Kod zawodu ZUS dla lekarza – specjalisty audiologii i foniatrii to 221204.
Pasujące kody PKD to:
- 86.10.Z – działalność szpitali;
- 86.22.Z – praktyka lekarska specjalistyczna;
- 86.21.Z – praktyka lekarska ogólna;
- 86.90.D – działalność paramedyczna.
Lekarz specjalista audiologii i foniatrii to ekspert w diagnozowaniu, różnicowaniu i leczeniu chorób narządu słuchu, równowagi, głosu oraz mowy, będący częścią otolaryngologii. Zajmuje się testowaniem i dobieraniem aparatów słuchowych (protetyka audiologiczna) za pomocą specjalistycznej aparatury, a także promocją zdrowia i zapobieganiem schorzeniom tych narządów.
Czym się zajmuje specjalista audiologii i foniatrii?
Audiologia i foniatria koncentrują się na nieprawidłowościach słuchu, głosu, mowy i równowagi u dzieci i dorosłych, w tym u osób intensywnie używających głosu (np. nauczyciele, śpiewacy).
Najczęściej rozpoznawane i leczone schorzenia to:
- niedosłuch przewodzeniowy,
- niedosłuch odbiorczy,
- pozaślimakowe zaburzenia słuchu (np. neuropatia słuchowa),
- szumy uszne,
- nagła głuchota,
- afonia (bezgłos),
- porażenie fałdu głosowego,
- zawodowe choroby głosu (guzki śpiewacze),
- dysfunkcje trąbek słuchowych,
- wady wymowy,
- opóźniony rozwój mowy,
- jąkanie,
- rak krtani.
Wizyta wymaga zazwyczaj skierowania od lekarza rodzinnego i obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne (uszu, nosa, gardła, krtani) oraz specjalistyczne testy.
Obowiązki i zadania zawodowe
Podstawowe obowiązki
Do kluczowych obowiązków należą:
- badanie podmiotowe i przedmiotowe (otolaryngologiczne) ukierunkowane na narząd słuchu i równowagi,
- nawiązywanie kontaktu z pacjentem i rodziną, wyjaśnianie leczenia, protetyki audiologicznej oraz zapewnianie współdziałania w terapii i rehabilitacji,
- kierowanie na badania dodatkowe (laboratoryjne, radiologiczne),
- wykonywanie prób diagnostycznych (np. audiometria tonalna, audiometria mowy, audiometria impedancyjna, tympanometria, otoemisja akustyczna, ABR, videonystagmografia, próby Rinnego, Webera, Schwabacha) oraz ich interpretacja,
- badanie neurologiczne w zakresie słuchu i równowagi,
- leczenie chorób ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego, nerwów słuchowych oraz zaburzeń słuchu i równowagi,
- testowanie i dobieranie aparatów słuchowych,
- rehabilitacja po zabiegach operacyjnych i po protezowaniu,
- prowadzenie dokumentacji lekarskiej, orzeczeń, opinii, świadectw lekarskich oraz wniosków o inwalidztwo/zatrudnienie,
- wypisywanie recept, skierowań i zwolnień,
- udzielanie konsultacji dla innych specjalności medycznych,
- działania promocyjne i profilaktyczne w chorobach słuchu, głosu i mowy,
- doskonalenie wiedzy poprzez kształcenie podyplomowe.
Dodatkowe zadania na wyższych stanowiskach
Na wyższych stanowiskach do zadań należą:
- kierowanie oddziałem, kliniką otolaryngologiczną/audiologiczną lub przychodnią,
- pełnienie dyżurów lekarskich,
- organizacja pracy (planowanie dyżurów, konsultacji, zabiegów),
- szkolenie personelu medycznego, prowadzenie badań naukowych i publikacje.
Specjalista może wykonywać proste zabiegi ambulatoryjne, np. usunięcie czopu woskowinowego, punkcje czy nakłucie błony bębenkowej, oraz zlecać zaawansowane badania obrazowe, takie jak TK czy RM.
Wymagania edukacyjne i ścieżka kariery
Aby zostać specjalistą audiologii i foniatrii, należy ukończyć 6-letnie studia lekarskie, następnie 13-miesięczny staż podyplomowy, a później specjalizację w audiologii i foniatrii trwającą ok. 5–6 lat (wg programu CMKP, obejmującą m.in. profilaktykę, diagnostykę, leczenie i promocję zdrowia).
Specjalizacja wymaga pracy w placówkach spełniających wymogi programowe, z odpowiednim wymiarem czasu pracy (np. min. 24–36 godz./tydz. oraz dyżurami popołudniowymi).
Ścieżka kariery
Etapy rozwoju zawodowego wyglądają następująco:
- Lekarz bez specjalizacji (po stażu).
- Rezydent w specjalizacji audiologia i foniatria.
- Specjalista – praca w poradniach i szpitalach.
- Starszy specjalista/kierownik – zarządzanie oddziałem, badania naukowe, nauczanie.
- Możliwość dodatkowych specjalizacji (np. otolaryngologia, genetyka).
Doskonalenie obejmuje kursy, konferencje i kształcenie ustawiczne.
Miejsca pracy i branże
Specjaliści pracują w następujących miejscach i jednostkach:
| Miejsce pracy | Przykłady zadań i jednostek |
|---|---|
| Szpitale i kliniki (PKD 86.10.Z) | Diagnostyka trudnych przypadków, rehabilitacja, pobyty stacjonarne (np. Klinika Audiologii i Foniatrii Światowe Centrum Słuchu, oddziały dziecięce) |
| Poradnie specjalistyczne (PKD 86.22.Z) | Ambulatoryjne konsultacje, testy słuchu, dobieranie aparatów |
| Praktyki lekarskie (PKD 86.21.Z, 86.90.D) | Prywatne gabinety, działalność paramedyczna, telekonsultacje |
| Środowisko akademickie i badawcze | Szkolenia, publikacje |
Specjaliści znajdują zatrudnienie w szpitalach, przychodniach NFZ, prywatnych centrach medycznych czy instytutach (np. IFPS).
Perspektywy rozwoju i wyzwania
Zawód dynamicznie się rozwija w ramach multidyscyplinarnych zespołów (z logopedami, psychologami, protetykami), odpowiadając na rosnącą liczbę przypadków niedosłuchu u dzieci i seniorów oraz potrzebę zaawansowanej diagnostyki.
Specjaliści aktywnie uczestniczą w profilaktyce (np. wczesne wykrywanie nowotworów), co zwiększa znaczenie tej dziedziny w systemie ochrony zdrowia.
Ten zawód łączy medycynę z technologią (aparatury diagnostyczne) i opieką holistyczną, czyniąc go kluczowym dla poprawy jakości życia pacjentów z zaburzeniami komunikacyjnymi.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz
