Kod zawodu ZUS: 221232.
Pasujące kody PKD: 32.50.Z (Produkcja urządzeń, instrumentów oraz wyrobów medycznych, włączając dentystyczne) oraz 72.19.Z (Badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie pozostałych nauk przyrodniczych i technicznych).
Lekarz specjalista medycyny nuklearnej rozpoznaje, różnicuje i leczy różne choroby za pomocą metod wykorzystujących promieniowanie i cząstki elementarne, biegle posługując się aparaturą i sprzętem do wytwarzania i wykrywania promieniowania jonizującego. Podejmuje też działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom wywołanym przez promieniowanie jonizujące.
Czym zajmuje się specjalista medycyny nuklearnej?
Medycyna nuklearna łączy diagnostykę i terapię z wykorzystaniem izotopów promieniotwórczych, radiofarmaceutyków oraz zaawansowanej aparatury obrazującej. Specjalista diagnozuje i leczy choroby, wykonując badania takie jak PET, SPECT, scyntygrafia oraz stosując radioizotopy w terapii. Zawód ten wymaga precyzyjnej pracy z promieniowaniem jonizującym, z naciskiem na bezpieczeństwo pacjentów, personelu i otoczenia. Lekarze medycyny nuklearnej dostarczają unikalnych danych o funkcji narządów, które uzupełniają klasyczne obrazowanie anatomiczne.
Przykładowe badania i procedury wykorzystywane w medycynie nuklearnej to:
- scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego – spoczynkowa i wysiłkowa, z dożylnym podaniem radiofarmaceutyku;
- PET i SPECT w onkologii i innych dziedzinach – m.in. diagnostyka schorzeń endokrynologicznych oraz układu nerwowego;
- procedury lecznicze z radioizotopami – np. terapia MIBG z blokadą tarczycy i kontrolnymi scyntygrafiami.
Dla szybkiego porównania kluczowych metod obrazowania w medycynie nuklearnej warto zestawić ich charakter i typowe zastosowania:
| Metoda | Zakres informacji | Przykładowe zastosowania |
|---|---|---|
| PET | metabolizm i aktywność komórkowa | onkologia (ocena rozsiewu, odpowiedź na leczenie), neurologia (choroba Alzheimera, padaczka), kardiologia (żywotność mięśnia sercowego) |
| SPECT | perfuzja i funkcja narządów | kardiologia (perfuzja mięśnia sercowego), neurologia (przepływ mózgowy), ortopedia (ogniska zapalne/urazowe) |
| Scyntygrafia | mapa rozmieszczenia radioznacznika | tarczyca, kości, nerki, układ limfatyczny |
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki specjalisty medycyny nuklearnej są szerokie i obejmują zarówno pracę kliniczną, jak i administracyjną oraz nadzorczą. Główne zadania to:
- Badanie chorych podmiotowe i przedmiotowe – ukierunkowane na radiodiagnostykę i radioterapię; nawiązywanie kontaktu z chorym i rodziną, wyjaśnianie leczenia, łagodzenie lęku;
- Pobieranie i kierowanie materiału biologicznego – przygotowanie i zlecanie badań radiodiagnostycznych;
- Przeprowadzanie badań diagnostycznych – z wykorzystaniem promieniowania jonizującego (scyntygrafia, radiografia, tomografia komputerowa); obsługa sprzętu, analiza i przetwarzanie danych komputerowych;
- Zabezpieczanie przed promieniowaniem – pacjentów, personelu i otoczenia; nadzór nad przechowywaniem i unieszkodliwianiem materiałów radioaktywnych; badania dozymetryczne i kontrola aparatury (np. generatorów molibdenowo-technetowych, mierników radioaktywności);
- Interpretacja wyników badań – ustalanie rozpoznania lekarskiego i różnicowego;
- Leczenie z użyciem promieniowania – radioterapia i radiofarmaceutyki; czynny udział w co najmniej 100 procedurach leczniczych, w tym monitorowanie i obserwacja powikłań;
- Udzielanie pomocy doraźnej – m.in. reanimacja, defibrylacja, transfuzje;
- Prowadzenie dokumentacji lekarskiej – konsultacje dla innych specjalności, przygotowywanie opinii i orzeczeń (np. do inwalidztwa, zatrudnienia);
- Promocja zdrowia – edukacja i działania prewencyjne dotyczące chorób związanych z promieniowaniem;
- Doskonalenie zawodowe – udział w szkoleniach, konferencjach i publikacjach naukowych.
Dodatkowe zadania obejmują m.in. nadzór organizacyjny i dydaktyczny:
- Sprawowanie nadzoru nad personelem – w tym pełnienie dyżurów specjalistycznych (telefonicznych/wideofonicznych);
- Kierowanie zakładem medycyny nuklearnej – lub zakładem radiologii;
- Szkolenie innych pracowników – oraz prowadzenie badań naukowych.
W trakcie specjalizacji lekarze nie pełnią klasycznych dyżurów medycznych, ale uczestniczą w intensywnych szkoleniach z ochrony radiologicznej, diagnostyki PET/SPECT i procedur leczniczych.
Wymagania i kwalifikacje
Aby zostać specjalistą medycyny nuklearnej, potrzeba dyplomu lekarza medycyny, stażu podyplomowego i 5-letniej rezydentury (lub pozarezydenckiej specjalizacji). Program kształcenia obejmuje m.in.:
- Staż kierunkowy w radiologii – 48 tygodni obejmujące RTG, TK, MR i USG;
- Szkolenia praktyczne – z obsługi aparatury, dozymetrii oraz procedur leczniczych;
- Samokształcenie i praca naukowa – 6 tygodni rocznie na samokształcenie oraz obowiązek publikacji w recenzowanym czasopiśmie;
- Ochrona radiologiczna i anatomia obrazowa – znajomość zasad bezpieczeństwa oraz anatomii w USG, TK i MR.
Lekarz musi samodzielnie interpretować badania i wykonywać procedury pod nadzorem (kod A). Wymagane są umiejętności interpersonalne, precyzja oraz odporność na stres związany z pracą z promieniowaniem.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Ścieżka kariery obejmuje następujące etapy:
- Studia medyczne (6 lat) oraz staż podyplomowy (13 miesięcy).
- Specjalizacja w medycynie nuklearnej (5 lat rezydentury).
- Uzyskanie tytułu specjalisty; możliwość dalszych studiów i specjalizacji (np. radiologia i diagnostyka obrazowa).
Rozwój zawodowy obejmuje ciągłe doskonalenie: krótkie kursy i szkolenia (np. 1–2 dni z PET/SPECT w onkologii), publikacje oraz systematyczne śledzenie piśmiennictwa. W rezydenturze wymagana jest praca naukowa i samokształcenie (30 dni roboczych). Możliwy jest awans na kierownika zakładu, udział w badaniach klinicznych czy praca w firmach produkujących sprzęt medyczny (PKD 32.50.Z).
Gdzie pracować? Firmy i branże
Specjaliści medycyny nuklearnej pracują głównie w publicznych i prywatnych szpitalach oraz zakładach medycyny nuklearnej z oddziałami PET (np. USK4 Lublin). Inne miejsca zatrudnienia to:
- Instytucje badawcze i naukowe – PKD 72.19.Z: badania naukowe i prace rozwojowe;
- Firmy produkujące urządzenia medyczne – w tym aparaturę nuklearną i radiofarmaceutyki;
- Przychodnie diagnostyczne i centra onkologiczne – wyposażone w gammakamery, PET/CT, SPECT/CT oraz cyklotrony;
- Zakłady radiologiczne – realizujące terapie izotopowe.
Zespół w takich jednostkach to wykwalifikowany personel z doświadczeniem w badaniach i terapiach izotopowych. Praca wymaga sprawnej rejestracji pacjentów, obsługi zaawansowanego sprzętu oraz przestrzegania zasad higieny po terapiach (np. oddzielne pranie bielizny).
Zawód ten łączy innowacyjną technologię z opieką nad pacjentem, odgrywając kluczową rolę w walce z nowotworami, chorobami serca i endokrynologicznymi.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
