Kod zawodu ZUS: 221213.
Pasujące kody PKD obejmują:
- 72.19.Z – badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie pozostałych nauk przyrodniczych i technicznych,
- 84.12.Z – kierowanie w zakresie działalności związanej z ochroną zdrowia, edukacją, kulturą oraz pozostałymi usługami społecznymi, z wyłączeniem zabezpieczeń społecznych,
- 86.10.Z – działalność szpitali,
- 86.22.Z – praktyka lekarska specjalistyczna,
- 86.21.Z – praktyka lekarska ogólna,
- 86.90.D – działalność paramedyczna.
Lekarz specjalista chorób płuc, znany również jako pulmonolog, to ekspert zajmujący się rozpoznawaniem, różnicowaniem i leczeniem schorzeń układu oddechowego, ze szczególnym naciskiem na choroby płuc przewlekłe o dużym znaczeniu społecznym, takie jak gruźlica, POChP czy nowotwory płuc. Podejmuje też działania promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu oddechowego.
Czym zajmuje się pulmonolog?
Pulmonolog diagnozuje, leczy i profilaktycznie przeciwdziała chorobom płuc, oskrzeli, tchawicy, krtani i dróg oddechowych.
Do najczęściej leczonych schorzeń należą:
- astma oskrzelowa,
- gruźlica,
- mukowiscydoza,
- odma płucna,
- rak płuca i nowotwory opłucnej,
- zapalenie płuc i zapalenie oskrzeli,
- przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP),
- pylice płuc,
- rozstrzenie oskrzeli,
- sarkoidoza,
- śródmiąższowe choroby płuc,
- bezdech senny,
- alergie płucne i choroby zawodowe układu oddechowego.
Zajmuje się też infekcjami dróg oddechowych i powikłaniami po paleniu tytoniu oraz ekspozycji na zanieczyszczenia powietrza.
W Polsce aktywnie praktykuje ok. 2819 pulmonologów z łącznej liczby 3174. Specjalista prowadzi edukację pacjentów, kieruje na zabiegi chirurgiczne, usuwa ciała obce z dróg oddechowych i wydaje skierowania do sanatoriów.
Obowiązki i zadania zawodowe
Obowiązki pulmonologa obejmują szeroki zakres działań diagnostycznych, leczniczych i administracyjnych:
- Diagnostyka kliniczna – badanie podmiotowe i przedmiotowe ukierunkowane na układ oddechowy i krążenia, budowanie relacji z pacjentem i rodziną, wyjaśnianie planu leczenia, redukcja lęku;
- Badania dodatkowe – kierowanie na badania laboratoryjne (krew, mocz, kał, plwocina: biochemiczne, bakteriologiczne, histologiczne, immunologiczne) oraz obrazowe (RTG, tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MR), badania izotopowe), a także konsultacje u innych specjalistów;
- Procedury inwazyjne – testy skórne (np. tuberkulinowe), próby czynnościowe płuc i krążenia, spirometria, bronchoskopia, nakłucia diagnostyczne (punkcje, biopsje płuc), wenesekcje, iniekcje, cewnikowanie;
- Interpretacja i terapia – analiza wyników badań, stawianie diagnozy i diagnozy różnicowej, leczenie m.in. astmy, gruźlicy, odmy, POChP, pylic, nowotworów płuca, niewydolności oddechowo‑krążeniowej;
- Pomoc doraźna – reanimacja, defibrylacja, transfuzje i infuzje, oznaczanie grupy krwi i próby krzyżowe;
- Rehabilitacja i dokumentacja – kierowanie rehabilitacją po chorobach oddechowych, prowadzenie dokumentacji medycznej, wypisywanie recept, skierowań i zwolnień, przygotowywanie opinii i orzeczeń do celów inwalidztwa, zatrudnienia i sądowych;
- Konsultacje i profilaktyka – wsparcie dla innych specjalności, promocja zdrowia, zapobieganie chorobom, nadzór nad krwią, lekami i sprzętem w oddziale;
- Zarządzanie i dydaktyka – kierowanie oddziałem lub przychodnią, dyżury oraz konsultacje zdalne, szkolenie personelu, prowadzenie badań naukowych;
- Epidemiologia i programy – analizy epidemiologiczne, organizacja badań radiologicznych i programów szczepień.
Wymagania i kwalifikacje
Aby zostać pulmonologiem, należy ukończyć 6‑letnie studia medyczne, odbyć 13‑miesięczny staż podyplomowy, a następnie specjalizację z chorób płuc (lub chorób płuc dzieci) trwającą 5–6 lat, w tym rotacje w dziedzinach pokrewnych (m.in. choroby wewnętrzne, chirurgia klatki piersiowej). Wymagane jest prawo wykonywania zawodu (PWZ) oraz ciągłe doskonalenie poprzez kształcenie podyplomowe, konferencje i publikacje.
Kluczowe cechy cenione w zawodzie pulmonologa to:
- empatia,
- precyzja,
- odporność na stres,
- biegłość w procedurach inwazyjnych.
Ścieżka kariery i rozwoju
Orientacyjna ścieżka rozwoju wygląda następująco:
- Początek – lekarz bez specjalizacji → staż podyplomowy → rezydentura w pulmonologii;
- Specjalizacja – egzamin państwowy po rezydenturze, możliwość podspecjalizacji (np. onkologia płuca, intensywna terapia oddechowa);
- Rozwój – stanowiska kierownicze (kierownik oddziału, ordynator, konsultant wojewódzki), aktywność naukowa (PKD 72.19.Z), dydaktyka, praktyka prywatna;
- Doskonalenie – regularne szkolenia, kongresy, publikacje, udział w programach profilaktycznych (np. antynikotynowych).
Gdzie pracować? Firmy i branże
Pulmonolodzy pracują głównie w sektorze ochrony zdrowia:
| Miejsce pracy | Przykładowe kody PKD | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Szpitale (oddziały pulmonologiczne) | 86.10.Z | Leczenie szpitalne, intensywne terapie, dyżury. |
| Przychodnie specjalistyczne | 86.22.Z | Konsultacje ambulatoryjne, bronchoskopia. |
| Praktyki ogólne (poradnie POZ) | 86.21.Z | Diagnostyka wstępna, współpraca z lekarzami rodzinnymi. |
| Działalność paramedyczna (rehabilitacja oddechowa) | 86.90.D | Nadzór nad fizjoterapią pochorobową. |
| Administracja zdrowia | 84.12.Z | Kierowanie programami profilaktycznymi, epidemiologia. |
| Nauka i rozwój | 72.19.Z | Badania kliniczne, publikacje. |
Możliwe zatrudnienie w publicznych szpitalach (NFZ), prywatnych klinikach, sanatoriach, firmach farmaceutycznych (badania) oraz zakładach pracy (medycyna pracy).
Wynagrodzenie i perspektywy
Średnie zarobki w Polsce wahają się od 10–25 tys. zł brutto miesięcznie (w zależności od doświadczenia i miejsca pracy, np. szpital vs praktyka prywatna), często z dodatkowymi premiami za dyżury i podspecjalizacje. Perspektywy są bardzo dobre ze względu na wzrost chorób oddechowych (POChP, rak płuc, powikłania po COVID‑19), smog, palenie oraz starzenie się społeczeństwa.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
