Kod zawodu ZUS dla instruktora terapii uzależnień to 325903.
Pasujące kody PKD obejmują:
- 84.30.Z – obowiązkowe zabezpieczenia społeczne;
- 87.10.Z – pomoc społeczna z zakwaterowaniem zapewniająca opiekę pielęgniarską;
- 87.30.Z – pomoc społeczna z zakwaterowaniem dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych;
- 87.90.Z – pozostała pomoc społeczna z zakwaterowaniem;
- 88.10.Z – pomoc społeczna bez zakwaterowania dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych;
- 88.99.Z – pozostała pomoc społeczna bez zakwaterowania, gdzie indziej niesklasyfikowana.
Czym zajmuje się instruktor terapii uzależnień?
Instruktor terapii uzależnień (kod ZUS 325903) udziela wsparcia osobom uzależnionym od narkotyków, alkoholu, nikotyny, leków i innych substancji, działając pod kierunkiem specjalisty.
Wspiera terapię indywidualną, grupową i rodzinną w poradniach leczenia uzależnień, specjalistycznych oddziałach szpitalnych, szpitalach dla osób uzależnionych oraz izbach wytrzeźwień. Sprawuje doraźną opiekę nad osobami w stanie upojenia alkoholowego lub narkotycznego i aktywnie propaguje metody wychodzenia z nałogu.
Zawód ten łączy elementy wsparcia terapeutycznego, opieki bezpośredniej i działań profilaktycznych. Instruktor nie jest samodzielnym terapeutą jak specjalista terapii uzależnień (kod 229907), lecz asystuje w procesie leczenia, dbając o codzienne potrzeby podopiecznych i monitorując ich stan.
Obowiązki instruktora terapii uzależnień
Obowiązki obejmują zarówno pracę terapeutyczną, jak i praktyczną opiekę. Kluczowe zadania to:
- zapoznawanie się z sytuacją psychologiczną, zdrowotną, wychowawczą oraz rodzinną pacjenta na podstawie badań diagnostycznych,
- pomoc w realizacji terapii poprzez prowadzenie zajęć terapeutycznych i profilaktycznych pod kierunkiem lekarza lub specjalisty,
- dbanie o higienę podopiecznego i jego odzieży (mycie, kąpanie), przebieranie, układanie do snu, podawanie płynów i posiłków,
- prowadzenie rejestracji zgłoszeń, ewidencji oraz sporządzanie sprawozdań z liczby przyjętych osób i typu udzielonej pomocy,
- udzielanie informacji o metodach wychodzenia z nałogu oraz prowadzenie rozmów indywidualnych wspierających leczenie,
- unieszkodliwianie i izolowanie osób agresywnych, bieżąca obserwacja zmian w zachowaniu oraz interwencje w sytuacjach zagrożenia,
- badanie podstawowych parametrów życiowych (tętno, ciśnienie, temperatura) oraz pomoc przy badaniach lekarskich (podtrzymywanie pacjenta, podawanie narzędzi i leków),
- wykonywanie podstawowych zabiegów medycznych, takich jak płukanie żołądka, lewatywa czy opatrywanie ran,
- dbanie o higienę pomieszczeń (sprzątanie, mycie, dezynfekcja),
- spisywanie i zabezpieczanie ubrań oraz przedmiotów pacjenta, wypisywanie podopiecznych z placówek oraz zwrot depozytów,
- wspieranie osób uzależnionych w miejscach ich przebywania (streetworking), przekazywanie informacji służbom medycznym i władzom oraz współpraca z rodzinami.
Te zadania wymagają empatii, odporności psychicznej i umiejętności pracy w warunkach stresu, np. z agresywnymi pacjentami.
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować jako instruktor terapii uzależnień, nie jest wymagane wyższe wykształcenie jak w przypadku specjalisty terapii uzależnień (kod 229907), który musi ukończyć specjalistyczne szkolenie i zdać egzamin zatwierdzony przez Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii lub Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Dla instruktora wystarczające jest średnie wykształcenie, doświadczenie w opiece społecznej lub pokrewne szkolenia, choć dokładne wymagania zależą od pracodawcy i placówki.
Najważniejsze cechy przydatne w zawodzie to:
- empatia i wrażliwość na potrzeby pacjenta,
- odpowiedzialność i etyka pracy,
- umiejętność współpracy w zespole medycznym i terapeutycznym,
- odporność na stres i zdolność radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych.
Zawód wiąże się z ryzykiem zawodowym (np. kontakt z agresywnymi osobami, zagrożenia biologiczne), co wymaga systematycznej oceny ryzyka (ORZ 325903).
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Wejście do zawodu
Wejście do zawodu jest stosunkowo dostępne – często rozpoczyna się od pracy w izbach wytrzeźwień lub poradniach jako asystent z możliwością awansu po zdobyciu doświadczenia. Rozwój obejmuje doskonalenie poprzez superwizje oraz szkolenia profilaktyczne i terapeutyczne.
Możliwe ścieżki kariery
Najczęstsze kierunki rozwoju to:
- awans na specjalistę terapii uzależnień (kod 229907) po ukończeniu studiów wyższych i certyfikowanego szkolenia,
- praca w zarządzaniu placówkami terapeutycznymi lub prowadzenie własnych warsztatów profilaktycznych,
- specjalizacja w terapii rodzinnej, profilaktyce wśród młodzieży lub pracy streetworkowej.
Rozwój zawodowy wspiera udział w konferencjach, superwizjach i kursach z psychologii uzależnień. Mediana zarobków w Polsce wynosi ok. 4000–6000 zł brutto (dane rynkowe z portali pracy), przy czym wyższe stawki występują w szpitalach i prywatnych ośrodkach.
Gdzie pracować jako instruktor terapii uzależnień?
Zawód jest poszukiwany w sektorze pomocy społecznej i zdrowotnej. Główne miejsca zatrudnienia przedstawia tabela:
| Miejsce pracy | Przykładowe kody PKD | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Poradnie uzależnień i izby wytrzeźwień | 88.99.Z, 88.10.Z | Doraźna opieka i terapia grupowa |
| Szpitale i oddziały dla uzależnionych | 87.10.Z, 86.93.Z | Wsparcie medyczne i higieniczne |
| Ośrodki pomocy społecznej z zakwaterowaniem | 87.90.Z, 87.30.Z | Opieka długoterminowa |
| Organizacje pozarządowe i fundacje antyuzależnieniowe | 88.99.Z | Profilaktyka i streetwork |
| Służby społeczne i samorządy | 84.30.Z | Działania prewencyjne |
Możliwa jest także działalność gospodarcza pod podanymi kodami PKD, np. w prywatnych gabinetach terapeutycznych (86.93.Z dla psychoterapii). Zapotrzebowanie na specjalistów rośnie wraz ze skalą problemów uzależnień w Polsce.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony danych, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor praktycznej nauki zawodu, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Introligator poligraficzny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk
