Kod zawodu ZUS dla lekarza – specjalisty diabetologii to 221217. Przykładowe kody PKD, w których diabetolog może pełnić rolę eksperta lub konsultanta ds. profilaktyki dietetycznej i żywienia, to m.in. 10.71.Z (produkcja pieczywa; produkcja świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek), 10.72.Z (produkcja sucharów i herbatników; produkcja konserwowanych wyrobów ciastkarskich i ciastek) oraz 10.82.Z (produkcja kakao, czekolady i wyrobów cukierniczych).
Lekarz specjalista diabetologii to ekspert w diagnozowaniu, różnicowaniu i leczeniu cukrzycy oraz innych zaburzeń węglowodanowych i chorób metabolicznych – w tym stanów nagłych, cukrzycy ciężarnych i cukrzycy wieku rozwojowego. Prowadzi również działania z zakresu promocji zdrowia i profilaktyki.
Czym zajmuje się specjalista diabetologii?
Diabetolog zapewnia kompleksową opiekę pacjentom z cukrzycą typu 1, 2 i innymi postaciami choroby, w tym z powikłaniami (np. stopa cukrzycowa). Diagnozuje zaburzenia metaboliczne, edukuje w zakresie stylu życia, farmakoterapii i monitorowania glikemii (np. glukometrem, CGM), a także współpracuje z zespołem wielodyscyplinarnym: pielęgniarkami edukatorami, dietetykami i psychologami. Coraz większą rolę odgrywają telemedycyna i zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD).
Obowiązki i zadania zawodowe
Zakres obowiązków diabetologa obejmuje pracę ambulatoryjną i szpitalną. Najważniejsze zadania to:
- badanie internistyczne (wywiad i badanie fizykalne) ukierunkowane na zaburzenia gospodarki węglowodanowej,
- nawiązywanie kontaktu z chorym i rodziną, wyjaśnianie leczenia i łagodzenie lęku,
- kierowanie na badania laboratoryjne (biochemiczne, bakteriologiczne, histologiczne, immunologiczne) oraz dodatkowe konsultacje specjalistyczne,
- wykonywanie prób czynnościowych narządów (wzrok, nerki, serce, ukrwienie mózgu i kończyn), nakłuć diagnostycznych i leczniczych, wenesekcji oraz iniekcji,
- wykonywanie badań (EKG, ocena dna oka, pomiar ciśnienia tętniczego, USG, badania endoskopowe) oraz interpretacja wyników, w tym glikemii i glikozurii,
- formułowanie rozpoznania, różnicowanie oraz leczenie chorób metabolicznych (bez metod chirurgicznych),
- udzielanie pomocy doraźnej w stanach nagłych (reanimacja, defibrylacja, transfuzje krwi i płynów infuzyjnych),
- prowadzenie dokumentacji medycznej oraz wystawianie recept, skierowań i zwolnień,
- udzielanie konsultacji innym specjalistom oraz przygotowywanie opinii i orzeczeń (np. do inwalidztwa, zatrudnienia),
- prowadzenie działań z zakresu promocji zdrowia i profilaktyki chorób metabolicznych,
- doskonalenie zawodowe, szkolenie innych medyków oraz udział w badaniach naukowych i publikacjach,
- nadzór nad krwią, lekami i sprzętem w oddziale oraz pełnienie dyżurów (telefonicznych/wideofonicznych),
- kierowanie oddziałem lub kliniką diabetologiczną albo przychodnią.
W opiece pediatrycznej konieczne są dodatkowe kompetencje w diabetologii dziecięcej, a opiekę zapewnia zespół obejmujący m.in. 2 etaty lekarzy (specjalistów pediatrii/diabetologii/endokrynologii), pielęgniarki edukatorów i dietetyka.
Wymagania i ścieżka kariery
Aby zostać specjalistą diabetologii, lekarz musi ukończyć staż podyplomowy i zdać państwowy egzamin specjalizacyjny. Od 2013 r. obowiązuje modułowy system specjalizacji, który skraca ścieżkę do ok. 5 lat dla lekarzy bez wcześniejszej specjalizacji (rezydentura możliwa bezpośrednio po stażu).
Możliwe ścieżki kształcenia wyglądają następująco:
- Lekarze bez specjalizacji – 5-letni program specjalizacyjny w diabetologii;
- Lekarze z I/II stopniem lub tytułem specjalisty (choroby wewnętrzne/pediatria) – 2-letni program;
- Endokrynologia i diabetologia dziecięca – 5 lat (lub 2 lata dla pediatrów).
Wymagane jest odpowiednie doświadczenie w opiece diabetologicznej (np. minimum 1 rok dla specjalistów chorób wewnętrznych), potwierdzone przez konsultanta wojewódzkiego. Diabetolodzy pracują w zespołach z pielęgniarkami edukatorami (2 etaty na 10 łóżek pediatrycznych) oraz dietetykami.
Miejsca pracy i branże
Specjaliści diabetologii znajdują zatrudnienie w następujących obszarach:
- Placówki medyczne – poradnie diabetologiczne (AOS), oddziały szpitalne (w tym intensywnego nadzoru metabolicznego), kliniki chorób wewnętrznych i pediatrycznych; centra regionalne dla dzieci;
- Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) – współpraca z lekarzami POZ w zakresie diagnostyki i modyfikacji terapii;
- Branże pokrewne – firmy spożywcze (kody PKD 10.71.Z–10.82.Z) w roli konsultantów ds. dietetyki i profilaktyki, np. przy produktach niskocukrowych;
- Sektor prywatny i telemedycyna – prywatne przychodnie, szpitale, opieka zdalna; obozy edukacyjne dla dzieci z cukrzycą.
Wymogi kadrowe dla oddziałów obejmują co najmniej 2 specjalistów diabetologów na pełnych etatach oraz odpowiedni personel pomocniczy.
Rozwój zawodowy i perspektywy
Diabetolog rozwija kompetencje poprzez kształcenie ustawiczne, udział w szkoleniach, badaniach naukowych i publikacjach, a także pełni funkcje kierownicze i szkoli personel. Zapotrzebowanie na tę specjalizację stale rośnie wraz z epidemią cukrzycy, a opieka oparta na dowodach i zaleceniach PTD staje się standardem. Kariera łączy praktykę kliniczną z edukacją, zarządzaniem i możliwością specjalizacji dziecięcej.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
