Kod zawodu ZUS – 225211
Kody PKD związane z wykonywaniem zawodu:
- PKD 75.00.Z – działalność weterynaryjna,
- PKD 01.43.Z – chów i hodowla koni i pozostałych zwierząt koniowatych,
- PKD 01.44.Z – chów i hodowla wielbłądów i zwierząt wielbłądowatych,
- PKD 01.46.Z – chów i hodowla świń.
Czym się zajmuje specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej?
Lekarz weterynarii specjalizujący się w epizootiologii i administracji weterynaryjnej odpowiada za ochronę zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwo zdrowia publicznego.
Praca łączy medycynę weterynaryjną z administracją i bezpieczeństwem zdrowotnym, w szczególności w zakresie zadań Inspekcji Weterynaryjnej.
Zawód obejmuje diagnozowanie i leczenie chorób, zabiegi chirurgiczne oraz porady dotyczące pielęgnacji i żywienia. Równie istotny jest nadzór administracyjny nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego i zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt oraz zoonoz.
Podstawowe wymagania edukacyjne
Ścieżka zawodowa wymaga ukończenia studiów weterynaryjnych (magisterskich) o charakterze przyrodniczo‑lekarskim. Cel kształcenia obejmuje ochronę zdrowia zwierząt oraz bezpieczeństwo żywności pochodzenia zwierzęcego w interesie zdrowia publicznego.
Program studiów obejmuje m.in. następujące przedmioty kliniczne:
- chirurgia,
- radiologia,
- rozród,
- choroby wewnętrzne,
- diagnostyka kliniczna,
- epizootiologia.
Poza przedmiotami klinicznymi realizowane są przedmioty specjalistyczne i kierunkowe. Absolwent uzyskuje tytuł lekarza weterynarii.
Specjalizacja w epizootiologii i administracji weterynaryjnej odbywa się po ukończeniu studiów podstawowych i wymaga dodatkowego szkolenia specjalizacyjnego.
Główne obowiązki zawodowe
Zakres obowiązków wynika z przepisów prawa weterynaryjnego i obejmuje działania prewencyjne, kontrolne i interwencyjne.
Monitoring i zwalczanie chorób zwierząt
Do stałych zadań należą:
- monitoring zakażeń zwierząt – prowadzenie nadzoru epizootycznego i analiz ryzyka;
- zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt – wykrywanie i likwidacja ognisk oraz działania prewencyjne;
- zwalczanie zoonoz – ograniczanie chorób przenoszonych na człowieka i czynników biologicznych.
Kontrola graniczna i handlowa
W obszarze kontroli granicznej i obrotu towarowego specjaliści realizują:
- weterynaryjną kontrolę graniczną – odprawy i dopuszczanie przesyłek na granicach;
- kontrolę w handlu i wywozie – nadzór nad obrotem zwierząt oraz produktów pochodzenia zwierzęcego;
- badanie zwierząt rzeźnych i produktów – badania przed- i poubojowe oraz ocenę zdatności do spożycia.
Nadzór nad bezpieczeństwem produktów
W zakresie bezpieczeństwa żywności i pasz wykonywane są:
- nadzór nad produktami pochodzenia zwierzęcego – wymagania przy produkcji, wprowadzaniu na rynek i sprzedaży bezpośredniej;
- kontrole wprowadzania na rynek zwierząt i ubocznych produktów – weryfikacja pochodzenia i dokumentacji;
- nadzór nad środkami żywienia zwierząt – kontrola wytwarzania, obrotu i stosowania, w tym pasz leczniczych.
Nadzór nad produktami weterynaryjnymi i zdrowiem zwierząt
W obszarze farmacji i hodowli realizowane są m.in.:
- kontrola obrotu produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi dla zwierząt – nadzór nad warunkami wytwarzania i dystrybucją;
- nadzór nad zdrowiem zwierząt przeznaczonych do rozrodu – ocena oraz jakość zdrowotna materiału biologicznego;
- kontrola identyfikacji, rejestracji i przemieszczania zwierząt – egzekwowanie zgodności z przepisami;
- weryfikacja wymogów weterynaryjnych w gospodarstwach – inspekcje u posiadaczy zwierząt gospodarskich.
Monitorowanie zanieczyszczeń i substancji niedozwolonych
Monitorowanie substancji niedozwolonych i pozostałości obejmuje kontrolę środków chemicznych i biologicznych, produktów leczniczych oraz skażeń promieniotwórczych u zwierząt, w produktach pochodzenia zwierzęcego, wodzie do pojenia oraz środkach żywienia.
Ochrona zwierząt i wymiana informacji
Specjalista sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt oraz prowadzi wymianę informacji w ramach krajowych i unijnych systemów informacyjnych.
Działalność naukowa i edukacyjna
Prowadzi badania naukowe dotyczące zdrowia zwierząt i żywności pochodzenia zwierzęcego oraz realizuje szkolenia specjalistyczne w zakresie zadań Inspekcji Weterynaryjnej.
Współpraca interdyscyplinarna i zarządzanie
Współdziała z administracją rządową i samorządową oraz samorządem lekarsko‑weterynaryjnym, a także nadzoruje zespoły i procesy w jednostkach organizacyjnych.
Podstawowe ustawowe zadania Inspekcji Weterynaryjnej
Specjalista realizuje ustawowe zadania Inspekcji Weterynaryjnej, w szczególności:
- graniczna kontrola weterynaryjna,
- kontrola weterynaryjna w handlu,
- wymagania weterynaryjne dla produktów pochodzenia zwierzęcego,
- zwalczanie chorób zakaźnych,
- ochrona zdrowia zwierząt na rzecz zdrowia publicznego.
Sektory i miejsca zatrudnienia
Specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej może pracować w następujących sektorach:
- Instytucje Inspekcji Weterynaryjnej – główny pracodawca dla tego stanowiska;
- Administracja rządowa i samorządowa – jednostki odpowiedzialne za bezpieczeństwo zdrowotne;
- Gospodarstwa utrzymujące zwierzęta gospodarskie – praca doradcza i inspekcyjna;
- Zakłady przetwórstwa mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego – nadzór nad bezpieczeństwem i jakością;
- Laboratoria weterynaryjne – diagnostyka, analityka i monitoring;
- Ośrodki badawcze – projekty w zakresie epizootiologii i zdrowia publicznego;
- Organizacje międzynarodowe – współpraca przy programach zdrowia zwierząt;
- Szkoły i ośrodki edukacyjne – wykłady, kursy i szkolenia.
Ścieżka kariery i rozwoju zawodowego
Etapy kształcenia i rozwoju
Droga do specjalizacji obejmuje:
- Studia weterynaryjne – uzyskanie tytułu lekarza weterynarii (kształcenie ogólne na poziomie magisterskim);
- Praktykę zawodową – minimum 2 lata pracy jako lekarz weterynarii przed podjęciem specjalizacji;
- Specjalizację w epizootiologii i administracji weterynaryjnej – zaawansowane szkolenie specjalizacyjne;
- Podnoszenie kwalifikacji – śledzenie piśmiennictwa, kształcenie podyplomowe i udział w konferencjach;
- Stanowiska kierownicze – możliwość nadzorowania pracowników i zarządzania komórkami organizacyjnymi.
Możliwości rozwoju
Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii ma otwartą ścieżkę kariery obejmującą:
- awans na stanowiska kierownicze w Inspekcji Weterynaryjnej,
- specjalizację w węższych dziedzinach (np. choroby określonych gatunków),
- udział w badaniach naukowych i publikacjach,
- prowadzenie szkoleń i programów edukacyjnych,
- międzynarodową współpracę w projektach zdrowia zwierząt,
- prywatną praktykę jako konsultant weterynaryjny.
Kluczowe kompetencje i umiejętności
Aby efektywnie pracować na tym stanowisku, specjalista powinien posiadać:
- Wiedzę z zakresu epizootiologii – umiejętność rozpoznawania i zwalczania chorób zakaźnych;
- Umiejętności diagnostyczne – wykonywanie badań oraz interpretację wyników laboratoryjnych;
- Nastawienie na ochronę zdrowia publicznego – rozumienie wymagań bezpieczeństwa zdrowotnego;
- Kompetencje administracyjne – dokumentowanie, raportowanie i stosowanie procedur urzędowych;
- Umiejętności komunikacyjne – skuteczną współpracę z instytucjami i branżami pokrewnymi;
- Krytyczne myślenie – analizę złożonych sytuacji epidemiologicznych i podejmowanie decyzji;
- Rzetelność i odpowiedzialność – pracę w obszarze o bezpośrednim wpływie na zdrowie publiczne.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz