Kod zawodu ZUS – 221222.
Kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) – to m.in.: PKD 86.22.Z – praktyka lekarska specjalistyczna, PKD 86.21.Z – praktyka lekarska ogólna.
Kim jest gastroenterolog?
Gastroenterolog to specjalista medyczny zajmujący się profilaktyką, diagnozowaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego. Lekarz ze specjalizacją w gastroenterologii rozpoznaje, różnicuje i leczy metodami niechirurgicznymi choroby układu trawienia, wykorzystując różne metody obrazowania narządów jamy brzusznej, metody endoskopowe, biopsję i inne procedury diagnostyczno-lecznicze.
Terminy „gastroenterolog” i „gastrolog” stosowane są zamiennie – obydwa określenia odnoszą się do tego samego specjalisty.
Obszar działania i zakresy badań
Specjalizacja gastroenterologiczna obejmuje cały układ pokarmowy, w tym:
- przełyk,
- żołądek,
- jelita (cienkie i grube),
- wątroba i drogi żółciowe,
- pęcherzyk żółciowy,
- trzustka,
- otrzewna,
- odbytnica i odbyt.
Gastroenterolog posiada uprawnienia do wykonywania zaawansowanych badań diagnostycznych, takich jak gastroskopia, kolonoskopia, rektoskopia, endoskopia kapsułkowa, a także do prowadzenia terapii biologicznej w ciężkich postaciach chorób zapalnych jelit.
Jakie choroby leczy gastroenterolog
Gastroenterolog zajmuje się leczeniem szerokiego spektrum schorzeń, w tym:
Choroby funkcjonalne i zapalne:
- zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego (zespół jelita drażliwego, dyspepsja),
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
- choroba Leśniowskiego-Crohna,
- zapalenie błony śluzowej żołądka.
Choroby przełyku i żołądka:
- choroba refluksowa przełyku,
- choroba wrzodowa,
- zakażenie bakterią H. pylori.
Choroby jelit:
- celiakia i nietolerancje pokarmowe,
- uchyłki jelita,
- polipy jelita grubego,
- nowotwory jelita grubego.
Choroby trzustki: ostre i przewlekłe zapalenie trzustki oraz torbiele trzustki.
Choroby wątroby i dróg żółciowych:
- zapalenie wątroby (ostre, przewlekłe, autoimmunologiczne),
- marskość wątroby,
- kamica żółciowa i przewodowa,
- żółtaczka mechaniczna,
- wodobrzusze.
Pozostałe schorzenia:
- choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego,
- biegunka infekcyjna,
- gastroenterologiczne manifestacje chorób endokrynologicznych, hematologicznych i reumatologicznych.
Obowiązki i zadania zawodowe
Zadania diagnostyczne i terapeutyczne
Gastroenterolog wykonuje następujące czynności:
- badanie internistyczne – podmiotowe i przedmiotowe,
- kierowanie materiału biologicznego do badań laboratoryjnych (biochemicznych, bakteriologicznych, histologicznych, immunologicznych),
- kierowanie pacjentów na badania dodatkowe: radiologiczne, tomograficzne, NMR, izotopowe,
- wykonywanie prób czynnościowych narządów i układu trawiennego,
- wykonywanie nakłuć (punkcji) diagnostycznych i leczniczych, wenesekcji, wstrzyknięć i cewnikowania,
- zgłębnikowanie żołądka i dwunastnicy, rektoskopia,
- interpretacja i ocena wyników badań pomocniczych,
- ustalanie rozpoznania lekarskiego i diagnoz różnicowych,
- leczenie chorób przełyku, żołądka, dwunastnicy, jelita cienkiego i grubego, wątroby, dróg żółciowych, trzustki i otrzewnej.
Zabiegi specjalistyczne
W praktyce gastroenterolog wykonuje również zabiegi specjalistyczne, takie jak:
- endoskopia (w tym kolonoskopia i laparoskopia),
- biopsja wątroby i jelit,
- inne zabiegi pokrewne endoskopii,
- oznaczanie grupy krwi i próba krzyżowa.
Opieka nad pacjentami
W obszarze opieki nad pacjentem do zadań gastroenterologa należą:
- nawiązywanie kontaktu i współpracy z pacjentem i jego rodziną,
- wyjaśnianie celu i potrzeby leczenia, łagodzenie lęku i niepokoju,
- kierowanie wczesną rehabilitacją po przebytych chorobach układu trawiennego,
- udzielanie pomocy doraźnej w stanach naglących, przeprowadzanie reanimacji, defibrylacji serca,
- przetaczanie krwi i płynów infuzyjnych.
Zadania administracyjne i profilaktyczne
Do obowiązków administracyjnych i działań profilaktycznych zaliczają się:
- prowadzenie działań profilaktycznych chorób układu trawienia,
- promocja zdrowia i zapobieganie chorobom pokarmowym,
- prowadzenie dokumentacji lekarskiej (historii choroby),
- odbywanie konsultacji lekarskich dla innych specjalności medycznych,
- przygotowywanie opinii, świadectw, orzeczeń dla celów inwalidztwa i zatrudnienia,
- wypisywanie skierowań, recept i zwolnień lekarskich,
- pełnienie dyżurów specjalistycznych i udzielanie konsultacji telefonicznej i wideofonicznej.
Zadania kierownicze i naukowe
Na stanowiskach kierowniczych i w pracy naukowej lekarz może odpowiadać za:
- kierowanie oddziałem, kliniką gastroenterologiczną lub przychodnią specjalistyczną,
- sprawowanie nadzoru nad przechowywaniem krwi, płynów infuzyjnych, leków i sprzętu,
- udział w szkoleniu innych pracowników medycznych,
- prowadzenie badań naukowych i publikowanie wyników,
- doskonalenie własnej wiedzy przez uczestnictwo w podyplomowym kształceniu ustawicznym.
Wymagania edukacyjne i zawodowe
Aby pracować jako gastroenterolog, należy:
- Ukończyć studia medyczne – sześcioletnie studia na kierunku medycyny;
- Uzyskać dyplom lekarza i rejestrację w Krajowym Rejestrze Lekarzy;
- Odbyć specjalizację w gastroenterologii – zazwyczaj trwającą 5 lat w ramach rezydentury lekarskiej;
- Uzyskać tytuł specjalisty w dziedzinie gastroenterologii;
- Uzyskać licencję praktyki – jeśli zamierza prowadzić prywatną praktykę medyczną.
Specjalizacja obejmuje:
- kształcenie teoretyczne,
- szkolenie praktyczne pod opieką doświadczonych specjalistów,
- udział w badaniach klinicznych,
- ciągłe doskonalenie się poprzez uczestnictwo w konferencjach i publikowanie wyników badań.
Ścieżka kariery i rozwoju
Etapy kariery
1. Lekarz stażysta – bezpośrednio po ukończeniu studiów medycznych, lekarz odbywa staż u lekarza specjalisty.
2. Asystent lekarza – pracownik medyczny przygotowujący się do specjalizacji, uczestniczący w diagnostyce i leczeniu pacjentów pod nadzorem.
3. Rezydent – lekarz w trakcie specjalizacji gastroenterologicznej, łączący naukę teoretyczną z praktyką kliniczną.
4. Specjalista gastroenterolog – lekarz z ukończoną specjalizacją, uprawniony do samodzielnej praktyki.
5. Stanowiska kierownicze – kierownik oddziału, kierownik kliniki, dyrektor medyczny lub główny lekarz specjalista.
Możliwości rozwoju
Ścieżki rozwoju w gastroenterologii obejmują m.in.:
- specjalizację w poddyscyplinach (endoskopia zaawansowana, hepatologia, gastroenterologia pediatryczna),
- odbywanie fellowshipów zagranicznych,
- prowadzenie badań naukowych i publikowanie artykułów,
- pełnienie funkcji naukowca w uniwersytetach medycznych,
- uzyskiwanie stopni naukowych (doktor, doktor habilitowany, profesor),
- uczestnictwo w szkoleniach z zakresu nowych technik diagnostyczno-leczniczych,
- rozwój umiejętności endoskopowych (kolonoskopia, endoskopia zaawansowana, endosonografia).
Miejsca pracy i branże
Gastroenterolog może pracować w różnych placówkach i branżach:
Sektor publiczny:
- szpitale kliniczne i uniwersyteckie,
- oddziały gastroenterologiczne szpitali powszechnych,
- kliniki gastroenterologiczne,
- przychodnie specjalistyczne publiczne,
- poradnie gastroenterologiczne.
Sektor prywatny:
- prywatne kliniki medyczne,
- centra medyczne specjalistyczne,
- przychodnie prywatne,
- pracownie diagnostyczne (endoskopia, USG),
- kliniki chirurgii bariatrycznej (konsultacje).
Inne instytucje:
- uniwersytety medyczne (jako pracownik naukowo-dydaktyczny),
- instytuty badawcze,
- firmy farmaceutyczne (konsultant medyczny, medical advisor),
- firmy z branży sprzętu medycznego,
- medycyna pracy – badania profilaktyczne pracowników.
Kompetencje i umiejętności zawodowe
Gastroenterolog powinien posiadać:
Umiejętności kliniczne:
- umiejętność przeprowadzenia szczegółowego wywiadu lekarskiego,
- zdolność do badania klinicznego i interpretacji objawów,
- biegłość w wykonywaniu procedur endoskopowych,
- zdolność do czytania i interpretacji badań obrazowych,
- umiejętność wykonywania zabiegów diagnostycznych i leczniczych.
Umiejętności interpersonalne:
- komunikatywność i empatia,
- zdolność do pracy w zespole,
- umiejętność obchodzenia się z pacjentami w trudnych sytuacjach,
- edukacja pacjentów na temat zdrowia.
Umiejętności intelektualne:
- krytyczne myślenie i analiza,
- ciągłe uczenie się,
- bycie na bieżąco z postępami w medycynie,
- umiejętność rozwiązywania problemów diagnostycznych.
Kompetencje techniczne:
- obsługa urządzeń endoskopowych,
- obsługa sprzętu diagnostycznego,
- umiejętność korzystania z systemów informatycznych i rejestracji elektronicznej.
Warunki pracy
Godziny pracy:
- zwykle regularne godziny w pracowniach i przychodniach (7–16 lub 8–17),
- dyżury w szpitalach (praca zmianowa),
- możliwość pracy na etacie lub jako praktyka prywatna.
Warunki fizyczne:
- praca w warunkach sterylnych,
- ryzyko ekspozycji na zakaźne materiały biologiczne,
- długie okresy stania (podczas endoskopii) i siedzenia (przy dokumentacji).
Stres zawodowy:
- kontakt z pacjentami w stanie zdrowotnym zagrażającym życiu,
- odpowiedzialność za decyzje medyczne,
- konieczność podejmowania szybkich decyzji w sytuacjach kryzysowych.
Wynagrodzenie i perspektywy zarobkowe
Wynagrodzenie gastroenterologa zależy od:
- Miejsca pracy – szpital publiczny, klinika prywatna, własna praktyka;
- Doświadczenia – początkujący specjalista zarabia mniej niż doświadczony;
- Specjalizacji – gastroenterolog z dodatkową specjalizacją zarabia więcej;
- Lokalizacji – placówki w dużych miastach (np. Warszawa) mogą oferować wyższe wynagrodzenia;
- Rodzaju zatrudnienia – etat, umowa zlecenie, praktyka prywatna.
W sektorze publicznym wynagrodzenie wynosi zazwyczaj od 6 000 do 12 000 PLN netto, w zależności od stażu i funkcji. W sektorze prywatnym zarobki mogą być wyższe, szczególnie w przypadku prowadzenia własnej praktyki.
Perspektywy zawodowe i trendy
Wzrastające zapotrzebowanie – starzejące się społeczeństwo powoduje wzrost liczby pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, co zwiększa zapotrzebowanie na gastroenterologów.
Rozwój technologiczny – nowe metody endoskopowe i diagnostyczne tworzą nowe możliwości dla specjalistów gastroenterologii.
Internacjonalizacja – możliwości pracy za granicą i wymiana doświadczeń z zagranicznymi specjalistami.
Prywatyzacja opieki zdrowotnej – wzrost liczby prywatnych klinik i pracowni endoskopowych stwarza nowe miejsca pracy.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
