżka kariery dla inżyniera górnika – górnictwa odkrywkowego obejmuje możliwości:
- awansu na stanowiska kierownicze wyższego szczebla w odkrywkowych zakładach górniczych,
- pracy w pochodnych przedsiębiorstwach branży górniczej,
- specjalizacji w zakresie niższego lub średniego dozoru górniczego poprzez dodatkowe kursy i uprawnienia,
- działalności w branży konsultingowej i doradztwie technologicznym dla firm górniczych,
- zaangażowania w projekty badawczo-wdrożeniowe zmierzające do modernizacji procesów wydobywczych.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony danych, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor praktycznej nauki zawodu, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instruktor terapii uzależnień, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Introligator poligraficzny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk, Inżynier elektryk automatyk, Inżynier energetyki, Inżynier geodeta – fotogrametria i teledetekcja, Inżynier geodeta – geodezja górnicza, Inżynier geodeta – geodezja inżynieryjno-przemysłowa, Inżynier geodeta – geodezja urządzania terenów rolnych i leśnych, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier geodeta – geomatyka, Inżynier geodeta – kataster i gospodarka nieruchomościami, Inżynier geofizyk – geofizyka górnicza, Inżynier geolog – geologia górnicza i poszukiwawcza, Inżynier geolog – hydrologia górnicza, Inżynier geotechnik, Inżynier gospodarki przestrzennej, Inżynier górnik – górnictwo otworowe, Inżynier górnik – górnictwo podziemne, Inżynier górnik – wiertnictwo, Inżynier hutnik, Inżynier Internetu rzeczy, Inżynier inżynierii chemicznej, Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej, Inżynier inżynierii materiałowej, Inżynier inżynierii materiałów syntetycznych, Inżynier inżynierii środowiska – gazowe urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier inżynierii środowiska – gospodarka wodna i hydrologia, Inżynier inżynierii środowiska – instalacje sanitarne, Inżynier inżynierii środowiska – melioracje, Inżynier inżynierii środowiska – oczyszczanie miast i gospodarka odpadami, Inżynier inżynierii środowiska – systemy wodociągowe i kanalizacyjne, Inżynier kliniczny, Inżynier leśnictwa, Inżynier mechanik – cieplno-mechaniczne urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia do obróbki metali, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia przemysłowe, Inżynier mechanik – mechanika precyzyjna, Inżynier mechanik – środki transportu, Inżynier mechanik – technologia mechaniczna, Inżynier mechanik lotniczy, Inżynier mechanizacji rolnictwa, Inżynier mechatronik, Inżynier normowania pracy, Inżynier odlewnik, Inżynier ogrodnictwa, Inżynier optyk, Inżynier organizacji i planowania produkcji, Inżynier papiernictwa, Inżynier poligrafii, Inżynier postępowania z odpadami promieniotwórczymi, Inżynier pożarnictwa, Inżynier procesu malowania, Inżynier rolnictwa, Inżynier ruchu drogowego, Inżynier ruchu kolejowego, Inżynier rybactwa, Inżynier spawalnik, Inżynier sprzedaży, Inżynier sprzedaży technologii i usług teleinformatycznych, Inżynier systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, Inżynier systemów i sieci komputerowych, Inżynier systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Inżynier techniki świetlnej, Inżynier technologii betonów, Inżynier technologii ceramiki, Inżynier technologii chemicznej, Inżynier technologii drewna, Inżynier technologii przetwórstwa skóry, Inżynier technologii szkła, Inżynier technologii żywności, Inżynier teleinformatyk, Inżynier telekomunikacji, Inżynier transportu drogowego, Inżynier transportu kolejowego, Inżynier urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, Inżynier urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym, Inżynier utrzymania ruchu, Inżynier włókiennik, Inżynier zaopatrzenia, transportu i magazynowania, Inżynier zootechniki
