Kod zawodu ZUS dla inspektora ochrony danych to 242212. Pasujące kody PKD obejmują m.in. 25.40.Z (produkcja broni i amunicji), 62.02.Z (doradztwo w zakresie informatyki), 63.11.Z (przetwarzanie danych, hosting), 74.90.Z (pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna) oraz 80.30.Z (działalność detektywistyczna).
Inspektor ochrony danych (IOD) to specjalista odpowiedzialny za zapewnienie zgodności przetwarzania danych osobowych z przepisami RODO w organizacjach. Jego rola polega na wspieraniu administratora danych lub podmiotu przetwarzającego poprzez informowanie o obowiązkach, monitorowanie zgodności oraz doradztwo.
Czym zajmuje się inspektor ochrony danych?
Inspektor ochrony danych osobowych jest punktem kontaktowym dla organu nadzorczego (takiego jak Urząd Ochrony Danych Osobowych – UODO) oraz dla osób, których dane dotyczą. Głównym zadaniem IOD jest wdrożenie i nadzór nad polityką bezpieczeństwa informacji, w tym zarządzanie procesem przetwarzania poufnych danych w organizacji.
W odróżnieniu od starszych klasyfikacji, gdzie kod 242212 odnosił się do zadań inspektora w strukturach GIODO, aktualne opisy zawodów łączą go z funkcją IOD w kontekście RODO – skoncentrowaną na roli wewnętrznej w firmach (nadzór zgodności i doradztwo). Kod 242111 wiązano dawniej z administratorem bezpieczeństwa informacji (ABI), który ewoluował w IOD.
Obowiązki inspektora ochrony danych
Obowiązki IOD są precyzyjnie określone w RODO (art. 39). Obejmują zadania podstawowe i – o ile nie występuje konflikt interesów – dodatkowe.
Podstawowe zadania zawodowe
Na co dzień IOD realizuje m.in. następujące czynności:
- informowanie i doradzanie administratorowi, podmiotowi przetwarzającemu oraz pracownikom o obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie danych osobowych,
- monitorowanie przestrzegania przepisów rodo i polityk wewnętrznych oraz prowadzenie okresowych audytów zgodności przetwarzania danych,
- udzielanie zaleceń dotyczących oceny skutków dla ochrony danych (DPIA) i monitorowanie jej wykonania,
- współpraca z organem nadzorczym oraz pełnienie roli punktu kontaktowego dla UODO i osób, których dane dotyczą,
- zarządzanie polityką bezpieczeństwa informacji: nadzór nad dokumentacją, upoważnieniami do przetwarzania danych, zabezpieczeniami IT oraz procedurami ochrony,
- prowadzenie szkoleń wstępnych i okresowych z ochrony danych oraz sporządzanie raportów z audytów wraz z zaleceniami zmian,
- nadzór nad niezgodnościami i kontrola zgodności z prawem.
Dodatkowe zadania
W wielu organizacjach IOD otrzymuje także zadania uzupełniające:
- reprezentowanie pracodawcy w kontrolach organu nadzorczego,
- przygotowywanie wniosków rejestracyjnych (historycznie do GIODO),
- doskonalenie procesów zarządzania jakością i analiza ryzyka w celu minimalizacji zagrożeń dla prywatności.
IOD ściśle współpracuje z działami IT, HR i zarządem, edukując pracowników i wdrażając procedury minimalizujące ryzyko naruszeń.
Wymagania i kwalifikacje
Nie ma ściśle określonego wykształcenia dla IOD, ale kluczowe są poniższe kompetencje i doświadczenia:
- wiedza z zakresu RODO, prawa ochrony danych oraz bezpieczeństwa informacji (często studia podyplomowe z ochrony danych osobowych lub cyberbezpieczeństwa),
- doświadczenie w audytach, zarządzaniu ryzykiem IT i compliance,
- umiejętności miękkie: komunikacja, analiza, niezależność (IOD musi być wolny od konfliktu interesów),
- certyfikaty, np. IOD od UODO, CIPP/E, CISSP lub ukończone szkolenia RODO.
W praktyce pracodawcy oczekują biegłej znajomości przepisów unijnych i polskich (RODO, ustawa o ochronie danych osobowych).
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Ścieżka kariery IOD często zaczyna się od ról w IT security, compliance lub administracji:
- Początek – administrator bezpieczeństwa informacji (ABI, kod 242111) lub specjalista ds. compliance;
- Rozwój – szkolenia RODO, certyfikaty, doświadczenie w audytach – awans na IOD w firmie;
- Zaawansowany poziom – doradca zewnętrzny, konsultant w firmach doradczych (PKD 62.02.Z) lub rola w organach nadzorczych;
- Ugruntowanie pozycji – uczestnictwo w międzynarodowych organizacjach ochrony danych, publikacje, prowadzenie webinarów.
Rynek rośnie z powodu cyfryzacji oraz wysokich kar za naruszenia RODO (do 4% rocznego obrotu).
Średnie zarobki: 10–20 tys. zł brutto/mc w Polsce (w zależności od firmy i doświadczenia).
Gdzie pracować jako inspektor ochrony danych?
IOD jest obowiązkowy w podmiotach publicznych oraz tam, gdzie główna działalność polega na regularnym i systematycznym monitorowaniu osób na dużą skalę lub na przetwarzaniu na dużą skalę szczególnych kategorii danych.
Poniżej przykładowe branże, typy organizacji oraz powiązane kody PKD:
| Branża/sektor | Przykłady firm/organizacji | Powiązane PKD |
|---|---|---|
| Administracja publiczna | urzędy, ministerstwa, samorządy | 74.90.Z |
| IT i technologie | firmy hostingowe, software house’y, doradztwo informatyczne | 62.02.Z, 63.11.Z |
| Finanse i ubezpieczenia | banki, ubezpieczyciele (dane klientów) | 74.90.Z |
| Ochrona i bezpieczeństwo | agencje detektywistyczne, ochrona mienia | 80.30.Z |
| Przemysł specjalistyczny | produkcja broni (dane poufne) | 25.40.Z |
| Opieka zdrowotna i edukacja | szpitale, uniwersytety | 74.90.Z |
| Handel i e-commerce | sklepy online przetwarzające dane klientów | 63.11.Z |
IOD pracuje najczęściej w dużych korporacjach, ale także jako freelancer lub w firmach consultingowych.
Wyzwania i perspektywy
Zawód zyskuje na znaczeniu w dobie digitalizacji – rosnąca liczba cyberataków i skarg do UODO zwiększa popyt na doświadczonych IOD. Do kluczowych wyzwań należą szybka ewolucja prawa, utrzymanie niezależności oraz zapobieganie konfliktom interesów. Przyszłość zawodu to integracja z AI i big data, co wymaga ciągłego doskonalenia kompetencji.
IOD to nie tylko compliance – to strategiczna rola w budowaniu zaufania klientów i unikaniu kosztownych naruszeń.
Zobacz też:
Ilustrator, Iluzjonista, Imitator efektów dźwiękowych, Impregnator drewna, Informator lotniskowej służby informacji powietrznej, Informator ruchu pasażerskiego, Informator służby informacji powietrznej, Informatyk, Informatyk medyczny, Inkasent, Inspektor bezpieczeństwa i higieny pracy, Inspektor bezpieczeństwa żeglugi, Inspektor budowlany, Inspektor budowy dróg, Inspektor budowy mostów, Inspektor do spraw miar i wag, Inspektor do spraw obrotu hurtowego lekami, Inspektor do spraw wytwarzania Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, Inspektor dozoru jądrowego, Inspektor dozoru technicznego, Inspektor farmaceutyczny, Inspektor hotelowy, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Inspektor kontroli handlu i usług, Inspektor kontroli skarbowej, Inspektor nadzoru bankowego, Inspektor nadzoru budowlanego, Inspektor obrony cywilnej, Inspektor ochrony przeciwpożarowej, Inspektor ochrony radiologicznej, Inspektor ochrony środowiska, Inspektor pracy, Inspektor rybołówstwa morskiego, Inspektor sanitarny, Inspicjent, Instalator systemów alarmowych, Instalator systemów alarmowych przeciwkradzieżowych, Instalator systemów telewizji przemysłowej, Instruktor amatorskiego ruchu artystycznego, Instruktor fitness, Instruktor gimnastyki korekcyjnej, Instruktor higieny, Instruktor hipoterapii, Instruktor jazdy konnej, Instruktor nauki jazdy, Instruktor odnowy biologicznej, Instruktor praktycznej nauki zawodu, Instruktor rekreacji ruchowej, Instruktor rytmiki, Instruktor sportów ekstremalnych, Instruktor sportów siłowych, Instruktor sportu, Instruktor sportu osób niepełnosprawnych, Instruktor strzałowy, Instruktor sztuki walki, Instruktor tańca, Instruktor techniki jazdy, Instruktor terapii uzależnień, Instrumentalista, Intendent, Interwent kryzysowy, Introligator, Introligator galanteryjny, Introligator poligraficzny, Inwentaryzator, Inżynier akustyk, Inżynier automatyki i robotyki, Inżynier awionik, Inżynier biocybernetyki i inżynierii biomedycznej, Inżynier budownictwa – budowle i drogi wodne, Inżynier budownictwa – budownictwo ogólne, Inżynier budownictwa – budownictwo przemysłowe, Inżynier budownictwa – linie, węzły i stacje kolejowe, Inżynier budownictwa – urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów, Inżynier budownictwa okrętowego, Inżynier budowy dróg, Inżynier budowy mostów, Inżynier chłodnictwa i klimatyzacji, Inżynier dekontaminacji – skażenia promieniotwórcze, Inżynier elektroenergetyk, Inżynier elektroenergetyk kolejowych sieci i podstacji trakcyjnych, Inżynier elektronik, Inżynier elektryk, Inżynier elektryk automatyk, Inżynier energetyki, Inżynier geodeta – fotogrametria i teledetekcja, Inżynier geodeta – geodezja górnicza, Inżynier geodeta – geodezja inżynieryjno-przemysłowa, Inżynier geodeta – geodezja urządzania terenów rolnych i leśnych, Inżynier geodeta – geodezyjne pomiary podstawowe i satelitarne, Inżynier geodeta – geomatyka, Inżynier geodeta – kataster i gospodarka nieruchomościami, Inżynier geofizyk – geofizyka górnicza, Inżynier geolog – geologia górnicza i poszukiwawcza, Inżynier geolog – hydrologia górnicza, Inżynier geotechnik, Inżynier gospodarki przestrzennej, Inżynier górnik – górnictwo odkrywkowe, Inżynier górnik – górnictwo otworowe, Inżynier górnik – górnictwo podziemne, Inżynier górnik – wiertnictwo, Inżynier hutnik, Inżynier Internetu rzeczy, Inżynier inżynierii chemicznej, Inżynier inżynierii kosmicznej i satelitarnej, Inżynier inżynierii materiałowej, Inżynier inżynierii materiałów syntetycznych, Inżynier inżynierii środowiska – gazowe urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier inżynierii środowiska – gospodarka wodna i hydrologia, Inżynier inżynierii środowiska – instalacje sanitarne, Inżynier inżynierii środowiska – melioracje, Inżynier inżynierii środowiska – oczyszczanie miast i gospodarka odpadami, Inżynier inżynierii środowiska – systemy wodociągowe i kanalizacyjne, Inżynier kliniczny, Inżynier leśnictwa, Inżynier mechanik – cieplno-mechaniczne urządzenia, instalacje i sieci energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia do obróbki metali, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia energetyczne, Inżynier mechanik – maszyny i urządzenia przemysłowe, Inżynier mechanik – mechanika precyzyjna, Inżynier mechanik – środki transportu, Inżynier mechanik – technologia mechaniczna, Inżynier mechanik lotniczy, Inżynier mechanizacji rolnictwa, Inżynier mechatronik, Inżynier normowania pracy, Inżynier odlewnik, Inżynier ogrodnictwa, Inżynier optyk, Inżynier organizacji i planowania produkcji, Inżynier papiernictwa, Inżynier poligrafii, Inżynier postępowania z odpadami promieniotwórczymi, Inżynier pożarnictwa, Inżynier procesu malowania, Inżynier rolnictwa, Inżynier ruchu drogowego, Inżynier ruchu kolejowego, Inżynier rybactwa, Inżynier spawalnik, Inżynier sprzedaży, Inżynier sprzedaży technologii i usług teleinformatycznych, Inżynier systemów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, Inżynier systemów i sieci komputerowych, Inżynier systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia, Inżynier techniki świetlnej, Inżynier technologii betonów, Inżynier technologii ceramiki, Inżynier technologii chemicznej, Inżynier technologii drewna, Inżynier technologii przetwórstwa skóry, Inżynier technologii szkła, Inżynier technologii żywności, Inżynier teleinformatyk, Inżynier telekomunikacji, Inżynier transportu drogowego, Inżynier transportu kolejowego, Inżynier urządzeń i systemów energetyki odnawialnej, Inżynier urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym, Inżynier utrzymania ruchu, Inżynier włókiennik, Inżynier zaopatrzenia, transportu i magazynowania, Inżynier zootechniki
