Kod zawodu ZUS dla lekarza – specjalisty medycyny lotniczej to 221274. Pasujące kody PKD to przede wszystkim 86.90.B – Działalność pogotowia ratunkowego, co obejmuje działalność związaną z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w warunkach lotniczych.
Dla przejrzystości, najważniejsze klasyfikacje przedstawiamy w krótkim zestawieniu:
| Klasyfikacja | Kod | Opis |
|---|---|---|
| ZUS (kod zawodu) | 221274 | Lekarz – specjalista medycyny lotniczej |
| PKD | 86.90.B | Działalność pogotowia ratunkowego (świadczenia zdrowotne w warunkach lotniczych) |
Lekarz specjalista medycyny lotniczej to unikalna specjalizacja medyczna, skupiająca się na ochronie zdrowia personelu lotniczego i pasażerów w specyficznych warunkach lotu. Orzeka w zakresie wymagań zdrowotnych dla kandydatów na członków personelu lotniczego, personelu lotniczego oraz kandydatów na członków personelu pokładowego i personelu pokładowego, zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi w zakresie orzecznictwa lotniczo‑lekarskiego. Zajmuje się badaniem, diagnostyką i leczeniem reakcji oraz zaburzeń organizmu, które powstały lub uległy zmianie w związku z działaniem zjawisk fizycznych panujących w przestrzeni powietrznej, a także problemami medycznej ewakuacji chorych lub rannych uczestniczących w lotach statkiem powietrznym.
Czym się zajmuje lekarz specjalista medycyny lotniczej?
Specjalista ten łączy wiedzę medyczną z lotnictwem, dbając o bezpieczeństwo lotów poprzez ocenę zdolności zdrowotnych pilotów, załóg i personelu pokładowego. Głównie rozpoznaje i leczy choroby z zakresu medycyny lotniczej, przeprowadza badania lekarskie kandydatów do pracy w lotnictwie oraz orzeka o niezdolności do lotów w przypadku schorzeń związanych z transportem powietrznym. W Polsce nadzór nad tymi działaniami sprawuje Naczelny Lekarz Lotnictwa Cywilnego, pełniący funkcje odwoławcze od orzeczeń wydawanych przez centra medycyny lotniczej i lekarzy orzeczników.
Zawód regulują przepisy prawa lotniczego, w tym wytyczne Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC), które określają obowiązki lekarzy orzeczników, centrów medycyny lotniczej oraz lekarzy medycyny ogólnej i pracy. Na przykład piloci i personel pokładowy muszą zgłaszać hospitalizacje dłuższe niż 21 dni lub ciążę, co prowadzi do badań okolicznościowych.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki specjalisty medycyny lotniczej są precyzyjnie zdefiniowane i obejmują zarówno praktykę kliniczną, jak i administracyjną. Oto kluczowe zadania:
- rozpoznawanie i leczenie chorób z zakresu medycyny lotniczej,
- przeprowadzanie badań lekarskich kandydatów do pracy w lotnictwie,
- orzekanie o potrzebie rehabilitacji lotniczej, niezdolności do pracy czy uszczerbku na zdrowiu z powodu chorób związanych z transportem lotniczym,
- ocena ryzyka zawodowego i zagrożeń chorobami w związku z transportem powietrznym,
- orzekanie w charakterze biegłego w sprawach lekarskich, sądowych, ubezpieczeniowych i innych związanych z medycyną lotniczą,
- wystawianie opinii i zaświadczeń dotyczących problemów zdrowotnych pacjentów,
- współpraca i doradztwo dla zarządzających lotami w zakresie bezpieczeństwa,
- prowadzenie dokumentacji lekarskiej, w tym historii choroby,
- udzielanie konsultacji z zakresu medycyny lotniczej lekarzom innych specjalności,
- pełnienie dyżurów medycznych oraz konsultacji specjalistycznych za pomocą środków łączności telefonicznej i wideofonicznej,
- samokształcenie poprzez udział w sympozjach i konferencjach szkoleniowo‑naukowych.
Dodatkowe zadania to:
- wykonywanie indywidualnej lub grupowej praktyki lekarskiej w medycynie lotniczej,
- kierowanie kliniką, oddziałem lub poradnią medycyny lotniczej,
- kierowanie specjalizacją w tej dziedzinie,
- udział w doskonaleniu zawodowym innych pracowników medycznych,
- prowadzenie badań naukowych z medycyny lotniczej i publikowanie wyników.
Lekarze orzecznicy muszą informować ULC o naruszeniach, a ich orzeczenia podlegają kontroli elektronicznej i audytom.
Wymagania i ścieżka kariery
Aby zostać specjalistą medycyny lotniczej, lekarz musi ukończyć studia medyczne, staż podyplomowy i uzyskać specjalizację w tej dziedzinie. Program specjalizacji (m.in. CMKP) obejmuje wiedzę merytoryczną i praktyczne umiejętności w zadaniach Sił Zbrojnych oraz cywilnego lotnictwa. Wymagane są regularne szkolenia – w Polsce jest 29 uprawnionych lekarzy orzeczników, szkolonych corocznie przez ULC.
Ścieżka kariery
- ukończenie studiów medycznych i uzyskanie prawa wykonywania zawodu,
- specjalizacja w medycynie lotniczej (program regulowany przez CMKP),
- uzyskanie wpisu na listę lekarzy orzeczników ULC,
- ciągłe doskonalenie: szkolenia, sympozja, audyty,
- awans na stanowiska kierownicze, np. naczelny lekarz lub szef centrum medycyny lotniczej.
Orzeczenia z państw EASA są wzajemnie honorowane, co ułatwia pracę międzynarodową.
Gdzie pracować – firmy i branże
Specjaliści pracują głównie w następujących miejscach i instytucjach:
- Centra medycyny lotniczej (CML) – oraz przychodnie lotniczo‑lekarskie akredytowane przez ULC;
- Linie lotnicze – badania personelu i doradztwo (np. LOT, Ryanair, Wizz Air);
- Urząd Lotnictwa Cywilnego (ULC) – stanowiska naczelnego lekarza lub asesora medycznego;
- Siły Zbrojne – medycyna lotnicza w wojsku;
- Prywatne praktyki – oraz pogotowie ratunkowe (PKD 86.90.B);
- Ubezpieczyciele i sądy – sporządzanie opinii biegłych.
Zapotrzebowanie rośnie wraz z rozwojem lotnictwa; w Polsce centra podlegają nadzorowi Naczelnego Lekarza Lotnictwa Cywilnego.
Rozwój zawodowy i wyzwania
Kariera wymaga ciągłego kształcenia – od samokształcenia po badania naukowe. Wyzwania to dostosowanie do norm EASA, kontrola leków (np. zakaz lotów po znieczuleniu) i obsługa odwołań od orzeczeń. Specjaliści uczestniczą w komisjach odwoławczych i audytach.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
