Kod zawodu ZUS – 221241
Kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności):
- PKD 86.10.Z – działalność szpitali,
- PKD 86.22.Z – praktyka lekarska specjalistyczna,
- PKD 86.21.Z – praktyka lekarska ogólna,
- PKD 86.90.D – działalność paramedyczna.
Czym się zajmuje nefrolog?
Nefrolog to specjalista lekarski zajmujący się diagnozowaniem, leczeniem i profilaktyką chorób nerek oraz zaburzeń układu moczowego. Ponad nazwą stanowiska kryje się specjalista, który zajmuje się zaburzeniami funkcji nerek, które nie wymagają interwencji chirurgicznych – zamiast tego wykorzystuje metody nieinwazyjne, opierające się na leczeniu farmakologicznym i internistycznym.
Nefrolog rozpoznaje i różnicuje choroby, wdraża nowoczesną diagnostykę oraz postępowanie niefarmakologiczne i farmakologiczne, a także interpretuje wyniki badań w procesie leczenia.
Główne obszary specjalizacji
Specjalizacja nefrologa obejmuje:
- zaburzenia ostrych i przewlekłych czynności nerek,
- zakażenia układu moczowego,
- zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej,
- leczenie nerkozastępcze (dializy, przeszczepienia),
- choroby nerek i przewlekłą niewydolność nerek na różnych stadiach.
Obowiązki i zadania zawodowe
Zadania diagnostyczno-terapeutyczne
Lekarz nefrolog realizuje szeroki zakres obowiązków zawodowych:
- prowadzenie diagnostyki i terapii w chorobach nerek,
- przeprowadzanie wywiadu medycznego oraz badania podmiotowego i przedmiotowego ze szczególnym uwzględnieniem symptomatologii chorób nerek,
- zlecanie odpowiednich badań diagnostycznych i analizowanie ich wyników,
- interpretowanie wyników badań radiologicznych, izotopowych i laboratoryjnych stosowanych w nefrologii,
- dobieranie odpowiednich preparatów leczniczych z uwzględnieniem modyfikacji dawkowania przy niewydolności nerek oraz możliwości finansowych pacjenta.
Zabiegi i procedury medyczne
Nefrolog jest uprawniony do wykonywania następujących zabiegów i badań:
- badania klirensowe oceniające filtrację kłębuszkową,
- biopsja igłowa nerki (co najmniej 3 zabiegi w ramach specjalizacji),
- zabiegi dostępów otrzewnowych i naczyniowych do dializy,
- badania nerkowego przepływu krwi,
- ultrasonografia nerek i dróg moczowych,
- dokonywanie oceny palpacyjnej gruczołu krokowego,
- zakładanie cewnika do pęcherza moczowego.
Leczenie nerkozastępcze
W zakresie leczenia nerkozastępczego nefrolog odpowiada za:
- zlecanie dializ i kontrolowanie ich przebiegu,
- przeprowadzanie dializy pozaustrojowej oraz monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i parametrów biochemicznych zabiegu,
- wytwarzanie czasowego dostępu naczyniowego do hemodializy oraz przetoki Cimino-Brescii,
- kwalifikowanie pacjentów wymagających konsultacji nefrologicznej lub systematycznego leczenia specjalistycznego,
- dokonywanie kwalifikacji pacjenta do określonej metody dializoterapii,
- udzielanie porady specjalistycznej pacjentowi leczonemu nerkozastępczo.
Leczenie transplantacyjne
W obszarze transplantologii nefrolog wykonuje:
- ocenę kandydata do transplantacji nerki,
- zgłoszenie chorego do przeszczepu i określenie zakresu badań niezbędnych do kwalifikacji,
- uczestnictwo w zabiegu przeszczepienia nerki lub zabiegu na przeszczepionej nerce,
- kliniczną ocenę pacjenta po transplantacji oraz interpretację wyników badań dodatkowych,
- rozpoznawanie powikłań po transplantacji i kierowanie pacjenta do ośrodka transplantacyjnego.
Współpraca i konsultacje
Nefrolog współpracuje z innymi specjalistami i instytucjami w celu zapewnienia ciągłości opieki:
- współpraca z innymi specjalistami, na przykład z urologiem czy onkologiem,
- nawiązywanie współpracy z lekarzem rodzinnym i lekarzami innych specjalności,
- współpraca z jednostkami nefrologicznymi lecznictwa zamkniętego,
- współpraca z Centralną Listą Biorców,
- udzielanie konsultacji lekarskich w dziedzinie nefrologii lekarzom innych specjalności,
- przygotowywanie specjalistycznych opinii, zaświadczeń i wniosków dotyczących leczonych pacjentów.
Zadania administracyjne i biznesowe
Do obowiązków administracyjnych i biznesowych należą:
- kalkulowanie kosztów dializy i zawieranie kontraktów na leczenie nerkozastępcze,
- wystawianie zwolnień chorobowych,
- rozpoznawanie i leczenie powikłań po zabiegach urologicznych.
Zadania kierownicze i edukacyjne (opcjonalnie)
W ramach ról kierowniczych i dydaktycznych nefrolog może:
- kierować kliniką, oddziałem, przychodnią lub inną placówką nefrologiczną, w tym stacją dializ,
- kierować badaniami klinicznymi w dziedzinie nefrologii,
- kierować specjalizacją w dziedzinie nefrologii innych lekarzy,
- prowadzić kształcenie przed- i podyplomowe w dziedzinie nefrologii,
- nadzorować doskonalenie zawodowe innych pracowników medycznych.
Wymagania edukacyjne i ścieżka kariery
Etapy kształcenia
Aby zostać nefrologiem, należy przejść przez zaplanowany, etapowy proces edukacyjny:
1. Studia medyczne
Pierwszym krokiem jest ukończenie studiów medycznych. Studia na kierunku medycyna trwają 6 lat (12 semestrów). Absolwent otrzymuje dyplom ukończenia wyższej uczelni medycznej.
2. Egzamin zawodowy
Po ukończeniu studiów lekarz musi zdać egzamin zawodowy nadający prawo do wykonywania zawodu.
3. Pierwsza specjalizacja
Następnie lekarz podejmuje specjalizację z zakresu chorób wewnętrznych lub pediatrii – to wymagany etap poprzedzający specjalizację z nefrologii.
4. Specjalizacja z nefrologii
Po uzyskaniu powyższej specjalizacji lekarz może podjąć specjalizację z nefrologii, zdobywając kompetencje do samodzielnego diagnozowania i leczenia chorób nerek na poziomie specjalistycznym.
Wymogi specjalizacyjne
Lekarz specjalizujący się w nefrologii obowiązkowo odbywa kursy:
- staż w klinice transplantacyjnej (1 miesiąc),
- staż w klinice urologicznej (1 miesiąc),
- staż w oddziale intensywnej terapii (2 tygodnie).
Specjalizujący się lekarz ma obowiązek samodzielnie wykonać określoną liczbę procedur:
- badanie ogólne moczu – 50 analiz,
- interpretacja wyników radiologicznych, izotopowych i laboratoryjnych stosowanych w nefrologii – 200 interpretacji,
- biopsja igłowa nerki – co najmniej 3 zabiegi,
- badanie per rectum z oceną gruczołu krokowego – 20 zabiegów.
Lekarz powinien pełnić co najmniej 10 dyżurów lekarskich w specjalistycznej jednostce nefrologicznej.
Czas trwania specjalizacji
Czas trwania specjalizacji wynosi:
- 2 lata – dla lekarzy pracujących w oddziale specjalistycznym, klinice lub pracowni nefrologicznej,
- 3 lata – dla lekarzy zatrudnionych w innych jednostkach o profilu nefrologicznym.
Dalsze możliwości kształcenia
Po uzyskaniu specjalizacji lekarz może:
- kontynuować naukę w ramach specjalizacji II stopnia,
- pozostać w murach uczelni, zdobywając kolejne stopnie naukowe (doktorat, habilitacja, profesura),
- wyspecjalizować się w poddziedzinach nefrologii.
Wymagane umiejętności i kompetencje
Lekarz nefrolog powinien posiadać:
- rozszerzoną wiedzę medyczną z zakresu patofizjologii nerek i zaburzeń układu moczowego,
- umiejętności diagnostyczne – zdolność przeprowadzania wywiadu, badania fizykalnego oraz interpretacji wyników złożonych badań,
- umiejętności terapeutyczne – znajomość farmakoterapii i metod leczenia nerkozastępczego,
- kompetencje proceduralne – umiejętność wykonywania biopsji i zakładania dostępów do dializy,
- umiejętności komunikacyjne – zdolność do rozmowy z pacjentami i udzielania porad zdrowotnych,
- zdolność do współpracy – praca w multidyscyplinarnym zespole medycznym,
- umiejętności badawcze – prowadzenie badań klinicznych i publikowanie wyników,
- obowiązek naukowy – opublikowanie pracy naukowej w recenzowanym czasopiśmie medycznym jako autor lub współautor.
Miejsca zatrudnienia i branże
Lekarz nefrolog może pracować w następujących typach placówek i instytucji:
Sektor publiczny
W sektorze publicznym są to:
- szpitale ogólne (oddziały nefrologiczne),
- specjalistyczne kliniki nefrologiczne,
- centra transplantacji nerki,
- stacje dializ publiczne,
- poradnie specjalistyczne nefrologiczne,
- uniwersyteckie ośrodki medyczne,
- instytuty badawcze.
Sektor prywatny
W sektorze prywatnym możliwości obejmują:
- prywatne praktyki lekarskie specjalistyczne,
- prywatne kliniki nefrologiczne,
- prywatne stacje dializ,
- przedsiębiorstwa medyczne zajmujące się leczeniem nerkozastępczym,
- korporacje farmaceutyczne (pozycje medyczne).
Pozostałe możliwości
Dodatkowe ścieżki rozwoju zawodowego to:
- praca naukowo-dydaktyczna (uniwersytety medyczne),
- ekspertyzy i opiniodawstwo,
- działalność na rzecz organizacji pozarządowych zajmujących się chorobami nerek.
Droga dostępu do pacjenta
Zazwyczaj wizyta u nefrologa wyznaczana jest przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (lekarza rodzinnego), jeśli pojawią się do niej wskazania.
Aby otrzymać pomoc nefrologiczną w ramach NFZ, pacjent musi posiadać skierowanie wystawione przez lekarza rodzinnego. Niekiedy pacjenci decydują się na prywatną wizytę bez konieczności posiadania skierowania.
Perspektywy zawodowe i rozwój
Zawód nefrologa oferuje:
- bezpieczeństwo zatrudnienia – rosnące zapotrzebowanie na specjalistów w starzejącym się społeczeństwie,
- możliwości awansu – stanowiska kierownicze w placówkach medycznych,
- rozwój naukowy – udział w badaniach klinicznych i publikowanie wyników,
- możliwości edukacyjne – prowadzenie specjalizacji innych lekarzy i kształcenia podyplomowego,
- możliwości międzynarodowe – praca w innych krajach dzięki uniwersalnemu charakterowi wiedzy medycznej.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
