Kod zawodu ZUS dla logopedy to 229402. Pasujące kody PKD obejmują działalność zdrowotną i edukacyjną – wybór zależy od zakresu świadczonych usług.
Poniżej znajdziesz zestawienie najczęściej stosowanych kodów PKD wraz z krótkim opisem i wskazaniem zastosowania:
| Kod PKD | Nazwa | Uwagi / zastosowanie |
|---|---|---|
| 86.90.E | Pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowana | usługi zdrowotne poza szpitalem, prywatne gabinety logopedyczne, współpraca z NFZ |
| 86.99.C | Działalność logopedyczna | obowiązuje od 1 stycznia 2025 r.; precyzyjnie określa działalność logopedyczną, ułatwia kontraktowanie z NFZ |
| 85.10.Z | Placówki wychowania przedszkolnego | zatrudnienie i usługi w przedszkolach oraz oddziałach przedszkolnych |
| 85.60.Z | Działalność wspomagająca edukację | warsztaty, szkolenia, konsultacje wspierające proces nauczania |
| 85.59.B | Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane | zajęcia pozalekcyjne, kursy i terapie o profilu edukacyjnym |
Logopeda prowadzi badania i działania praktyczne w zakresie ogólnej diagnozy stanu rozwoju mowy oraz terapii zaburzeń komunikacji człowieka na różnych etapach życia i w sferach edukacyjnej, społecznej oraz zawodowej. Zajmuje się korygowaniem wad wymowy, usprawnianiem języka, profilaktyką i likwidacją zaburzeń komunikacji uwarunkowanych środowiskowo lub organicznie, a także rehabilitacją mowy po wypadkach i urazach.
Czym dokładnie zajmuje się logopeda?
Logopeda to specjalista ds. komunikacji językowej, który diagnozuje, zapobiega i leczy zaburzenia mowy u dzieci, młodzieży i dorosłych. Praca obejmuje zarówno działania profilaktyczne, jak i terapeutyczne, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta. Logopedia łączy elementy medycyny, psychologii, pedagogiki i lingwistyki, skupiając się na poprawie płynności mówienia, artykulacji, rozumienia i używania języka.
W praktyce logopeda współpracuje z lekarzami (np. laryngologami, neurologami), psychologami i pedagogami, co podkreśla interdyscyplinarny charakter zawodu. Szczególne znaczenie ma wczesna interwencja u dzieci, ponieważ zaburzenia mowy mogą wpływać na rozwój społeczny i edukacyjny.
Dla szybkiego wglądu – najważniejsze obszary pracy logopedy obejmują:
- diagnozę rozwoju mowy i komunikacji,
- profilaktykę zaburzeń i działania edukacyjne,
- terapię indywidualną i grupową dopasowaną do potrzeb pacjenta,
- współpracę interdyscyplinarną z lekarzami, psychologami i pedagogami.
Obowiązki i zadania zawodowe logopedy
Obowiązki logopedy są szerokie i obejmują zarówno badania naukowe, jak i praktyczną terapię. Kluczowe zadania to:
- prowadzenie badań logopedycznych – teoretycznych, empirycznych i porównawczych, wraz z formułowaniem hipotez i praw,
- opracowywanie, adaptowanie i weryfikowanie narzędzi diagnostycznych oraz terapeutycznych,
- przeprowadzanie badań w celu oceny rozwoju mowy i identyfikacji zaburzeń komunikacyjnych, wraz z interpretacją wyników i wskazaniami,
- doradztwo logopedyczne i tworzenie planów korekcyjno‑terapeutycznych na etapach diagnozy, prewencji i terapii,
- prowadzenie profilaktyki oraz terapii zmniejszającej lub likwidującej zaburzenia komunikacyjne u dzieci, młodzieży i dorosłych,
- terapia funkcji czytania i pisania (dysleksja, dysortografia, dysgrafia),
- surdologopedia – terapia osób z uszkodzonym słuchem,
- neurologopedia – terapia m.in. afazji, alalii, dyzartrii, jąkania, zaburzeń płynności mówienia, a także wsparcie osób z MPD, niepełnosprawnością intelektualną, zespołem Downa, autyzmem, mutyzmem i chorobami psychicznymi,
- utrzymywanie kontaktu z rodzinami, władzami oświatowymi oraz pracodawcami w celu rozwiązywania problemów komunikacyjnych,
- przygotowywanie referatów, raportów (naukowych i popularnonaukowych) oraz publikowanie wyników badań,
- współpraca z innymi specjalistami przy zadaniach pokrewnych.
Dodatkowe zadania obejmują prowadzenie terapii w poradniach psychologiczno‑pedagogicznych, placówkach szkolnych oraz w oddziałach szpitalnych (laryngologicznych i neurologicznych).
Wymagania edukacyjne i kwalifikacje
Aby zostać logopedą, wymagane jest wykształcenie wyższe na kierunku logopedia lub pokrewnym (np. filologia polska ze specjalnością logopedyczną, pedagogika z logopedią). Studia trwają zazwyczaj 3–5 lat i kończą się tytułem licencjata lub magistra. Po studiach konieczne jest uzyskanie uprawnień do wykonywania zawodu, często poprzez praktyki i egzaminy państwowe.
Wymagane cechy osobowościowe to empatia, cierpliwość, umiejętności komunikacyjne oraz predyspozycje do pracy z dziećmi i osobami z niepełnosprawnościami. Logopedzi powinni stale doskonalić kompetencje, uczestnicząc w kursach specjalistycznych (np. z neurologopedii czy surdologopedii).
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Ścieżka kariery logopedy zaczyna się od studiów, po których absolwent może podjąć pracę w placówkach publicznych lub prywatnych. Początkujący logopedzi często zaczynają w szkołach lub poradniach, zdobywając doświadczenie. Z czasem możliwe jest specjalizowanie się w niszach, np. terapii dorosłych po udarach czy pracy z dziećmi w spektrum autyzmu.
Rozwój obejmuje:
- uzyskiwanie certyfikatów (np. z terapii jąkania, dysleksji),
- awans na stanowiska kierownicze w poradniach lub klinikach,
- działalność naukową – publikacje, wykłady, doktorat,
- prowadzenie własnej praktyki gospodarczej z odpowiednimi kodami PKD, co umożliwia współpracę z NFZ.
Gdzie pracować jako logopeda – firmy i branże
Logopedzi znajdują zatrudnienie w sektorze publicznym i prywatnym:
- Oświata – szkoły, przedszkola (PKD 85.10.Z), poradnie psychologiczno‑pedagogiczne;
- Opieka zdrowotna – szpitale (oddziały laryngologiczne, neurologiczne, PKD 86.90.E, 86.99.C), poradnie specjalistyczne, prywatne gabinety;
- Edukacja pozaszkolna – centra terapii, warsztaty (PKD 85.59.B, 85.60.Z);
- Prywatne firmy – kliniki rehabilitacyjne, ośrodki dla dzieci z niepełnosprawnościami;
- Własna działalność – jednoosobowa praktyka lecznicza lub edukacyjna, z możliwością refundacji NFZ przy kodach 86.90.E lub 86.99.C.
W sektorze publicznym dominuje praca etatowa z umowami o pracę, w prywatnym – umowy zlecenia lub działalność gospodarcza (z ulgami ZUS dla nowych firm).
Praktyczne aspekty pracy – wynagrodzenie i wyzwania
Średnie wynagrodzenie logopedy w Polsce wynosi 4000–7000 zł brutto (w zależności od doświadczenia i miejsca pracy), z wyższymi stawkami w prywatnych gabinetach. Wyzwania to obciążenie emocjonalne, potrzeba ciągłego doskonalenia oraz wymogi formalne.
Wybór kodów PKD jest kluczowy dla logopedów prowadzących działalność – wpływa na finansowanie i zgodność z prawem. Od 2025 r. kod 86.99.C precyzyjnie określa działalność logopedyczną, ułatwiając współpracę z NFZ.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
