Kod zawodu ZUS dla lekarza – specjalisty chorób zakaźnych: 221215.
Pasujące kody PKD to:
- 86.10.Z – Działalność szpitali;
- 86.22.Z – Praktyka lekarska specjalistyczna;
- 86.90.D – Działalność paramedyczna.
Lekarz specjalista chorób zakaźnych rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby zakaźne oraz zakażenia bakteryjne, wirusowe, pasożytnicze i grzybicze, a także uczestniczy w działaniach zapobiegających ich szerzeniu się.
Ten zawód nabiera szczególnego znaczenia w dobie epidemii i pandemii, gdzie kluczowa jest nie tylko terapia indywidualna, ale także kontrola rozprzestrzeniania się patogenów w populacji.
Czym się zajmuje specjalista chorób zakaźnych?
Specjalista chorób zakaźnych diagnozuje, leczy i zapobiega schorzeniom wywołanym przez patogeny, takie jak bakterie, wirusy, grzyby czy pasożyty, w tym choroby tropikalne.
Pracuje z pacjentami indywidualnymi oraz na rzecz zdrowia publicznego (profilaktyka, epidemiologia, zarządzanie kryzysami zdrowotnymi – epidemie, pandemie). W praktyce obejmuje to identyfikację patogenu, opracowanie planu leczenia (antybiotyki, leki przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze) oraz monitorowanie powikłań. Przykładowe choroby leczone to m.in. dur wysypkowy, dżuma, ptasia grypa (H5/H7), polio, WZW (A, B), HIV, AIDS, ospa wietrzna, odra, wścieklizna i grypa.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki specjalisty chorób zakaźnych są szerokie i obejmują zarówno pracę kliniczną, jak i działania administracyjne oraz profilaktyczne. Najważniejsze zadania to:
- Badania i diagnostyka – przeprowadzanie badań internistycznych (wywiad, badanie przedmiotowe) ukierunkowanych na etiologię zakaźną; pobieranie i kierowanie materiału biologicznego (krew, mocz, kał) na badania laboratoryjne (biochemiczne, bakteriologiczne, immunologiczne); wykonywanie punkcji diagnostycznych i leczniczych (w tym biopsji wątroby, nerek), EKG, USG, endoskopii, spirometrii, badania dna oka czy oznaczanie grupy krwi;
- Leczenie i zabiegi – terapia infekcji bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych i grzybiczych; pomoc doraźna w stanach nagłych (reanimacja, defibrylacja, transfuzje krwi, infuzje); iniekcje, wenesekcja, zgłębnikowanie żołądka, cewnikowanie pęcherza, rektoskopia;
- Interpretacja i decyzje – ocena wyników badań, ustalanie diagnozy i rozpoznań różnicowych; konsultacje dla innych specjalistów;
- Profilaktyka i epidemiologia – działania zapobiegające szerzeniu się chorób (izolacja, kwarantanna, zgłoszenia do inspektora sanitarnego); nadzór nad ogniskami epidemii, profilaktyka poekspozycyjna (leki, szczepienia); promocja zdrowia i szczepień (w tym dla podróżnych);
- Dokumentacja i administracja – prowadzenie historii choroby, wystawianie recept, skierowań i zwolnień; przygotowywanie opinii i orzeczeń; kontrola zapasów krwi, leków i sprzętu;
- Zadania dodatkowe – kierowanie oddziałem/kliniką/przychodnią, nadzór nad personelem, dyżury (także zdalne), szkolenie innych medyków, prowadzenie badań naukowych i publikacje.
W przypadku chorób wysoce zakaźnych lekarz ma obowiązek niezwłocznie zgłaszać podejrzenia, izolować pacjentów i ściśle współpracować z inspekcją sanitarną.
Wymagania i kwalifikacje
Aby zostać specjalistą chorób zakaźnych, potrzebne jest lekarskie prawo wykonywania zawodu (po ukończeniu studiów medycznych i stażu podyplomowego) oraz specjalizacja w dziedzinie chorób zakaźnych.
Program specjalizacyjny trwa zwykle 5–6 lat i obejmuje praktykę w szpitalach zakaźnych, szkolenia z zakresu patogenów, epidemiologii i leczenia. Wymagane są kompetencje kliniczne, umiejętność pracy w sytuacjach kryzysowych oraz ciągłe doskonalenie zawodowe i biegła znajomość procedur sanitarno-epidemiologicznych.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Ścieżka kariery zaczyna się od studiów medycznych (6 lat), stażu podyplomowego (13 miesięcy), a następnie rezydentury lub specjalizacji w chorobach zakaźnych (modułowej, z rotacjami w oddziałach zakaźnych, laboratoriach i innych specjalnościach). Po zdaniu egzaminu specjalizacyjnego uzyskuje się tytuł oraz kod ZUS 221215.
Rozwój zawodowy obejmuje:
- udział w szkoleniach, kongresach i doskonaleniu podyplomowym,
- badania naukowe, publikacje i kierowanie zespołami,
- awans na stanowiska zarządzające (kierownik oddziału, konsultant wojewódzki),
- pracę w ramach kryzysów zdrowotnych (np. COVID-19), co zwiększa doświadczenie.
Wielu specjalistów łączy praktykę kliniczną z nauczaniem na uczelniach medycznych.
Gdzie pracować – firmy i branże
Specjaliści chorób zakaźnych pracują głównie w sektorze medycznym, w miejscach takich jak:
- szpitale i oddziały zakaźne (PKD 86.10.Z) – leczenie szpitalne, dyżury;
- przychodnie specjalistyczne i praktyki lekarskie (PKD 86.22.Z) – konsultacje ambulatoryjne;
- działalność paramedyczna (PKD 86.90.D) – poradnie, inspekcja sanitarna;
- instytucje publiczne – Sanepid, stacje epidemiologiczne, NFZ, Ministerstwo Zdrowia – epidemiologia i prewencja;
- prywatne kliniki i centra medyczne (np. LUX MED, PZU Zdrowie) – wizyty stacjonarne, szczepienia podróżne;
- badania i nauka – uczelnie, instytuty (np. CMKP), firmy farmaceutyczne – rozwój leków i szczepionek;
- inne – wojsko, Straż Graniczna (choroby tropikalne), telemedycyna.
W Polsce zapotrzebowanie rośnie ze względu na migracje, intensywne podróże zagraniczne i pojawianie się nowych zagrożeń zakaźnych.
Perspektywy i wyzwania
Zawód oferuje stabilność zatrudnienia i konkurencyjne wynagrodzenia (zależne m.in. od formy pracy – świadczenia w ramach NFZ lub sektor prywatny), ale wiąże się z ryzykiem ekspozycji na zakażenia, dyżurami oraz presją w sytuacjach kryzysowych.
Kluczowym wyzwaniem pozostaje narastająca antybiotykooporność oraz pojawianie się nowych patogenów, co wymaga interdyscyplinarnej współpracy i nowoczesnych technologii diagnostycznych.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
