Kod zawodu ZUS: 835002
Kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) – poniżej najczęściej powiązane z zawodem latarnika:
- PKD 03.11.Z – rybołówstwo w wodach morskich;
- PKD 50.10.Z – transport morski i przybrzeżny pasażerski;
- PKD 50.20.Z – transport morski i przybrzeżny towarów;
- PKD 50.40.Z – transport wodny śródlądowy towarów;
- PKD 52.22.A – działalność usługowa wspomagająca transport morski;
- PKD 52.24.A – przeładunek towarów w portach morskich;
- PKD 52.24.B – przeładunek towarów w portach śródlądowych.
Czym zajmuje się latarnik?
Latarnik to specialista odpowiedzialny za obsługę i konserwację latarni morskiej, której zadaniem jest nawigacyjne wsparcie dla statków i jednostek pływających.
Głównym celem pracy latarnika jest bezawaryjne funkcjonowanie latarni morskiej, zgodnie z ustaloną charakterystyką świecenia podaną do powszechnej wiadomości w wydawnictwach nawigacyjnych.
Współcześnie wiele latarni jest zautomatyzowanych, a część tradycyjnych funkcji przejęły systemy zdalnego sterowania. Rola latarnika pozostaje jednak kluczowa – obejmuje stały nadzór techniczny i gotowość do natychmiastowej interwencji w sytuacjach awaryjnych.
Obowiązki latarnika
Najważniejsze zadania obejmują:
- obsługę i monitorowanie urządzeń oświetleniowych – włączanie i wyłączanie światła zgodnie z harmonogramem;
- konserwację i drobne naprawy – bieżące utrzymanie sprzętu, instalacji i urządzeń sygnalizacyjnych;
- monitorowanie warunków pogodowych i morskich – obserwacja zmian w rejonie latarni i reagowanie na zagrożenia;
- kontrolę poprawności emitowanych sygnałów – świetlnych i dźwiękowych, według obowiązujących procedur;
- przekazywanie informacji nawigacyjnych – współpraca z odpowiednimi służbami i jednostkami pływającymi;
- meldowanie o sygnałach wzywania pomocy – natychmiastowe zgłaszanie i inicjowanie działań służb;
- utrzymanie czystości i porządku – dbanie o obiekt i teren przyległy;
- prowadzenie dokumentacji technicznej – w tym dziennika pracy latarni i rejestru czynności;
- współpracę z instytucjami bezpieczeństwa morskiego – realizacja zadań w uzgodnieniu z administracją morską;
- nadzór nad pracami remontowymi – koordynacja i odbiór prac technicznych w latarni;
- oprowadzanie grup wycieczkowych – w obiektach udostępnionych do zwiedzania;
- obsługę mediów i zabezpieczeń – napełnianie zbiorników paliwem i testy systemów przeciwpożarowych.
Wymagania i predyspozycje
Wymagania zdrowotne
Aby wykonywać zawód, wymagane są:
- bardzo dobry wzrok,
- bardzo dobry słuch,
- zdolność do pracy w godzinach nocnych,
- dobra kondycja fizyczna,
- brak lęku wysokości.
Umiejętności twarde (techniczne)
Niezbędne kompetencje techniczne obejmują:
- obsługę urządzeń nawigacyjnych – oraz znajomość przepisów morskich;
- konserwację i utrzymanie urządzeń mechanicznych – wraz z podstawową diagnostyką usterek;
- wiedzę techniczną – dotyczącą działania, obsługi i konserwacji urządzeń sygnalizacyjnych i energetycznych;
- sprawność fizyczną – w szczególności koordynację i sprawność manualną;
- gotowość do pracy z nowymi technologiami – otwartość na automatyzację i systemy zdalnego nadzoru.
Umiejętności miękkie
Na stanowisku kluczowe są także:
- odpowiedzialność – samodzielne decyzje oraz troska o obiekt i sprzęt bez stałego wsparcia zespołu;
- samodzielność – praca w odosobnieniu i w monotonnych warunkach;
- czujność – szybkie wychwytywanie awarii i zmian warunków pogodowych;
- komunikatywność – sprawna wymiana informacji ze służbami i załogami jednostek;
- organizacja pracy własnej – planowanie zadań i priorytetów w trybie zmianowym;
- obowiązkowość – konsekwentne realizowanie procedur i standardów bezpieczeństwa;
- spostrzegawczość – umiejętność zauważania nieprawidłowości i odchyleń;
- gotowość do pracy pod presją czasu – natychmiastowe działanie w sytuacjach zagrożenia.
Wymagania edukacyjne i certyfikacyjne
W Polsce na stanowisko latarnika nie są wymagane studia ani specjalistyczne szkolenia – wystarczy przeszkolenie stanowiskowe. Za granicą mogą być wymagane dodatkowe uprawnienia.
Warunki pracy
Godziny pracy
Latarnik pracuje w niestandardowych godzinach, w tym:
- godziny wieczorowe i nocne – gdy latarnia musi emitować światło;
- praca zmianowa – w tym dyżury nocne i świąteczne;
- prace konserwacyjne i porządkowe – realizowane także w innych porach dnia.
Środowisko pracy
Kluczowe cechy środowiska pracy to:
- lokalizacja – w terenie, w latarni morskiej;
- odosobnienie – praca z dala od społeczeństwa, często w trudnych i monotonnych warunkach;
- tryb pracy – obecność na terenie latarni przez całą zmianę;
- warunki pogodowe – praca w zmiennym, nierzadko wymagającym klimacie.
Stan zatrudnienia i perspektywy
Liczba stanowisk w Polsce
Zawód latarnika to niezwykle rzadka profesja w Polsce. W kraju pracuje zaledwie 19 latarników, zwanych także „strażnikami światła”. Poniżej rozkład zatrudnienia według urzędów morskich:
| Jednostka | Liczba latarników |
|---|---|
| Urząd Morski w Gdyni (obszar Gdańsk) | 12 |
| Urząd Morski w Szczecinie | 7 |
Gdańskie urzędy morskie zatrudniają osoby z doświadczeniem w zawodach technicznych. Najczęstsze wcześniejsze specjalizacje to:
- mechanik,
- elektryk,
- spawacz,
- konserwator,
- zarządca infrastruktury technicznej.
Perspektywy kariery
Zawód latarnika charakteryzuje się następującymi trendami:
- niskie zarobki w Polsce – natomiast za granicą wynagrodzenia są wyższe, a zakres odpowiedzialności często szerszy;
- ograniczone możliwości awansu – wynikające z bardzo małej liczby stanowisk;
- specjalizacja w systemach zautomatyzowanych – obsługa i nadzór nowoczesnych rozwiązań technicznych;
- ścieżki alternatywne – przejście do instytucji zajmujących się bezpieczeństwem nawigacyjnym lub zarządzaniem infrastrukturą portową.
Branże i podmioty zatrudniające
Latarnicy pracują głównie dla:
- Urzędów Morskich (Gdańsk, Szczecin i inne),
- Administracji Portów Morskich,
- instytucji zajmujących się bezpieczeństwem na morzu,
- przedsiębiorstw transportu morskiego,
- firm świadczących usługi wspomagające transport morski.
Znaczenie zawodu
Latarnik to nie tylko zawód – to wielozadaniowa służba, wymagająca wiedzy technicznej, samodzielności i ogromnej odpowiedzialności.
Pracownicy stoją na straży dziedzictwa i łączą przeszłość z teraźniejszością. Niezależnie od postępu technologicznego, latarnia pozostaje gwarantem bezpieczeństwa marynarzy, a latarnik dba o jej nieprzerwane i bezawaryjne działanie.
Zobacz też:
Laborant biochemiczny, Laborant budowlany, Laborant chemiczny, Laborant mikrobiologiczny, Laborant nasiennictwa, Laborant w hodowli roślin, Laborant w hodowli zwierząt, Laborant weterynaryjny, Lagowacz, Lakiernik, Lakiernik proszkowy, Lakiernik samochodowy, Lakiernik tworzyw sztucznych, Lakiernik wyrobów drzewnych, Legalizator, Legislator, Lekarz, Lekarz – specjalista alergologii, Lekarz – specjalista anestezjologii i intensywnej terapii, Lekarz – specjalista angiologii, Lekarz – specjalista audiologii i foniatrii, Lekarz – specjalista balneologii i medycyny fizykalnej, Lekarz – specjalista chirurgii dziecięcej, Lekarz – specjalista chirurgii klatki piersiowej, Lekarz – specjalista chirurgii naczyniowej, Lekarz – specjalista chirurgii ogólnej, Lekarz – specjalista chirurgii onkologicznej, Lekarz – specjalista chirurgii plastycznej, Lekarz – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz – specjalista chorób płuc, Lekarz – specjalista chorób płuc dzieci, Lekarz – specjalista chorób wewnętrznych, Lekarz – specjalista chorób zakaźnych, Lekarz – specjalista dermatologii i wenerologii, Lekarz – specjalista diabetologii, Lekarz – specjalista diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz – specjalista endokrynologii, Lekarz – specjalista endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, Lekarz – specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej, Lekarz – specjalista epidemiologii, Lekarz – specjalista farmakologii klinicznej, Lekarz – specjalista gastroenterologii, Lekarz – specjalista gastroenterologii dziecięcej, Lekarz – specjalista genetyki klinicznej, Lekarz – specjalista geriatrii, Lekarz – specjalista ginekologii onkologicznej, Lekarz – specjalista hematologii, Lekarz – specjalista hipertensjologii, Lekarz – specjalista immunologii klinicznej, Lekarz – specjalista intensywnej terapii, Lekarz – specjalista kardiochirurgii, Lekarz – specjalista kardiologii, Lekarz – specjalista kardiologii dziecięcej, Lekarz – specjalista medycyny lotniczej, Lekarz – specjalista medycyny morskiej i tropikalnej, Lekarz – specjalista medycyny nuklearnej, Lekarz – specjalista medycyny paliatywnej, Lekarz – specjalista medycyny pracy, Lekarz – specjalista medycyny ratunkowej, Lekarz – specjalista medycyny rodzinnej, Lekarz – specjalista medycyny sądowej, Lekarz – specjalista medycyny sportowej, Lekarz – specjalista medycyny transportu, Lekarz – specjalista mikrobiologii lekarskiej, Lekarz – specjalista nefrologii, Lekarz – specjalista nefrologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neonatologii, Lekarz – specjalista neurochirurgii, Lekarz – specjalista neurologii, Lekarz – specjalista neurologii dziecięcej, Lekarz – specjalista neuropatologii, Lekarz – specjalista okulistyki, Lekarz – specjalista onkologii i hematologii dziecięcej, Lekarz – specjalista onkologii klinicznej, Lekarz – specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii, Lekarz – specjalista otorynolaryngologii dziecięcej, Lekarz – specjalista patomorfologii, Lekarz – specjalista pediatrii, Lekarz – specjalista pediatrii metabolicznej, Lekarz – specjalista perinatologii, Lekarz – specjalista położnictwa i ginekologii, Lekarz – specjalista psychiatrii, Lekarz – specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, Lekarz – specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, Lekarz – specjalista radioterapii onkologicznej, Lekarz – specjalista rehabilitacji medycznej, Lekarz – specjalista reumatologii, Lekarz – specjalista seksuologii, Lekarz – specjalista toksykologii klinicznej, Lekarz – specjalista transfuzjologii klinicznej, Lekarz – specjalista transplantologii klinicznej, Lekarz – specjalista urologii, Lekarz – specjalista urologii dziecięcej, Lekarz – specjalista zdrowia publicznego, Lekarz dentysta, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista chirurgii szczękowo-twarzowej, Lekarz dentysta – specjalista epidemiologii, Lekarz dentysta – specjalista ortodoncji, Lekarz dentysta – specjalista periodontologii, Lekarz dentysta – specjalista protetyki stomatologicznej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii dziecięcej, Lekarz dentysta – specjalista stomatologii zachowawczej z endodoncją, Lekarz dentysta – specjalista zdrowia publicznego, lekarz dentysta ze specjalizacją I stopnia, Lekarz ordynator oddziału, Lekarz weterynarii, Lekarz weterynarii – specjalista chirurgii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób drobiu i ptaków ozdobnych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób koni, Lekarz weterynarii – specjalista chorób owadów użytkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób przeżuwaczy, Lekarz weterynarii – specjalista chorób psów i kotów, Lekarz weterynarii – specjalista chorób ryb, Lekarz weterynarii – specjalista chorób trzody chlewnej, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt futerkowych, Lekarz weterynarii – specjalista chorób zwierząt nieudomowionych, Lekarz weterynarii – specjalista epizootiologii i administracji weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista higieny zwierząt rzeźnych i żywności pochodzenia zwierzęcego, Lekarz weterynarii – specjalista prewencji weterynaryjnej i higieny pasz, Lekarz weterynarii – specjalista radiologii weterynaryjnej, Lekarz weterynarii – specjalista rozrodu zwierząt, Lekarz weterynarii – specjalista użytkowania i patologii zwierząt laboratoryjnych, Lekarz weterynarii – specjalista weterynaryjnej diagnostyki laboratoryjnej, Lekarz ze specjalizacją I stopnia, Lektor dialogów filmowych i radiowych, Lektor języka obcego, Licytator, Liczarz, Likwidator szkód, Listonosz, Lobbysta, Logopeda, Ludwisarz, Lustrzarz, Lutowacz, Ładowacz, Ładowacz nieczystości płynnych, Ładowacz nieczystości stałych, Łazienkowa, Łubiankarz