Kod zawodu ZUS – 221208
Pasujące kody PKD:
- PKD 86.10.Z – działalność szpitali,
- PKD 86.22.Z – praktyka lekarska specjalistyczna,
- PKD 86.21.Z – praktyka lekarska ogólna,
- PKD 86.90.D – działalność paramedyczna.
Kim jest chirurg naczyniowy?
Chirurg naczyniowy to specjalista zajmujący się diagnozowaniem i leczeniem schorzeń układu naczyniowego, obejmującego naczynia tętnicze, żylne i naczynia limfatyczne. W zakres jego działań wchodzą zarówno metody zachowawcze, jak i zabiegi operacyjne, z wyłączeniem naczyń ośrodkowego układu nerwowego i dużych naczyń leczonych w ramach kardiochirurgii.
Mimo potocznego określenia „lekarz od żył i żylaków”, kompetencje chirurga naczyniowego są znacznie szersze i obejmują diagnozowanie oraz leczenie operacyjne nieprawidłowości w funkcjonowaniu wszystkich typów naczyń krwionośnych oraz schorzeń w obrębie układu limfatycznego.
Obszar działalności i specjalizacja
Chirurg naczyniowy rozpoznaje, różnicuje i leczy ostre oraz przewlekłe, wrodzone i nabyte choroby układu naczyniowego. Jego praca skupia się na:
- zapobieganiu śmierci z powodu tętniaka aorty brzusznej,
- łagodzeniu objawów choroby tętnic obwodowych i żylnych,
- zmniejszeniu ryzyka amputacji nóg z powodu choroby tętnic obwodowych,
- diagnostyce i leczeniu chirurgicznym nieprawidłowości naczyniowych.
Choroby leczone przez chirurga naczyniowego
Specjalista od chirurgii naczyniowej diagnozuje i leczy następujące schorzenia:
Choroby żylne
Do chorób żylnych należą:
- niewydolność żylna,
- żylna choroba zakrzepowo-zatorowa,
- żylaki kończyn dolnych,
- przewlekłe owrzodzenia żylne,
- zator tętnicy płucnej.
Choroby tętnicze
Do chorób tętniczych należą:
- miażdżyca (w tym miażdżyca naczyń kończyn dolnych i miażdżyca tętnic szyjnych),
- zwężenia i niedrożność tętnic,
- tętniaki aorty.
Inne choroby
Inne schorzenia obejmują:
- nowotwory układu naczyniowego,
- zapalenie naczyń,
- zapalenie niezakaźne naczyń (choroba Buergera),
- utrata czucia w kończynach,
- zespół stopy cukrzycowej.
Główne obowiązki zawodowe
Obowiązkami chirurga naczyniowego są:
Diagnostyka i ocena pacjentów
W ramach oceny pacjentów chirurg naczyniowy wykonuje:
- badanie chorych podmiotowe i przedmiotowe ukierunkowane na ocenę układu naczyniowego tętniczego, żylnego i chłonnego,
- ocenę i interpretację badań diagnostycznych zarówno inwazyjnych, jak i nieinwazyjnych, takich jak USG Doppler,
- przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego,
- wykonanie badania fizykalnego.
Procedury diagnostyczne
Chirurg naczyniowy przeprowadza różnorodne procedury diagnostyczne, zwłaszcza USG Doppler, które pozwala ocenić przepływ krwi i wykryć ewentualne zwężenia naczyń. To podstawowe, nieinwazyjne badanie w diagnostyce chorób naczyń.
Kwalifikacja do zabiegów
Specjalista kwalifikuje chorych do zabiegów w trybie nagłym i planowym, a następnie proponuje odpowiednią metodę leczenia i wyjaśnia jej przebieg oraz możliwe powikłania.
Zabiegi i operacje
Chirurg naczyniowy wykonuje zarówno zabiegi minimalnie inwazyjne, jak i złożone operacje otwarte. Do jego kompetencji należy:
- zabiegi operacyjne w zakresie układu tętniczego, żylnego i chłonnego, w tym procedury wewnątrznaczyniowe,
- wszczepianie stentów w uszkodzonych tętnicach,
- angioplastyka,
- skleroterapia,
- operacje usuwania żylaków,
- pomostowanie tętnic,
- operacyjne leczenie obrzęku chłonnego,
- amputacje z przyczyn naczyniowych,
- zabiegi plastyczne i małoinwazyjne,
- wszczepianie protez naczyniowych.
Leczenie powikłań i rehabilitacja
W tym obszarze chirurg naczyniowy odpowiada za:
- rozpoznawanie i leczenie powikłań po operacjach naczyń,
- planowanie i kierowanie wczesną rehabilitacją po operacjach naczyń,
- kierowanie programami ćwiczeń i dietetycznymi.
Profilaktyka i edukacja
Działania profilaktyczne i edukacyjne obejmują:
- profilaktykę i doradztwo w zakresie zmian stylu życia, które mogą poprawić funkcjonowanie układu krążenia,
- propozycję zmian w stylu życia pomagających zahamować rozwój choroby,
- uczestniczenie w działaniach dotyczących promocji zdrowia i zapobiegania chorobom układu naczyniowego,
- przepisywanie recept.
Orzekanie
Do obowiązków orzeczniczych należy:
- orzekanie o niezdolności do pracy, potrzebie rehabilitacji leczniczej, uprawnieniu do świadczenia rehabilitacyjnego,
- orzekanie o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, samodzielnej egzystencji,
- orzekanie o uszczerbku na zdrowiu lub niepełnosprawności z powodu chorób układu naczyniowego leczonych chirurgicznie.
Stanowiska kierownicze i dodatkowe obowiązki
Doświadczeni chirurdzy naczyniowi mogą pełnić dodatkowo funkcje:
- kierowanie oddziałem lub kliniką chirurgiczną o profilu chirurgii naczyniowej lub przychodnią specjalistyczną,
- kierowanie specjalizacją lekarzy specjalizujących się w chirurgii naczyniowej,
- pełnienie dyżurów specjalistycznych i udzielanie konsultacji za pomocą środków łączności telefonicznej i wideofonicznej,
- wykonywanie zadań objętych specjalnością podstawową w zakresie chirurgii ogólnej.
Wymagania edukacyjne i kwalifikacje
Aby pracować jako chirurg naczyniowy, należy:
- Ukończyć studia medyczne na kierunku medycyna (6 lat)
- Odbyć specjalizację w chirurgii naczyniowej (zazwyczaj 5 lat)
- Posiadać prawo wykonywania zawodu lekarza wydane przez Naczelną Radę Lekarską
- Posiadać certyfikat specjalisty w dziedzinie chirurgii naczyniowej
Specjalizacja obejmuje dogłębne szkolenie w zakresie diagnozowania, leczenia operacyjnego i zachowawczego chorób naczyniowych, technik chirurgicznych, interpretacji badań diagnostycznych oraz rehabilitacji pacjentów.
Miejsca pracy
Chirurg naczyniowy może pracować w:
- Szpitale publiczne i prywatne – oddziały chirurgii naczyniowej;
- Kliniki specjalistyczne – zajmujące się chirurgią naczyniową;
- Praktyki lekarskie specjalistyczne – gabinety prywatne;
- Przychodnie specjalistyczne – publiczne i prywatne;
- Centra zdrowia – publiczne i prywatne;
- Instytucje badawcze – uczelnie medyczne, instytuty medyczne;
- Organizacje międzynarodowe – projekty medyczne, programy zdrowotne.
Zakres działalności zależy od rodzaju placówki – szpitale publiczne dysponują pełnym wyposażeniem do zabiegów operacyjnych, natomiast praktyki specjalistyczne mogą oferować zabiegi mniej inwazyjne i konsultacje.
Ścieżka kariery i rozwój zawodowy
Etapy rozwoju
Standardowa ścieżka kariery wygląda następująco:
- Lekarz stażysta – po ukończeniu studiów medycznych, praktyka pod nadzorem doświadczonego lekarza
- Rezydent w specjalizacji chirurgii naczyniowej – 5-letni okres intensywnego szkolenia praktycznego i teoretycznego
- Lekarz specjalista – po ukończeniu specjalizacji i zdaniu egzaminu specjalizacyjnego
- Lekarz starszy specjalista/konsultant – z kilkuletnim doświadczeniem, mogący pełnić funkcje kierownicze i nauczycielskie
- Kierownik oddziału/kliniki – stanowisko dla doświadczonych specjalistów
Możliwości doskonalenia się
Rozwój kompetencji wspierają:
- kursy i szkolenia specjalistyczne z zakresu nowych technik chirurgicznych,
- uczestniczenie w konferencjach naukowych,
- publikacje w czasopismach medycznych,
- staże zagraniczne i wymiana doświadczeń międzynarodowych,
- specjalizacje dodatkowe w wybranych obszarach (np. chirurgia małoinwazyjna, chirurgia naczyń limfatycznych).
Umiejętności i predyspozycje
Aby skutecznie pracować jako chirurg naczyniowy, konieczne są:
Umiejętności techniczne
Kluczowe kompetencje techniczne to:
- precyzja i koordynacja rąk,
- zdolność do wykonywania skomplikowanych zabiegów chirurgicznych,
- umiejętność interpretacji zaawansowanych badań diagnostycznych,
- znajomość nowoczesnych technik chirurgicznych i sprzętu medycznego.
Umiejętności miękkie
Najważniejsze umiejętności miękkie to:
- empatia i komunikacja z pacjentami,
- zdolność do pracy w zespole,
- podejmowanie szybkich decyzji w sytuacjach zagrażających życiu,
- odpowiedzialność i skrupulatność,
- cierpliwość i umiejętność radzenia sobie ze stresem.
Cechy osobowości
Przydatne cechy osobowości to:
- sumienność i odpowiedzialność,
- chęć ciągłego uczenia się,
- stabilność emocjonalna,
- zaangażowanie w opiekę nad pacjentem.
Zarobki i warunki pracy
Chirurg naczyniowy to zawód o wysokim statusie społecznym i zadowalającym wynagrodzeniu. Zarobki zależą od:
- lokalizacji pracy (miasta duże vs. małe),
- typu placówki (szpital publiczny vs. prywatny),
- doświadczenia i pozycji zawodowej,
- liczby przeprowadzanych zabiegów (w placówkach prywatnych).
Praca wymaga dyspozycyjności – chirurdzy naczyniowi pracują w systemie dyżurów i są dostępni w sytuacjach zagrażających życiu pacjentów.
Znaczenie zawodu w systemie opieki zdrowotnej
Chirurg naczyniowy pełni kluczową rolę w systemie opieki zdrowotnej. Jego praca przyczynia się do:
- zapobiegania powikłaniom zagrażającym życiu (tętniaki, zakrzepica),
- zmniejszenia liczby amputacji spowodowanych chorobami naczyń,
- poprawy jakości życia pacjentów z chorobami przewlekłymi,
- edukacji społeczeństwa w zakresie profilaktyki chorób naczyniowych.
Zawód wymaga nie tylko zaawansowanej wiedzy medycznej, ale także umiejętności radzenia sobie z sytuacjami nagłymi i decyzji, które mogą decydować o zdrowiu i życiu pacjentów.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz