Kod zawodu ZUS: 221201
Kody PKD:
- PKD 86.10.Z – działalność szpitali;
- PKD 86.22.Z – praktyka lekarska specjalistyczna;
- PKD 86.21.Z – praktyka lekarska ogólna;
- PKD 86.90.D – działalność paramedyczna.
Charakterystyka zawodu
Alergolog to specjalista medycyny, który rozpoznaje, różnicuje i leczy choroby alergiczne będące następstwem uczulenia na czynniki zewnętrzne.
Lekarz alergolog diagnozuje i leczy alergie różnego pochodzenia, identyfikuje alergeny i doradza pacjentom, jak ich unikać. Przeprowadza testy w celu określenia przyczyn reakcji alergicznych, a następnie dobiera odpowiednie metody leczenia.
Czym zajmuje się alergolog?
Zadania zawodowe specjalisty alergologii obejmują szeroki zakres czynności diagnostycznych, leczniczych i profilaktycznych:
Diagnostyka i badania:
- badanie chorych podmiotowe (ukierunkowane zbieranie wywiadów) i przedmiotowe,
- kierowanie na badania dodatkowe (pomocnicze),
- wykonywanie prób alergicznych skórnych i prowokacyjnych oraz odczytywanie wyników,
- ocena i interpretacja wyników badań laboratoryjnych istotnych dla diagnostyki alergologicznej, w tym badań immunologicznych,
- przeprowadzanie diagnostyki różnicowej reakcji i chorób alergicznych.
Metody diagnostyczne – alergolog wykorzystuje testy skórne, badania krwi z oznaczeniem przeciwciał IgE oraz próby prowokacyjne. W diagnostyce alergii układu oddechowego zalecana jest spirometria, a badania obrazowe mogą wykluczyć inne schorzenia naśladujące objawy alergii. Testy kontaktowe służą do diagnozowania alergii kontaktowych, na przykład na nikiel czy lateks.
W obszarze leczenia alergolog odpowiada za:
- leczenie chorób alergicznych skóry, górnych i dolnych dróg oddechowych, przewodu pokarmowego, układu moczowego i krwiotwórczego,
- leczenie odczynów polekowych i uogólnionych reakcji anafilaktycznych,
- leczenie uczuleń na czynniki środowiska zawodowego,
- stosowanie leczenia przyczynowego, immunoterapii (odczulania) oraz leczenia objawowego,
- farmakoterapię, w tym przepisywanie leków przeciwhistaminowych i glikokortykosteroidów.
Praktyka kliniczna – przykładowe obowiązki:
- prowadzenie rehabilitacji chorych alergicznych, kierowanie do leczenia uzdrowiskowego i szpitalnego,
- udzielanie doraźnej pomocy w przypadkach stanu astmatycznego, choroby posurowiczej oraz reakcji anafilaktycznych,
- przeprowadzanie konsultacji lekarskich dla innych specjalności medycznych,
- prowadzenie dokumentacji lekarskiej, wypisywanie recept, skierowań i zwolnień lekarskich,
- opracowywanie orzeczeń, opinii, świadectw lekarskich oraz wniosków w sprawie inwalidztwa.
Promocja zdrowia – alergolog podejmuje działania na rzecz promocji zdrowia i zapobiegania chorobom alergicznym oraz uczestniczy w edukacji zdrowotnej pacjentów i społeczności.
Kierownicze i naukowo-dydaktyczne – zakres kompetencji:
- kierowanie oddziałem lub przychodnią alergologiczną,
- pełnienie dyżurów specjalistycznych i udzielanie konsultacji za pośrednictwem środków łączności telefonicznej i wideofonicznej,
- organizowanie pracy w klinice, oddziale, przychodni lub poradni,
- udział w doskonaleniu zawodowym innych pracowników medycznych,
- prowadzenie badań naukowych i publikacja ich wyników,
- nieustanne podnoszenie kwalifikacji.
Wymagania i ścieżka kształcenia
Wykształcenie podstawowe
Aby zostać alergologiem, należy uzyskać wyższe wykształcenie medyczne oraz prawo wykonywania zawodu lekarza. Wymaga to ukończenia studiów medycznych na kierunku lekarskim.
Specjalizacja
Specjalizacja w systemie modułowym trwa 5 lat. Obejmuje: 3-letni moduł podstawowy w zakresie chorób wewnętrznych oraz 2-letni moduł specjalistyczny w zakresie alergologii. Specjalizacja ta może być podejmowana przez lekarzy bez poprzedniej specjalizacji.
Ścieżka alternatywna
Lekarze posiadający już specjalizację mogą przejść krótszą ścieżkę. Specjalizację w alergologii mogą odbywać również lekarze z tytułem specjalisty w dziedzinie chorób wewnętrznych lub pediatrii, specjalizacją II stopnia lub tytułem specjalisty w dziedzinie chorób płuc, dermatologii i wenerologii, otolaryngologii lub pediatrii. Dla tych lekarzy specjalizacja trwa krótko – zaledwie 2 lata.
Egzamin państwowy
Specjalista musi zdać egzamin państwowy potwierdzający posiadaną wiedzę i umiejętności w dziedzinie alergologii.
Obszary specjalizacji i choroby leczone
Alergolog zajmuje się diagnozą i leczeniem szerokiego spektrum schorzeń, w tym:
- alergie pokarmowe,
- nietolerancje pokarmowe,
- astma oskrzelowa,
- pokrzywka alergiczna,
- alergiczny wyprysk kontaktowy,
- atopowe zapalenie skóry (AZS),
- sezonowe reakcje alergiczne (np. na pyłki),
- alergie na sierść zwierząt i leki.
Wizytę u alergologa zaleca się również w przypadku chorób przewlekłych, takich jak zapalenie zatok, oraz gdy w historii rodzinnej występują alergie, ponieważ jest to choroba dziedziczna.
Miejsca pracy i branże
Alergolog może pracować w różnych podmiotach medycznych i branżach:
Sektor publiczny:
- szpitale ogólne i specjalistyczne,
- przychodnie rejonowe i ambulatoryjne,
- publiczne ośrodki zdrowia,
- ośrodki zdrowia szkolnego.
Sektor prywatny:
- prywatne kliniki i przychodnie alergologiczne,
- wysokospecjalistyczne przychodnie regionalne,
- ogólnopolskie sieci medyczne,
- centra medyczne.
Inne miejsca pracy:
- uzdrowiska,
- ambulatoria specjalistyczne,
- świadczenia telemedyczne i telekonsultacje.
Perspektywy kariery i rozwoju
Ścieżka kariery alergologa oferuje możliwości rozwoju na kilku poziomach:
Praca kliniczna:
- specjalista alergolog w przychodni ambulatoryjnej,
- lekarz oddziałowy w szpitalu,
- konsultant specjalistyczny.
Pozycje kierownicze:
- kierownik oddziału alergologicznego,
- kierownik przychodni specjalistycznej,
- kierownik ośrodka medycznego.
Działalność naukowo-badawcza:
- prowadzenie badań naukowych w dziedzinie alergologii,
- publikacja wyników badań,
- praca w jednostkach naukowych.
Doskonalenie zawodowe – alergolog zobowiązany jest do nieustannego podnoszenia kwalifikacji poprzez uczestnictwo w podyplomowym kształceniu ustawicznym i szkoleniach specjalistycznych. Może również prowadzić szkolenia dla innych pracowników medycznych.
Umiejętności i kompetencje
Kluczowe umiejętności i kompetencje obejmują:
- głęboką wiedzę medyczną w zakresie alergologii i chorób towarzyszących,
- umiejętność diagnozowania i interpretacji testów alergicznych,
- biegłość w przeprowadzaniu procedur diagnostycznych i leczniczych,
- zdolność do analizy wyników badań laboratoryjnych i obrazowych,
- umiejętność komunikacji z pacjentami i doradzania im w wyborze sposobu unikania alergenów,
- kreatywność w doborze indywidualnych metod leczenia,
- odpowiedzialność za stan zdrowia pacjenta,
- zdolność do współpracy z innymi specjalistami medycznymi.
Wynagrodzenie i warunki pracy
Alergolog może pracować zarówno na umowę o pracę (w placówkach publicznych lub prywatnych), jak i na zasadach samozatrudnienia poprzez prowadzenie prywatnej praktyki. Wynagrodzenie zależy od miejsca pracy, doświadczenia, liczby pacjentów oraz regionu Polski.
Wizyta u alergologa może być refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) na podstawie skierowania wystawionego przez lekarza POZ lub innego lekarza udzielającego świadczeń w ramach umowy z NFZ.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Latarnik, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz