Kod zawodu ZUS dla lekarza – specjalisty psychiatrii to 221256.
Poniżej zestawienie najczęściej stosowanych kodów PKD w działalności psychiatry:
| Kod PKD | Opis |
|---|---|
| 86.10.Z | działalność szpitali |
| 87.20.Z | pomoc społeczna z zakwaterowaniem dla osób z zaburzeniami psychicznymi |
| 86.90.D | działalność paramedyczna |
| 86.90.E | pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowana |
Lekarz specjalista psychiatrii rozpoznaje, różnicuje i leczy zaburzenia psychiczne, nerwice, niepełnosprawność intelektualną wrodzoną i nabytą, uzależnienia (narkomania, lekomania, alkoholizm, nikotynizm i inne), choroby psychiczne oraz zespoły nieprzystosowania społecznego. Podejmuje też działania na rzecz promocji zdrowia psychicznego i prewencji.
Czym zajmuje się lekarz specjalista psychiatrii?
Psychiatra to lekarz medycyny, który diagnozuje, leczy i zapobiega zaburzeniom psychicznym, a także może ordynować leki i prowadzić leczenie interwencyjne.
W odróżnieniu od psychologa czy psychoterapeuty, psychiatra ma pełne wykształcenie medyczne i uprawnienia do ordynowania farmakoterapii, wykonywania niektórych procedur oraz zarządzania stanami nagłymi. Praca wymaga empatii, precyzji diagnostycznej i współpracy w zespole multidyscyplinarnym z psychologami, pielęgniarkami i terapeutami.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki psychiatry obejmują praktykę kliniczną, działania interwencyjne i administracyjne. Kluczowe zadania to:
- badanie psychiatryczne – wywiad (podmiotowe) i ocena stanu psychicznego (przedmiotowe) w celu postawienia rozpoznania lub monitorowania terapii;
- kontakt terapeutyczny – nawiązanie relacji z pacjentem i rodziną, klarowne wyjaśnianie planu leczenia, redukcja lęku i psychoedukacja;
- kierowanie na badania – zlecanie badań laboratoryjnych (biochemicznych, bakteriologicznych, immunologicznych), obrazowych (RTG, TK, MRI), izotopowych, EEG, pola widzenia oraz konsultacji specjalistycznych;
- testy funkcji psychicznych – ocena procesów poznawczych, psychoruchowych i afektywnych wraz z interpretacją wyników;
- diagnoza i różnicowanie – formułowanie rozpoznania oraz rozpoznań różnicowych zgodnie z obowiązującymi klasyfikacjami;
- leczenie niezabiegowe – farmakoterapia, psychoterapia, hipnoza, elektroterapia, terapia zajęciowa, muzykoterapia;
- zabiegi medyczne – m.in. wstrzyknięcia, zgłębnikowanie żołądka, cewnikowanie pęcherza (w razie wskazań);
- pomoc doraźna – resuscytacja, przetoczenia i wlewy dożylne, interwencje w przypadku pobudzenia i agresji;
- dokumentacja i formalności – prowadzenie dokumentacji medycznej, wystawianie recept, skierowań i zwolnień;
- konsultacje i orzecznictwo – opinie dla innych specjalistów, orzeczenia (np. do celów rentowych, zatrudnieniowych, sądowych);
- promocja zdrowia – działania profilaktyczne i edukacyjne w zakresie zdrowia psychicznego;
- dyżury i telekonsultacje – pełnienie dyżurów, konsultacje telefoniczne i wideokonsultacje;
- nadzór nad zasobami – kontrola gospodarki lekami, krwią i sprzętem w oddziale;
- zarządzanie jednostką – kierowanie oddziałem, kliniką lub przychodnią;
- szkolenie i nauka – kształcenie personelu, prowadzenie badań naukowych i publikacje.
W szpitalu psychiatrycznym lekarz ocenia pacjentów już na izbie przyjęć i podejmuje decyzje o hospitalizacji.
Wymagania edukacyjne i ścieżka kariery
Aby zostać specjalistą psychiatrii, należy:
- Ukończyć 6-letnie jednolite studia lekarskie na wydziale lekarskim uczelni medycznej (dyplom daje ograniczone prawo wykonywania zawodu).
- Odbyć 13-miesięczny staż podyplomowy w placówce służby zdrowia.
- Zdać Lekarski Egzamin Końcowy (LEK).
- Ukończyć 5-letnią specjalizację z psychiatrii w akredytowanej jednostce, zakończoną Państwowym Egzaminem Specjalizacyjnym (PES) w Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego (CMKP).
Po uzyskaniu tytułu specjalisty możliwe są superspecjalizacje (np. psychiatria dzieci i młodzieży), kariera akademicka, a także funkcje konsultanta krajowego/wojewódzkiego (powołanie przez Ministra Zdrowia lub wojewodę; zadania: opinie, nadzór nad szkoleniami, kontrola). Obowiązuje kształcenie ustawiczne oraz aktywność w badaniach naukowych i publikacjach.
Wymagania psychofizyczne i przeciwwskazania
Praca wiąże się z wysoką odpowiedzialnością, stresem i koniecznością zachowania odporności psychicznej, a także z dużą uważnością, sumiennością i dokładnością. Przeciwwskazaniami do zawodu są m.in.:
- choroby psychiczne,
- nosicielstwo zakażeń,
- dysfunkcje kończyn górnych,
- zniekształcenia ciała,
- wady wzroku lub słuchu uniemożliwiające efektywny kontakt z pacjentem.
Miejsca pracy i branże
Psychiatrzy pracują w:
- szpitalach i klinikach psychiatrycznych (PKD 86.10.Z),
- placówkach pomocy społecznej z zakwaterowaniem dla osób z zaburzeniami psychicznymi (PKD 87.20.Z),
- poradniach specjalistycznych i praktykach prywatnych (PKD 86.90.E),
- działalności paramedycznej (PKD 86.90.D),
- instytucjach NFZ, w roli konsultantów wojewódzkich/krajowych, w badaniach naukowych oraz firmach farmaceutycznych.
Możliwe formy zatrudnienia obejmują:
- etaty w szpitalach,
- prywatne gabinety,
- telemedycynę,
- pracę w ZUS (orzecznictwo).
Rozwój zawodowy i perspektywy
Rozwój obejmuje ciągłe kształcenie podyplomowe, udział w kursach, konferencjach i stażach, a także aktywność naukową. Specjaliści mogą kierować oddziałami, szkolić personel i pełnić role doradcze dla administracji oraz NFZ. Coraz większą rolę odgrywa telepsychiatria oraz integracja z innymi dziedzinami medycyny.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni
