Kod zawodu ZUS – 225213
Kody PKD – PKD 10.91.Z – produkcja gotowej paszy dla zwierząt gospodarskich, PKD 46.21.Z – sprzedaż hurtowa zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt.
Charakterystyka zawodu
Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz to profesjonalista zajmujący się zapobieganiem zagrożeniom zdrowotnym zwierząt wynikającym z warunków epizootycznych, chowu i hodowli oraz jakości pasz, które wpływają na bezpieczeństwo zdrowotne żywności pochodzenia zwierzęcego.
Specjalista ten sprawuje nadzór nad bezpieczeństwem żywności pochodzenia zwierzęcego w całym łańcuchu produkcyjnym – od produkcji pierwotnej po wprowadzenie na rynek – zgodnie z zasadą „od pola do stołu”.
Główne obszary odpowiedzialności
Prewencja weterynaryjna i bioasekuracja
Specjalista wspomaga opracowywanie i wdrażanie zasad bioasekuracji w gospodarstwach i fermach, które obejmują:
- opracowanie regulaminów poruszania się po gospodarstwie,
- projektowanie i utrzymanie stref dezynfekcyjnych (tzw. białych stref),
- instalowanie śluz dezynfekcyjnych dla osób, towarów i narzędzi,
- monitorowanie i kontrolę szkodników (dezynsekcja, deratyzacja),
- systematyczną kontrolę stanu zdrowia zwierząt,
- okresową diagnostykę laboratoryjną,
- kontrolę pasz i wody pod względem higienicznym.
Higiena pasz
Zasadnicza odpowiedzialność za bezpieczeństwo pasz spoczywa na producencie, jednak specjalista tego profilu odpowiada za:
- kontrolę urzędową oraz rejestrację przedsiębiorstw produkujących środki żywienia zwierząt,
- analizowanie ryzyka w produkcji pasz i określanie warunków technicznych oraz weterynaryjnych,
- nadzór nad wytwarzaniem i obrotem dodatków paszowych i premiksów,
- nadzór nad produkcją pasz leczniczych i ich obrotem,
- pobieranie próbek pasz, ich badanie i ocenę,
- wykrywanie substancji niepożądanych, niebezpiecznych i zabronionych.
Wszystkie podmioty działające na rynku pasz – w tym rolnicy uprawiający zboża, przechowujący czy sprzedający produkty paszowe – muszą spełniać wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 183/2005 i być zarejestrowane lub zatwierdzone przez właściwe służby weterynaryjne.
Obowiązki zawodowe
Zakres obowiązków specjalisty obejmuje:
- analizowanie ryzyka w produkcji zwierzęcej,
- opracowywanie programów prewencyjnych w skali kraju i dla pojedynczych gospodarstw,
- wydawanie zezwoleń na działalność zakładów utylizacyjnych oraz kontrolę tych zakładów,
- sprawowanie nadzoru nad obrotem odpadami pochodzenia zwierzęcego i obrotem mączką utylizacyjną,
- nadzór nad przetrzymywaniem i zagospodarowywaniem nawozów naturalnych, gnojówki i gnojowicy,
- ocenę stanu sanitarno-higienicznego wody,
- wydawanie opinii i orzeczeń lekarsko-weterynaryjnych,
- prowadzenie dokumentacji weterynaryjnej.
Wymagania i kwalifikacje
Aby pracować na stanowisku lekarza weterynarii specjalizującego się w prewencji i higienie pasz, wymagane są:
- dyplom ukończenia studiów na kierunku weterynaria na poziomie magisterskim,
- prawo wykonywania zawodu lekarza weterynarii wydane przez właściwy organ,
- specjalizacja (lub postępowanie w kierunku specjalizacji) w zakresie prewencji weterynaryjnej i higieny pasz,
- wiedza na temat aktów prawnych dotyczących bezpieczeństwa pasz i zdrowia zwierząt (m.in. rozporządzenie (WE) nr 183/2005),
- umiejętności w zakresie analizy ryzyka i zarządzania zdrowiem stada,
- doświadczenie wykraczające poza samą znajomość leczenia chorób, w tym umiejętności konsultacyjne i zarządcze.
Ścieżka kariery i rozwoju
Początek kariery
Absolwent studiów weterynarii rozpoczyna pracę najczęściej jako:
- lekarz weterynarii w praktyce prywatnej,
- pracownik powiatowego inspektoratu weterynarii,
- specjalista w zakładach produkujących pasze.
Rozwój zawodowy
Możliwe ścieżki awansu obejmują:
- specjalizację w zakresie prewencji weterynaryjnej i higieny pasz,
- uzyskanie uprawnień lekarza weterynarii-konsultanta,
- awans na stanowiska kierownicze w inspekcjach weterynarii,
- stanowiska na poziomie wojewódzkim (wojewódzki lekarz weterynarii),
- pracę w organach centralnych (Główny Inspektorat Weterynarii).
Doskonalenie umiejętności
Rozwój zawodowy wymaga:
- śledzenia bieżącego piśmiennictwa naukowego z zakresu prewencji i higieny,
- uczestnictwa w kształceniu podyplomowym,
- udziału w konferencjach naukowych,
- prowadzenia badań naukowych w zakresie jakości zdrowotnej pasz i ochrony zdrowia zwierząt.
Miejsca pracy i branże
Specjalista tego profilu może pracować w:
- Powiatowych i wojewódzkich inspektoratach weterynarii – wykonywanie kontroli, rejestracji przedsiębiorstw;
- Zakładach produkujących pasze dla zwierząt – nadzór nad bezpieczeństwem produkcji;
- Hurtowniach i magazynach pasz – kontrola warunków przechowywania;
- Gospodarstwach i fermach – konsultacje w zakresie prewencji i bioasekuracji;
- Głównym Inspektoracie Weterynarii – opracowywanie programów i regulacji krajowych;
- Instytucjach badawczych – badania nad bezpieczeństwem żywności pochodzenia zwierzęcego;
- Uczelniach weterynaryjnych – prowadzenie kształcenia ustawicznego.
Specyfika pracy
Praca specjalisty prewencji weterynaryjnej i higieny pasz charakteryzuje się:
- odpowiedzialnością za bezpieczeństwo żywności dla konsumentów,
- zaangażowaniem w edukację – instruowanie pracowników gospodarstw o zasadach bioasekuracji i higieny,
- działaniami kontrolno-nadzorczymi – regularnymi wizytami w gospodarstwach i zakładach,
- pracą interdyscyplinarną – współpracą z właścicielami farm, pracownikami i innymi specjalistami,
- połączeniem pracy terenowej i biurowej.
Przykładowo, lekarz weterynarii-konsultant w gospodarstwach bydła mlecznego spędza średnio 90 minut miesięcznie na rozmowach z właścicielem, przeglądzie stada i dokumentacji.
Znaczenie zawodu
Specjaliści tego profilu są kluczowi dla:
- zapewnienia bezpieczeństwa żywności pochodzenia zwierzęcego,
- ochrony zdrowia zwierząt przed chorobami zakaźnymi,
- ochrony środowiska poprzez właściwe zarządzanie odpadami i nawozami,
- zgodności z przepisami unijnymi – wdrażanie rozporządzenia (WE) nr 183/2005 i innych regulacji,
- podnoszenia standardów hodowli w gospodarstwach i fermach.
Zawód ten wymaga nie tylko wiedzy weterynaryjnej, ale również umiejętności analitycznych, zarządczych i komunikacyjnych, co czyni go jednym z najważniejszych ogniw w systemie bezpieczeństwa żywności.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
