Kod zawodu ZUS dla lekarza – specjalisty hematologii to 221226. Pasujące kody PKD to 21.10.Z oraz 21.20.Z – odpowiednio: produkcja podstawowych substancji farmaceutycznych i produkcja leków oraz pozostałych wyrobów farmaceutycznych.
Lekarz specjalista hematologii to ekspert diagnozujący, różnicujący i leczący choroby układu krwiotwórczego, w tym hematologiczne skutki promieniowania jonizującego, toksyn, leków i innych substancji, a także promujący zdrowie i zapobiegający tym schorzeniom.
Czym zajmuje się hematolog?
Hematolog skupia się na układzie krwiotwórczym, obejmującym szpik kostny, krew, śledzionę i węzły chłonne.
Przykładowe schorzenia nowotworowe, którymi się zajmuje:
- białaczki,
- chłoniaki,
- szpiczaki mnogie,
- ziarnica złośliwa.
Przykładowe schorzenia nienowotworowe:
- anemie (niedokrwistość z niedoboru żelaza, aplastyczna, sierpowata, hemolityczna),
- zaburzenia krzepnięcia (hemofilia, zakrzepica, małopłytkowość),
- skazy krwotoczne.
W codziennej praktyce hematolog realizuje kluczowe obszary opieki nad pacjentem:
- diagnostyka – m.in. morfologia krwi, badania krzepnięcia (PT/INR, APTT), biopsja szpiku, testy genetyczne, badania obrazowe;
- leczenie – chemioterapia, terapia celowana, transfuzje, przeszczepy szpiku i komórek macierzystych;
- opieka paliatywna – wsparcie objawowe i jakości życia chorych w zaawansowanych stadiach chorób;
- konsultacje i orzecznictwo – sprawy medyczne, ubezpieczeniowe i sądowe;
- profilaktyka i edukacja – działania prozdrowotne i zapobieganie chorobom krwiotwórczym.
Rozwiązuje problemy kliniczne w lecznictwie otwartym i zamkniętym, wdraża profilaktykę i orzeka w sprawach medycznych, ubezpieczeniowych czy sądowych.
Obowiązki i zadania zawodowe
Hematolog wykonuje szeroki zakres zadań, od badań po zarządzanie:
- badanie internistyczne (podmiotowe i przedmiotowe) ukierunkowane na układ krwiotwórczy,
- nawiązywanie kontaktu z pacjentem i rodziną, wyjaśnianie leczenia, łagodzenie lęku,
- kierowanie na badania laboratoryjne (krew, mocz, kał: biochemiczne, bakteriologiczne, immunologiczne) i konsultacje specjalistyczne,
- wykonywanie nakłuć diagnostycznych i leczniczych, wstrzyknięć, przetaczania krwi i infuzji,
- badania czynnościowe układu krwiotwórczego oraz interpretacja wyników (mielogram, krew obwodowa, układ krzepnięcia),
- formułowanie diagnozy i rozpoznań różnicowych, leczenie chorób rozrostowych, anemii i zaburzeń krzepliwości (bez metod chirurgicznych),
- udzielanie pomocy doraźnej z użyciem sprzętu reanimacyjnego,
- prowadzenie dokumentacji medycznej, konsultacje dla innych specjalistów, przygotowywanie opinii, orzeczeń, skierowań, recept i zwolnień lekarskich,
- promocja zdrowia i zapobieganie chorobom krwiotwórczym,
- doskonalenie zawodowe poprzez kształcenie ustawiczne.
Dodatkowe zadania
W zależności od miejsca pracy, do obowiązków mogą dojść:
- oznaczanie grup krwi, wykonywanie prób krzyżowych oraz kwalifikacja do przeszczepów szpiku,
- nadzór nad krwią, płynami, lekami i sprzętem w oddziale,
- pełnienie dyżurów oraz udzielanie konsultacji telefonicznych i wideofonicznych,
- uczestnictwo w ochronie radiologicznej,
- kierowanie oddziałem, kliniką lub przychodnią hematologiczną,
- szkolenie personelu medycznego, prowadzenie badań naukowych i eksperymentów medycznych.
Hematolog może wystawiać L4 bez skierowania do lekarza POZ.
Wymagania i ścieżka kariery
Aby zostać hematologiem, należy ukończyć studia medyczne (6 lat), odbyć staż podyplomowy (1 rok), a następnie zrealizować specjalizację w hematologii (5–6 lat).
Specjalista uzyskuje umiejętności samodzielnego prowadzenia usług leczniczych, kierowania jednostkami i orzekania.
Ścieżka kariery
Przykładowa ścieżka rozwoju wygląda następująco:
- lekarz bez specjalizacji – praca w POZ lub szpitalach,
- specjalizacja w hematologii – samodzielne leczenie i konsultacje,
- rozwój – kierowanie oddziałem lub przychodnią, nauczanie specjalizacyjne, badania naukowe i eksperymenty,
- doskonalenie – szkolenia ciągłe i publikacje.
Hematolog musi posiadać szczegółową wiedzę o patofizjologii, diagnostyce i terapii chorób krwi, w tym transfuzjologii i transplantologii.
Gdzie pracować jako hematolog?
Najczęstsze miejsca zatrudnienia to:
- Szpitale i kliniki hematologiczne – oddziały onkologii, hematologii i transplantologii (leczenie stacjonarne, chemioterapia, przeszczepy);
- Przychodnie specjalistyczne i POZ – ambulatoryjna opieka i konsultacje;
- Indywidualna lub grupowa praktyka lekarska – prywatne gabinety;
- Firmy farmaceutyczne – kody PKD 21.10.Z i 21.20.Z; badania oraz rozwój leków hematologicznych;
- Ośrodki badawcze – eksperymenty i publikacje;
- Inne – poradnie NFZ (ze skierowaniem od POZ), prywatne placówki (często bez skierowania), koordynacja terapii CAR‑T.
Zatrudnienie możliwe w sektorze publicznym (NFZ) i prywatnym; rośnie zapotrzebowanie ze względu na starzenie społeczeństwa oraz wzrost zachorowań na nowotwory krwi.
Najczęściej zlecane badania
W praktyce klinicznej hematolog zleca m.in. następujące badania i procedury:
| Badanie | Zastosowanie |
|---|---|
| Morfologia krwi | Podstawowa diagnostyka anemii i białaczek. |
| Układ krzepnięcia (PT/INR, APTT, liczba płytek) | Ocena zaburzeń krzepnięcia i skaz krwotocznych. |
| Poziom żelaza, ferrytyny, witaminy B12, kwasu foliowego | Różnicowanie typów niedokrwistości. |
| Elektroforeza białek, immunoglobuliny | Ocena układu odpornościowego i gammapatii monoklonalnych. |
| Biopsja szpiku i węzłów chłonnych | Rozpoznanie i klasyfikacja nowotworów hematologicznych. |
| Badania genetyczne i obrazowe | Zaawansowana diagnostyka i stratyfikacja ryzyka. |
Perspektywy i rozwój zawodowy
Hematologia dynamicznie rozwija się dzięki innowacjom, takim jak terapia CAR‑T czy leki celowane. Specjaliści regularnie uczestniczą w szkoleniach, kongresach i projektach badawczych, co otwiera drogę do awansów na stanowiska kierownicze lub akademickie.
Praca wymaga wysokiej odporności psychicznej ze względu na ciężkie schorzenia i intensywne terapie, ale jednocześnie oferuje stabilne zatrudnienie i realny wkład w ratowanie życia.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
